Navigation path

Left navigation

Additional tools

Europese Commissie

Persbericht

Brussel, 27 november 2013

Europese Commissie verzoekt VS vertrouwen in gegevensstromen tussen EU en VS te herstellen

De Europese Commissie heeft vandaag de maatregelen uiteengezet die moeten worden genomen om het vertrouwen in de gegevensstromen tussen de EU en de VS te herstellen. Dit na de grote bezorgdheid over onthullingen over grootschalige Amerikaanse programma’s voor het verzamelen van inlichtingen die een negatief effect hebben gehad op de trans-Atlantische betrekkingen. De reactie van de Commissie vandaag neemt de vorm aan van (1) een strategiedocument (mededeling) over trans-Atlantische gegevensstromen waarin de problemen en risico's worden uiteengezet die voortvloeien uit de onthullingen over Amerikaanse programma's voor het verzamelen van inlichtingen, alsook de stappen die moeten worden ondernomen om deze problemen aan te pakken, (2) een analyse van de werking van 'Safe Harbour' (veilige haven) dat het doorgeven van gegevens voor commerciële doeleinden tussen de EU en de VS regelt, en (3) een verslag over de bevindingen van de EU/VS-werkgroep (zie MEMO/13/1059) over gegevensbescherming, die in juli 2013 is opgericht. Daarnaast maakt de Europese Commissie ook haar evaluatie bekend van de bestaande overeenkomsten over persoonsgegevens van passagiers (PNR) (zie MEMO/13/1054) en het Terrorist Finance Tracking Programme (programma voor het traceren van terrorismefinanciering, TFTP), die in deze sectoren de gegevensuitwisseling voor rechtshandhavingsdoeleinden regelen (zie MEMO/13/1164).

"Het massaal bespioneren van onze burgers, ondernemingen en leiders is onaanvaardbaar. Burgers aan beide zijden van de Atlantische Oceaan moeten de garantie krijgen dat hun gegevens worden beschermd en ondernemingen moeten weten dat bestaande overeenkomsten worden nageleefd en ten uitvoer gelegd. Vandaag presenteert de Europese Commissie maatregelen die het vertrouwen helpen herstellen en de gegevensbescherming in de trans-Atlantische betrekkingen versterken" aldus vicevoorzitter Viviane Reding, EU-commissaris voor Justitie. "Er is nu een kans ontstaan om het vertrouwen te herstellen en wij verwachten dat onze Amerikaanse partners die kans grijpen, met name door vastberaden te werken aan een snelle afronding van de onderhandelingen over een kaderovereenkomst ("umbrella agreement") tussen de EU en de VS over gegevensbescherming. Een dergelijke overeenkomst moet de Europese burgers concrete en afdwingbare rechten verlenen, met name het recht op beroep bij de rechter in de VS wanneer hun persoonsgegevens in de VS worden verwerkt."

"Het vertrouwen van de Europese burgers is geschokt door de zaak Snowden en er blijft ernstige bezorgdheid bestaan na de beschuldigingen van grootschalige toegang tot persoonsgegevens door Amerikaanse inlichtingendiensten. Vandaag stellen wij een duidelijke agenda voor over de wijze waarop de VS met de EU kan werken aan een herstel van het vertrouwen en de EU-burgers kan waarborgen dat hun gegevens zullen worden beschermd. Iedereen, van internetgebruikers tot de autoriteiten aan beide zijden van de Atlantische Oceaan, heeft belang bij samenwerking, gebaseerd op solide wettelijke waarborgen en op het vertrouwen dat deze waarborgen zullen worden gerespecteerd" aldus Cecilia Malmström, Europees commissaris voor Binnenlandse Zaken.

Recente onthullingen over Amerikaanse programma's voor het verzamelen van inlichtingen hebben het vertrouwen waarop deze samenwerking is gebaseerd, geschaad. Om de continuïteit van de gegevensstromen tussen de EU en de VS te handhaven, moet een hoog niveau van gegevensbescherming worden gewaarborgd. De Commissie roept vandaag op tot actie op zes gebieden:

  • Een snelle goedkeuring van de hervorming van de gegevensbescherming in de EU: het sterke wetgevingskader, zoals door de Commissie voorgesteld in januari 2012 (IP/12/46), met duidelijke regels die ook afdwingbaar zijn in situaties waarin gegevens worden doorgegeven naar en verwerkt in het buitenland, is meer dan ooit noodzakelijk. Daarom moeten de EU-instellingen blijven werken aan de goedkeuring van de hervorming van de gegevensbescherming in de EU uiterlijk in het voorjaar van 2014, om ervoor te zorgen dat persoonsgegevens effectief en volledig worden beschermd (zie MEMO/13/923).

  • De "veilige haven" veiliger maken: de Commissie heeft vandaag 13 aanbevelingen gedaan om de werking van de veilige haven-regeling te verbeteren, nadat uit een vandaag ook bekendgemaakte analyse is gebleken dat de werking van de regeling op verscheidene punten tekortschiet. Uiterlijk in de zomer van 2014 moet oplossingen zijn gevonden. De Commissie zal vervolgens de werking van de regeling op basis van deze 13 aanbevelingen evalueren.

  • Versterken van de gegevensbeschermingswaarborgen op het gebied van rechtshandhaving: de onderhandelingen die momenteel worden gevoerd over een kaderovereenkomst (IP/10/1661) voor doorgifte en verwerking van gegevens in het kader van politiële en justitiële samenwerking, moeten spoedig worden afgerond. Een overeenkomst moet zorgen voor een hoog niveau van bescherming voor de burgers, die dezelfde rechten moeten hebben aan beide zijden van de Atlantische Oceaan. Met name moeten EU-burgers die hun verblijfplaats buiten de VS hebben, een beroep kunnen doen op mechanismen voor gerechtelijk verhaal.

  • Gegevens verkrijgen door gebruik te maken van de bestaande overeenkomsten inzake wederzijdse rechtshulp en sectorale overeenkomsten: de Amerikaanse autoriteiten moeten zich ertoe verbinden, als algemeen beginsel, gebruik te maken van een rechtskader zoals de overeenkomsten inzake wederzijdse rechtshulp en de sectorale overeenkomsten tussen de EU en de VS, bijvoorbeeld die inzake persoonsgegevens van passagiers en het programma voor het traceren van terrorismefinanciering, telkens wanneer de doorgifte van gegevens vereist is voor rechtshandhavingsdoeleinden. Rechtstreekse verzoeken aan de ondernemingen mogen alleen mogelijk zijn in welbepaalde, uitzonderlijke en door de rechter toetsbare situaties.

  • Tegemoet komen aan de Europese bezorgdheid in het lopende hervormingsproces in de US:
    de Amerikaanse president Obama heeft aangekondigd dat de activiteiten van de nationale veiligheidsautoriteiten zullen worden geëvalueerd. Dit proces moet ook ten goede komen aan de EU-burgers. Als belangrijkste veranderingen moeten de waarborgen voor de Amerikaanse burgers worden uitgebreid tot de EU-burgers die hun verblijfplaats buiten de VS hebben, moet de transparantie worden vergroot en moet het toezicht worden verbeterd.

  • Privacynormen internationaal bevorderen: De Verenigde Staten moeten toetreden tot het Verdrag tot bescherming van personen met betrekking tot de geautomatiseerde verwerking van persoonsgegevens van de Raad van Europa (“Verdrag 108”), aangezien zij zijn toegetreden tot het Verdrag inzake cybercriminaliteit van 2001.

De Commissie stelt ook duidelijk dat de normen inzake gegevensbescherming geen onderdeel zullen uitmaken van de lopende onderhandelingen over een trans-Atlantisch handels- en investeringspartnerschap.

De reactie van de Commissie van vandaag bouwt voort op de bevindingen van de EU/VS-werkgroep over gegevensbescherming, de evaluatie van de Commissie van de bestaande overeenkomsten inzake gegevensuitwisseling en een voortdurende dialoog op politiek niveau tussen de EU en de VS, met name de EU/VS-ministeriële bijeenkomsten op het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken in juni (zie SPEECH/13/536) en november (MEMO/13/1003). Na de ministeriële bijeenkomst van vorige week in Washington, waarop de EU vertegenwoordigd was door vicevoorzitter Viviane Reding en commissaris Cecilia Malmström, hebben de EU en de VS een gemeenschappelijke verklaring (MEMO/13/1010) afgelegd, waarin opnieuw werd bevestigd dat beide partijen bereid zijn om te werken aan het herstel van het vertrouwen, onder meer inzake kwesties van gegevensbescherming, en om de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken te versterken.

Achtergrond

De EU is momenteel bezig haar eigen regels inzake gegevensbescherming te versterken. De voorstellen van de Europese Commissie (IP/12/46 en IP/13/57) vonden zeer recentelijk steun in het Europees Parlement. De stemming, die plaatsvond op 21 oktober 2013, gaf het Europees Parlement een mandaat om te onderhandelen met de tweede kamer van de EU-wetgever, de Raad van de Europese Unie. Ook de Europese staatshoofden en regeringsleiders hebben het belang benadrukt van een “spoedige” vaststelling van nieuwe gegevensbeschermingswetgeving tijdens de top van 24 en 25 oktober 2013. De Commissie zou graag uiterlijk in het voorjaar van 2014 de onderhandelingen afronden.

Bovendien voeren de EU en de VS momenteel onderhandelingen over een kaderovereenkomst inzake gegevensbescherming op het gebied van politiële en justitiële samenwerking (“umbrella agreement”). De onderhandelingen gingen van start op 28 maart 2011 en zijn, na meer dan 15 onderhandelingsrondes, nog steeds aan de gang.

De uitwisseling van persoonsgegevens tussen de EU en de VS voor rechtshandhavingsdoeleinden, met inbegrip van het voorkomen en bestrijden van terrorisme en andere vormen van zware criminaliteit, is geregeld in een aantal overeenkomsten op EU-niveau. Het gaat om de Overeenkomst inzake wederzijdse rechtshulp, de Overeenkomst inzake het gebruik en de doorgifte van persoonsgegevens van passagiers (PNR) , de Overeenkomst inzake de verwerking en doorgifte van gegevens betreffende het financiële berichtenverkeer ten behoeve van het programma voor het traceren van terrorismefinanciering (TFTP), en de Overeenkomst tussen Europol en de VS. Deze overeenkomsten bieden een oplossing voor belangrijke veiligheidsproblemen, dienen de gemeenschappelijke veiligheidsbelangen van de EU en de VS en waarborgen tegelijk de bescherming van persoonsgegevens.

De uitwisseling van persoonsgegevens tussen de EU en de VS voor commerciële doeleinden wordt geregeld in de veilige haven-beschikking die voorziet in een rechtsgrondslag voor doorgifte van persoonsgegevens uit de EU aan ondernemingen in de VS die de veilige haven-beginselen onderschrijven.

Nadere informatie:

Press pack including reports and Communication:

http://ec.europa.eu/justice/newsroom/data-protection/news/131127_en.htm

Report on the findings of the EU-US Working Group:

MEMO/13/1059

Analysis of the functioning of 'Safe Harbour'

MEMO/13/1059

Mid-term report on the Terrorist Finance Tracking Programme (TFTP)

MEMO/13/1060

Link to Report

Joint review of the U.S. Passenger Name Record (PNR) Agreement

MEMO/13/1054

Link to Report

Communication on a European Terrorist Finance Tracking System (TFTS)

Homepage of Vice-President Viviane Reding, EU Justice Commissioner:
http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/reding/

Home page of Cecilia Malmström, EU Commissioner for Home Affairs:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/malmstrom/

Follow the Vice-President on Twitter: @VivianeRedingEU

Follow the Justice Directorate-General on Twitter: @EU_Justice

Contact:

Mina Andreeva (+32 2 299 13 82)

Natasha Bertaud (+32 2 296 74 56)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website