Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Δελτίο Τύπου

Βρυξέλλες, 14 Σεπτεμβρίου 2012

Περιβάλλον: Συνένωση πληροφοριών με σκοπό την αντιμετώπιση της απειλής που συνιστούν τα αλλόχθονα είδη στην Ευρώπη

Πόσα φυτά συναντώνται στις Άλπεις που δεν είναι ιθαγενή της εν λόγω περιοχής; Ποια ζώα έχουν εισαχθεί στο Δούναβη σκόπιμα ή κατά λάθος; Πόσο σοβαρά θα απειλήσουν την τοπική άγρια πανίδα και χλωρίδα; Με το EASIN (European Alien Species Information Network / Ευρωπαϊκό δίκτυο πληροφοριών για τα αλλόχθονα είδη), τη λειτουργία του οποίου ξεκίνησε σήμερα το Κοινό Κέντρο Ερευνών (ΚΚΕρ), δηλαδή η εσωτερική επιστημονική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, γίνεται το πρώτο βήμα προς την παροχή απαντήσεων σε αυτά και σε άλλα ερωτήματα σχετικά με 16 000 αλλόχθονα είδη τα οποία έχει αναφερθεί ότι διαβιούν σήμερα στην Ευρώπη. Το συγκεκριμένο δίκτυο πληροφοριών – το πρώτο στο είδος του στην Ευρώπη – αποτελεί σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση της απειλής την οποία συνιστούν τα αλλόχθονα είδη που γίνονται χωροκατακτητικά. Τα χωροκατακτητικά είδη απειλούν σοβαρά τη βιοποικιλότητα και τους φυσικούς πόρους, με επιπτώσεις στην οικονομία εκτιμώμενες σε περίπου 12 δισ. ευρώ ετησίως.

Ο Επίτροπος Janez Potočnik, αρμόδιος για το περιβάλλον, δήλωσε: «Τα χωροκατακτητικά αλλόχθονα είδη προκαλούν ολοένα μεγαλύτερα προβλήματα στους φυσικούς μας πόρους, τη δημόσια υγεία και την οικονομία. Η απειλή αυτή προέρχεται από μη ιθαγενή είδη, των οποίων ο αριθμός αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς σε έναν ολοένα πιο διασυνδεδεμένο κόσμο. Το δίκτυο EASIN θα συμβάλει στην καλύτερη πληροφόρηση των Ευρωπαίων σχετικά με το πού και πόσο συχνά συναντώνται μη ιθαγενή είδη, πράγμα που θα βοηθήσει στη βελτίωση της χάραξης πολιτικής σε αυτό το δύσκολο ζήτημα.»

Τα αλλόχθονα είδη – μη ιθαγενείς οργανισμοί που εγκαθίστανται σε νέο περιβάλλον – σημειώνουν παγκοσμίως αύξηση. Τα περισσότερα από αυτά δεν ενέχουν σημαντικούς κινδύνους για το νέο τους περιβάλλον. Εντούτοις, μερικά προσαρμόζονται με τόση επιτυχία στο νέο περιβάλλον ώστε να γίνονται χωροκατακτητικά: από απλά βιολογικά αξιοπερίεργα μετατρέπονται σε πραγματικές απειλές για τα τοπικά οικοσυστήματα, καλλιέργειες και ζωικό κεφάλαιο, απειλώντας την καλή κατάσταση του περιβάλλοντός μας και την κοινωνική ευημερία μας. Τα χωροκατακτητικά αλλόχθονα είδη αποτελούν τη δεύτερη κύρια αιτία απώλειας βιοποικιλότητας, μετά την αλλοίωση των ενδιαιτημάτων.

Το EASIN διευκολύνει τη χαρτογράφηση και ταξινόμηση των αλλοχθόνων ειδών με την ευρετηρίαση των στοιχείων από διαβιβάζονται από περισσότερες από 40 ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων. Οι χρήστες μπορούν, μέσω διαδικτυακών εφαρμογών που επικαιροποιούνται δυναμικά, να βλέπουν και να απεικονίζουν σε χάρτη την κατανομή των αλλοχθόνων ειδών στην Ευρώπη και να τα επιλέγουν χρησιμοποιώντας κριτήρια τα οποία κυμαίνονται από το περιβάλλον στο οποίο συναντώνται (ξηρά, θάλασσα ή γλυκά ύδατα) και τη βιολογική ταξινόμησή τους μέχρι και τις οδούς εισαγωγής τους.

Τον πυρήνα του EASIN αποτελεί ένας κατάλογος ο οποίος σήμερα περιέχει πάνω από 16 000 είδη. Αυτή η απογραφή όλων των αλλοχθόνων ειδών που έχουν αναφερθεί στην Ευρώπη εκπονήθηκε με τη συλλογή, τον έλεγχο και την τυποποίηση των πληροφοριών που διατίθενται στο Διαδίκτυο και στην επιστημονική βιβλιογραφία. Οι χρήστες του EASIN μπορούν να αναζητούν και να απεικονίζουν σε χάρτη πληροφορίες με γεωαναφορά σχετικές με αλλόχθονα είδη, προερχόμενες από τις ακόλουθες ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων: Global Biodiversity Information Facility (GBIF), Global Invasive Species Information Network (GISIN) και Regional Euro-Asian Biological Invasions Centre (REABIC). Στη διάρκεια των προσεχών ετών πρόκειται να συμπεριληφθούν και άλλοι πάροχοι δεδομένων. Τα εργαλεία και οι υπηρεσίες διαδικτύου του EASIN ακολουθούν τα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και πρωτόκολλα. Η χρήση τους είναι δωρεάν, ενώ την κυριότητα των δεδομένων διατηρεί η πηγή τους· στο EASIN γίνεται κανονική αναφορά της πηγής και υπάρχει σύνδεσμος παραπομπής σ’ αυτήν.

Τα επόμενα βήματα

Η καταπολέμηση των χωροκατακτητικών αλλοχθόνων ειδών είναι ένας από τους έξι βασικούς στόχους της στρατηγικής της ΕΕ 2020 για τη βιοποικιλότητα και η Επιτροπή καταρτίζει ειδικές προτάσεις για την ενίσχυση της νομοθεσίας στον συγκεκριμένο τομέα.

Ιστορικό

Αλλόχθονα είδη συναντώνται σχεδόν σε κάθε τύπο οικοσυστήματος στη Γη. Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν γίνει χωροκατακτητικά, πλήττοντας τους αυτόχθονες ζώντες οργανισμούς. Ανήκουν σε όλες τις μεγάλες ταξινομικές ομάδες – ιούς, μύκητες, φύκη (άλγες), βρυόφυτα, φτέρες, ανώτερα φυτά, ασπόνδυλα, ιχθύες, αμφίβια, ερπετά, πτηνά και θηλαστικά. Τα επεκτατικά αλλόχθονα είδη μπορούν να μεταβάλλουν τη δομή των οικοσυστημάτων και τη σύνθεσή τους από πλευράς ειδών, καταπιέζοντας ή εξωθώντας τα αυτόχθονα είδη, είτε άμεσα, θηρεύοντάς τα ή ανταγωνιζόμενα με αυτά στην εξεύρεση πόρων, είτε έμμεσα, τροποποιώντας τα ενδιαιτήματα ή αλλάζοντας τον κύκλο των θρεπτικών στοιχείων μέσω του συστήματος. Το κόστος για την υγεία του ανθρώπου περιλαμβάνει την εξάπλωση ασθενειών και αλλεργιογόνων, το οικονομικό κόστος ζημίες στη γεωργία και στις υποδομές, ενώ το περιβαλλοντικό κόστος περιλαμβάνει την ανεπανόρθωτη απώλεια αυτοχθόνων ειδών, με αποτέλεσμα να βλάπτονται τα οικοσυστήματα και η βιοποικιλότητα στην οποία στηρίζονται.

Υπολογίζεται ότι το 10-15 % των αλλοχθόνων ειδών που έχουν ανιχνευθεί στο περιβάλλον της Ευρώπης έχουν εξαπλωθεί και προκαλούν περιβαλλοντικές, οικονομικές και/ή κοινωνικές ζημίες. Είδη όπως το φυτό ηράκλειο (Heracleum mantegazzianum), η αμερικανική ποταμοκαραβίδα (Pacifastacus leniusculus), το ζεβροειδές μύδι (Dreissena polymorpha) και ο μοσχόμυς (Ondatra zibethicus), έχουν πλέον επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου και προκαλούν σημαντικές ζημίες στη δασοκομία, τη γεωργία και την αλιεία, καθώς και συμφόρηση στις πλωτές οδούς. Το ιαπωνικό φυτό Fallopia japonica (πολύγονο), για παράδειγμα, παρεμποδίζει την ανάπτυξη άλλων φυτών, εκτοπίζει αυτόχθονα φυτά και προκαλεί σοβαρές ζημίες σε υποδομές, με τεράστιες οικονομικές συνέπειες. Από μελέτες προέκυψε ότι αυτό το φυτό και μόνο προκαλεί ζημίες ύψους 205 εκατ. ευρώ ετησίως στην Αγγλία, τη Σκοτία και την Ουαλία.

Περισσότερες πληροφορίες:

Βλ. http://easin.jrc.ec.europa.eu/

Βλ. επίσης:

http://ec.europa.eu/environment/nature/invasivealien/index_en.htm

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Στο ΚΚΕρ: jrc-press@ec.europa.eu (+39 33 278 97 43)

Joe Hennon (+32 2 295 35 93)

Monica Westeren (+32 2 299 18 30)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website