Navigation path

Left navigation

Additional tools

Γνώση, υπευθυνότητα, δέσμευση: η ΕΕ παρουσιάζει την πολιτική της για την Αρκτική

European Commission - IP/12/739   03/07/2012

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Δελτίο Τύπου

Βρυξέλλες, 3 Ιούλιου 2012

Γνώση, υπευθυνότητα, δέσμευση: η ΕΕ παρουσιάζει την πολιτική της για την Αρκτική

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας παρουσίασαν σήμερα τα επόμενα βήματα για την εποικοδομητική δέσμευση της ΕΕ για την Αρκτική. Η περιοχή της Αρκτικής αποτελεί ζωτικής σημασίας συνιστώσα του περιβάλλοντος του πλανήτη. Η κλιματική αλλαγή στην Αρκτική προχωρά με ραγδαίους ρυθμούς, με ορατές αλλαγές κάθε χρόνο και σοβαρές συνέπειες για το οικοσύστημά της και τα παραδοσιακά μέσα διαβίωσης των κατοίκων της. Συγχρόνως, η ταχεία υποχώρηση των θαλάσσιων πάγων σε συνδυασμό με την τεχνολογική πρόοδο διανοίγουν νέες οικονομικές ευκαιρίες στην περιοχή σε τομείς όπως η ναυτιλία, η εξορυκτική βιομηχανία, η παραγωγή ενέργειας και η αλιεία. Οι δραστηριότητες αυτές, είναι βέβαια ωφέλιμες για την παγκόσμια οικονομία, συγχρόνως όμως καθιστούν αναγκαία μια συνετή και βιώσιμη προσέγγιση: εάν δεν τηρηθούν τα αυστηρότερα δυνατά περιβαλλοντικά πρότυπα, θα πρέπει να αναμένονται περαιτέρω επιπτώσεις για το εύθραυστο περιβάλλον της Αρκτικής.

Η στρατηγική που υιοθετήθηκε σήμερα συνοψίζεται στις τρεις λέξεις «γνώση, υπευθυνότητα, δέσμευση» και περιλαμβάνει ένα σύνολο συγκεκριμένων δράσεων που συμβάλλουν στην έρευνα και την αειφόρο ανάπτυξη στην περιοχή και προωθούν τεχνολογίες φιλικές προς το περιβάλλον, οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να επιτευχθεί η αειφορία στους τομείς της ναυτιλίας και των εξορύξεων. Λαμβάνει επίσης υπόψη τις δραστηριότητες που πραγματοποίησε η ΕΕ στην Αρκτική από το 2008. Για παράδειγμα, η ΕΕ συνεισέφερε κατά την τελευταία δεκαετία 20 εκατ. ευρώ ετησίως υπέρ της έρευνας στην Αρκτική και επένδυσε περισσότερα από 1,14 δισεκατ. ευρώ στην αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής από το 2007 και μετά.

Η Catherine Ashton, Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης και Αντιπρόεδρος της Επιτροπής, δήλωσε σχετικά: «Με τις δράσεις που παρουσιάσαμε σήμερα, θέλουμε να δείξουμε σε όλον τον κόσμο ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει σοβαρά τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει έναντι της περιοχής της Αρκτικής. Oι εξελίξεις στην Αρκτική καθιστούν ακόμα πιο επείγουσες τις προσπάθειές μας για την καταπολέμηση της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής, και αποκτούν όλο και μεγαλύτερη στρατηγική, οικονομική και περιβαλλοντική σημασία για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ΕΕ επιθυμεί να συμβάλει θετικά στη συνεργασία μεταξύ των χωρών της Αρκτικής και να λάβει υπόψη τις ανάγκες των αυτόχθονων και τοπικών κοινοτήτων που κατοικούν στις περιοχές της Αρκτικής».

Η Μαρία Δαμανάκη, Επίτροπος Θαλάσσιων Υποθέσεων και Αλιείας, δήλωσε: «Η Αρκτική διέρχεται περίοδο ραγδαίων και σημαντικών αλλαγών, οι οποίες καθιστούν δυνατές νέες οικονομικές δραστηριότητες σε μια εύθραυστη περιοχή του πλανήτη. Προκύπτουν έτσι περιβαλλοντικές προκλήσεις και ευκαιρίες, οι οποίες απαιτούν την προσοχή της παγκόσμιας κοινότητας, και η ΕΕ μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά: στην έρευνα, τη χρηματοδότηση, την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη και την ανάπτυξη περισσότερο πράσινων τεχνολογιών. Αυτή ακριβώς είναι η αποστολή της Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Πολιτικής της ΕΕ: να συμβάλει στην εξεύρεση κοινών λύσεων για την αειφόρο διαχείριση των θαλασσών».

Τόσο η Ύπατη Εκπρόσωπος Ashton όσο και η Επίτροπος Δαμανάκη επισκέφθηκαν την Αρκτική εφέτος την άνοιξη, η Ύπατη Εκπρόσωπος τη Φινλανδία, τη Σουηδία και τη Νορβηγία συμπεριλαμβανομένου του Σβάλμπαρντ (Σπιτσβέργη), και η Επίτροπος τηΓροιλανδία.

Η ανακοίνωση περιλαμβάνει σειρά μέτρων που αποσκοπούν στη στήριξη της αποτελεσματικής διαχείρισης της Αρκτικής. Μεταξύ των μέτρων αυτών συγκαταλέγονται τα ακόλουθα:

  • Στήριξη της έρευνας για την Αρκτική στο πλαίσιο του προγράμματος έρευνας και καινοτομίας «Ορίζοντας 2020» που πρότεινε η Επιτροπή με χρηματοδότηση 80 δισεκατ. ευρώ (βλ. IP/11/1475

  • Συμβολή στην έρευνα και διάσωση στην Αρκτική με την εκτόξευση των δορυφόρων γεωεπισκόπησης νέας γενεάς (βλ. IP/11/1477

  • Ενίσχυση των δράσεων για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής·

  • Αξιοποίηση των χρηματοδοτικών δυνατοτήτων της ΕΕ για τη μεγιστοποίηση της αειφόρου ανάπτυξης στην Αρκτική προς όφελος των τοπικών και αυτόχθονων κοινοτήτων·

  • Προώθηση και ανάπτυξη τεχνολογιών φιλικών προς το περιβάλλον τις οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν οι εξορυκτικές βιομηχανίες στην Αρκτική·

  • Ενίσχυση του διμερούς διαλόγου για τα ζητήματα της Αρκτικής με τον Καναδά, την Ισλανδία, τη Νορβηγία, τη Ρωσική Ομοσπονδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, μεταξύ άλλων μέσω της υποβολής αίτησης για καθεστώς μόνιμου παρατηρητή στο Αρκτικό Συμβούλιο·

  • Ένταση των προσπαθειών για διεξαγωγή διαλόγου σε τακτική βάση με εκπροσώπους οργανώσεων των αυτόχθονων πληθυσμών σχετικά με τις πολιτικές και τα προγράμματα της ΕΕ·

Συνολικά, η ανακοίνωση περιλαμβάνει 28 σημεία για δράση.

Κύρια σημεία της ανακοίνωσης:

  • Κλιματική αλλαγή: η ΕΕ βρίσκεται σε πορεία εκπλήρωσης των δεσμεύσεων που ανέλαβε στη διάσκεψη του Κιότο, έχει μετατρέψει σε νόμο τη δέσμευση για τη μείωση κατά 20% των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου και είναι προσηλωμένη στον μακροπρόθεσμο στόχο της μείωσης των εκπομπών της κατά 80-95% μέχρι το 2050.

  • Βιώσιμη ανάπτυξη: κατά την περίοδο 2007-2013, η ΕΕ χορηγεί 1,14 και πλέον δισεκατ. ευρώ για την ανάπτυξη του οικονομικού, κοινωνικού και περιβαλλοντικού δυναμικού των αρκτικών περιφερειών της ΕΕ και των περιοχών που γειτνιάζουν με αυτές.

  • Έρευνα: Η ΕΕ πρωταγωνίστησε στη συμβολή στην έρευνα για την Αρκτική κατά τα προηγούμενα δέκα έτη, συνεισφέροντας περί τα 200 εκατ. ευρώ από ενωσιακά κεφάλαια για διεθνείς ερευνητικές δραστηριότητες στην Αρκτική.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη της ΕΕ καλούνται τώρα να υποβάλουν παρατηρήσεις επί των προτεινόμενων δράσεων. Η ανακοίνωση αποτελεί επίσης το έναυσμα μιας διαδικασίας διαλόγου και διαβούλευσης με τις χώρες, τους αυτόχθονες πληθυσμούς και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς της Αρκτικής με σκοπό την περαιτέρω βελτίωση της πολιτικής που εφαρμόζει η ΕΕ έναντι της Αρκτικής.

Ιστορικό

Η περίοδος 2005-2010 υπήρξε η θερμότερη που έχει καταγραφεί ποτέ στην Αρκτική, και η περιοχή προβλέπεται ότι δεν θα έχει πάγους κατά το θέρος εντός των επομένων 30 έως 40 ετών. Οι ραγδαίες αυτές αλλαγές θα μπορούσαν δυνητικά να ελευθερώσουν την πρόσβαση σε τεράστιους φυσικούς πόρους, όπως πετρέλαιο και φυσικό αέριο, και να επιτρέψουν την πραγματοποίηση θαλασσίων διαδρόμων οι οποίες θα μπορούσαν ενδεχομένως να καταστήσουν συντομότερες και λιγότερο δαπανηρές σημαντικές εμπορικές οδούς μεταξύ Ευρώπης και Ασίας. Το Αρκτικό Συμβούλιο αποτελεί το κατεξοχήν διεθνές φόρουμ που έχει ως αποστολή τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος στην Αρκτική. Απαρτίζεται από τα κράτη της Αρκτικής (τον Καναδά, τη Δανία, η οποία εκπροσωπεί επίσης τη Γροιλανδία και τις Φερόες Νήσους, τη Φιλανδία, τη Νορβηγία, την Ισλανδία, τη Ρωσική Ομοσπονδία, τη Σουηδία, τις ΗΠΑ). Οι οργανώσεις των αυτόχθονων πληθυσμών είναι μόνιμα μέλη του Αρκτικού Συμβουλίου. Τον Δεκέμβριο του 2008, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε αίτηση εξ ονόματος της ΕΕ για να αποκτήσει καθεστώς παρατηρητή. H αίτηση αυτή επιβεβαιώθηκε τα τέλη του 2011. Απόφαση για την αίτηση αυτή αναμένεται να ληφθεί κατά την υπουργική σύνοδο του Αρκτικού Συμβουλίου, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Κίρουνα τον Μάιο του 2013.

Για περισσότερες πληροφορίες:

MEMO 12/517: EU’s Arctic Policy: Questions and Answers

http://eeas.europa.eu/arctic_region/index_en.htm

http://ec.europa.eu/maritimeaffairs/policy/sea_basins/arctic_ocean/index_en.htm

Αρμόδιοι:

Michael Mann (+32 2 299 97 80)

Maja Kocijancic (+32 2 298 65 70)

Eamonn Prendergast (+32 2 299 88 51)

Oliver Drewes (+32 2 299 24 21)

Lone Mikkelsen (+32 2 296 05 67)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website