Vervoer: wegenheffingen moeten eerlijk zijn voor alle automobilisten

Europese Commissie - Persbericht

Vervoer: wegenheffingen moeten eerlijk zijn voor alle automobilisten

Brussel, 14 mei 2012 — De Europese Commissie heeft vandaag richtsnoeren gepubliceerd om erop te wijzen dat automobilisten uit het buitenland volgens de EU-wetgeving bij wegenheffingen niet mogen worden gediscrimineerd. Ze zijn bedoeld als leidraad voor lidstaten die overwegen om nieuwe wegenheffingen voor personenauto's in te voeren.

Vicevoorzitter Kallas: "Niet-discriminatie is één van de grondrechten van de Unie. Het moet voor een Fransman of een Brit net zo gemakkelijk zijn om door Slovenië of België te rijden als voor een Sloveen of een Belg. Wegenheffingen moeten voor iedereen transparant en eerlijk zijn."

De huidige situatie

Zeven lidstaten (Oostenrijk, Bulgarije, Tsjechië, Hongarije, Roemenië, Slowakije en Slovenië) hebben tijdsgebaseerde heffingen met vignetten voor personenauto's. Ook België is van plan om een dergelijk stelsel in te voeren. Verder wordt er in Nederland en Denemarken gepraat over de invoering van een wegenheffing, ook voor personenauto's.

De Eurovignetrichtlijn van de EU bevat een transparante lijst met kosten die mogen worden doorberekend aan zware vrachtvoertuigen, bijvoorbeeld de kosten van infrastructuur en externe kosten zoals luchtvervuiling en geluidsoverlast. Voor personenauto's bestaan dergelijke voorschriften niet. Maar de basisbeginselen van het Verdrag, waarin elke vorm van discriminatie op grond van nationaliteit is verboden, zijn wel van toepassing.

De afgelopen jaren zijn er bij de Commissie talrijke klachten binnengekomen over wegenheffingen voor personenauto's: een aantal van die heffingen bleek niet aan de EU-voorschriften te voldoen. In 1996 moest Oostenrijk de plannen voor een vignetsysteem aanpassen: Oostenrijk was van plan slechts een vignet voor één jaar aan te bieden. De Commissie was van oordeel dat dit niet eerlijk was ten opzichte van automobilisten uit het buitenland. In 2008 heeft de Commissie een inbreukprocedure tegen Slovenië gestart, aangezien daar alleen vignetten voor een half jaar werden aangeboden. De Sloveense overheid heeft vervolgens weekvignetten ingevoerd.

Richtsnoeren van de Commissie

De Commissie geeft de lidstaten richtsnoeren om aan te geven wat niet-discriminerende wegenheffingen zijn.

1. De Commissie heeft een duidelijke voorkeur voor afstandsgebaseerde heffingen, aangezien die in wezen eerlijker zijn en doeltreffender prijssignalen afgeven dan tijdsgebaseerde "vignetstikker"-heffingen. Als vignetsystemen niet zorgvuldig zijn opgezet, zorgen ze al snel voor ongerechtvaardigde problemen voor automobilisten uit het buitenland die alleen maar door een land heen willen rijden.

2. Als er een tijdsgebaseerd "vignetsysteem" wordt toegepast, moet er aan bepaalde voorwaarden worden voldaan.

Die voorwaarden zijn:

(a) Minimale kortetermijnvignetten. Er moeten minimaal week-, maand- en jaarvignetten verkrijgbaar zijn voor ingezetenen en niet-ingezetenen. Buitenlanders zullen wellicht opteren voor de vignetten met de kortste termijn.

(b) Een correcte verhouding tussen de gemiddelde dagprijs voor korte- en langetermijnvignetten: Deze verhouding geeft per dag de gemiddelde prijs weer die een niet-ingezetene betaalt (als die het vignet met de kortste termijn gebruikt, bijvoorbeeld een weekvignet), vergeleken met een ingezetene die gebruikmaakt van het vignet met de langste termijn (bijvoorbeeld een jaarvignet), zie onderstaande tabel 1.

Met de huidige wegenheffingen ligt de gemiddelde dagprijs die een buitenlander betaalt tussen de 2,5 en 8,2 keer hoger dan de prijs die een eigen inwoner betaalt. Dat wordt tevens als bovengrens beschouwd. Ter vergelijking: voor zware vrachtwagens mag de verhouding volgens de Eurovignetrichtlijn van de EU maximaal bij 7,3 liggen.

Tabel 1. Gemiddelde dagprijs

Er kunnen objectieve redenen zijn om vignetten voor de korte termijn duurder te maken, bijvoorbeeld de hogere administratiekosten. De kosten moeten echter verklaarbaar en proportioneel zijn.

(c) Niet-ingezetenen dienen gemakkelijk aan duidelijke informatie over de kosten van de heffing te kunnen komen. Zij moeten de mogelijkheid krijgen op verschillende manieren te betalen, met inbegrip van goed toegankelijke betaalterminals aan de grens, per telefoon en via internet. De handhaving mag niet alleen op grensstreken gericht zijn.

Achtergrond — wegenheffingen

Elke lidstaat mag zelf bepalen of er een wegenheffing wordt ingevoerd, voor welke voertuigen die geldt en hoe die wordt geïnd. Op dit moment hanteert een aantal lidstaten een afstandsgebaseerde heffing en een aantal andere lidstaten heeft voor een tijdsgebaseerde "vignetstikker"-heffing gekozen. In andere lidstaten is er geen wegenheffing.

De tabel in de bijlage biedt een overzicht van de tarieven die automobilisten momenteel moeten betalen in de zeven lidstaten van de EU waar vignetten worden gebruikt.

http://ec.europa.eu/transport/road/road_charging/charging_private_vehicles_en.htm

Voor meer informatie zie MEMO/12/322

Bijlage

Heffingen voor het gebruik van wegen (vignetten) door personenauto's ≤ 3,5 t in de EU¹

2012

Wisselkoersen van 27 februari 2012.

¹ :

De vignettarieven voor motoren en lichte aanhangwagens zijn niet opgenomen in de tabel.