Komisja Europejska próbuje zlikwidować „szklany sufit” – więcej kobiet w zarządach firm

Komisja Europejska – Komunikat prasowy

Komisja Europejska próbuje zlikwidować „szklany sufit” – więcej kobiet w zarządach firm

Bruksela, 5 marca 2012 r. - Jak wynika z opublikowanego dziś sprawozdania Komisji Europejskiej, w ciągu ostatniego roku liczba kobiet w zarządach przedsiębiorstw wzrosła jedynie nieznacznie. Rok temu Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości, wezwała do zastosowania wiarygodnych środków samoregulacyjnych (zob. MEMO/11/124). Tylko jeden na siedmiu członków zarządu największych europejskich spółek to kobieta (13,7%). W porównaniu ze stanem z 2010 r. (11,8%) oznacza to niewielką poprawę sytuacji, jednak w tym tempie osiągnięcie istotnej równowagi płci (co najmniej 40% każdej płci) zajmie ponad 40 lat.

Wykazano, że równowaga płci na najwyższych stanowiskach przyczynia się do lepszych wyników przedsiębiorstw, zwiększonej konkurencyjności i korzyści ekonomicznych. Jak wynika np. z raportu przygotowanego przez firmę doradczą McKinsey, zyski operacyjne przedsiębiorstw stosujących zasadę równowagi płci są o 56% wyższe od zysków firm, w których zarządach zasiadają wyłącznie mężczyźni. Badanie przeprowadzone przez firmę Ernst & Young dotyczyło z kolei 290 największych spółek notowanych na giełdzie. Wykazało ono, że zyski firm, które mają w swoich zarządach co najmniej jedną kobietę, są znacząco wyższe od zysków firm, których zarządy składają się wyłącznie z mężczyzn.

Aby znaleźć właściwe środki rozwiązania problemu utrzymującego się braku równowagi płci w zarządach europejskich spółek notowanych na giełdzie, Komisja rozpoczęła dziś publiczne konsultacje. Celem jest zebranie poglądów na temat ewentualnych działań na poziomie UE, w tym środków prawodawczych, które mogłyby przywrócić równowagę płci w zarządach. Konsultacje publiczne potrwają do 28 maja 2012 r. W oparciu o ich wyniki w kolejnych miesiącach Komisja podejmie decyzję co do dalszych działań.

Publikacja sprawozdania na temat równowagi płci w zarządach spółek następuje rok po tym, jak Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości, wezwała europejskie spółki notowane na giełdzie do dobrowolnego zwiększenia liczby kobiet w swoich zarządach i podpisania dokumentu "Kobiety w zarządzie – zobowiązanie dla Europy”. Dokument ten zobowiązuje sygnatariuszy do zwiększenia udziału kobiet w zarządach do 30% do roku 2015, a następnie, do roku 2020, do 40%. Jednak w ciągu ostatnich 12 miesięcy tylko 24 spółki w całej Europie podpisały zobowiązanie.

„Rok temu zwróciłam się do przedsiębiorstw o dobrowolne zwiększenie udziału kobiet w ich zarządach. Moją prośbę poparł Parlament Europejski, a ministrowie pracy, spraw społecznych i równości płci w wielu krajach UE przekazali ją organizacjom zrzeszającym przedsiębiorstwa. Z przykrością muszę jednak stwierdzić, że mimo naszych wezwań jak dotąd samoregulacja nie przyniosła zadowalających wyników”, stwierdziła Viviane Reding, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej i komisarz UE ds. sprawiedliwości. „Brak kobiet na najwyższych stanowiskach w świecie biznesu szkodzi europejskiej konkurencyjności i ogranicza wzrost gospodarczy. Dlatego właśnie kilka krajów UE, a mianowicie Belgia, Francja, Włochy, Holandia i Hiszpania, zdecydowało się rozwiązać ten problem poprzez przyjęcie przepisów ustanawiających parytety płci w zarządach przedsiębiorstw. Inne kraje, takie jak Dania, Finlandia, Grecja, Austria i Słowenia, przyjęły przepisy dotyczące równowagi płci w zarządach spółek państwowych. Osobiście nie jestem zwolenniczką parytetów. Podobają mi się jednak wyniki, jakie dzięki nim osiągnięto. Dostrzegam również fakt, że przedsiębiorstwa działające w różnych krajach na rynku wewnętrznym mogą być zmuszone do przestrzegania różnych przepisów krajowych dotyczących parytetów, jeśli będą chciały brać udział w zamówieniach publicznych. Dlatego właśnie w programie działalności legislacyjnej i prac Komisji na 2012 r. przewidziano związaną z tym inicjatywę. Zapraszam dziś poszczególne przedsiębiorstwa, partnerów społecznych, zainteresowane organizacje pozarządowe oraz obywateli do przekazania swoich uwag na temat tego, jakie kroki powinna podjąć UE w celu zwiększenia równowagi płci w zarządach. Uważam, że nadszedł czas, aby Europa zbiła „szklany sufit”, który wciąż blokuje utalentowanym kobietom dostęp do najwyższych stanowisk w europejskich spółkach giełdowych. Będę ściśle współpracowała z Parlamentem Europejskim i wszystkimi państwami członkowskimi na rzecz zmiany tej sytuacji”.

W ujęciu długoterminowym w ciągu ostatniego roku odnotowano największy postęp w zakresie poprawy równowagi płci w zarządach europejskich spółek (wzrost o 1,9% w okresie od października 2010 r. do stycznia 2012 r., podczas gdy długoterminowy średni wzrost w ciągu ostatniego dziesięciolecia wynosił 0,6% rocznie). Wzrost ten można przypisać wezwaniom ze strony Komisji i Parlamentu Europejskiego (MEMO/11/487) oraz krajowym inicjatywom ustawodawczym. Mniej więcej połowa tego wyniku jest zasługą Francji, która wprowadziła przepisy dotyczące równowagi płci w zarządach spółek w 2011 r. Jednak w ogólnym ujęciu zmiany następują niezwykle powoli. Liczba kobiet na stanowiskach prezesa zarządu dużych spółek wręcz spadła do 3,2% w styczniu 2012 r. z 3,4% w 2010 r.

Obywatele europejscy jednoznacznie opowiadają się za zmianą tej sytuacji: 88% Europejczyków uważa, że w przypadku jednakowych kompetencji kobiety powinny być w jednakowym stopniu reprezentowane na najwyższych stanowiskach w świecie biznesu, jak wynika z najnowszego, dziś opublikowanego badania Eurobarometru (zob. załącznik). Jednocześnie 76% Europejczyków jest zdania, że kobiety mają niezbędne do wykonywania tych zadań umiejętności. 75% pytanych opowiada się za przepisami regulującymi równowagę płci w zarządach przedsiębiorstw, przy czym względna większość respondentów (49%) twierdzi, że najwłaściwszym mechanizmem egzekwowania takich przepisów byłyby kary finansowe (zob. załącznik).

Kontekst

Istnieje coraz więcej dowodów na bezpośredni związek między równowagą płci w organach podejmujących decyzje ekonomiczne i znaczącymi korzyściami ekonomicznymi (zob. opublikowane dziś sprawozdanie Komisji). Większa liczba kobiet na najwyższych stanowiskach może poprawić efektywność i innowacyjność środowiska pracy oraz podnieść ogólne wyniki przedsiębiorstwa. To z kolei zwiększa konkurencyjność. Kobiety stanowią obecnie 60% absolwentów wyższych uczelni, jednak niewiele z nich zatrudnianych jest na najwyższych stanowiskach. Danie im takiej możliwości jest zachętą dla kobiet do wejścia i pozostania na rynku pracy, co podnosi stopę zatrudnienia kobiet i umożliwia lepsze wykorzystanie ich potencjału pod względem zasobów ludzkich. „Jeśli chcemy osiągnąć cele strategii „Europa 2020”, unijnej strategii wzrostu gospodarczego, w zakresie podniesienia stopy zatrudnienia kobiet i mężczyzn w wieku 20-64 lat do 75%, musimy wykorzystać równowagę płci jako element zwiększający wzrost”, stwierdziła Viviane Reding, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej.

Promowanie większej równości na szczeblu decyzyjnym jest jednym z celów wymienionych w europejskiej Karcie kobiet (zob. IP/10/237), której inicjatorami byli przewodniczący José Manuel Barroso i wiceprzewodnicząca Viviane Reding w marcu 2010 r. W związku z tymi zobowiązaniami we wrześniu 2010 r. Komisja przyjęła strategię na rzecz równości płci na najbliższe pięć lat (zob. IP/10/1149 oraz MEMO/10/430), która obejmuje między innymi zbadanie inicjatyw ukierunkowanych na zwiększenie liczby kobiet na najwyższych stanowiskach związanych z podejmowaniem decyzji ekonomicznych. Program prac Komisji na rok 2012 zawiera inicjatywę prawodawczą dotyczącą poprawienia równowagi płci w spółkach giełdowych.

Jak wynika z opublikowanego dziś sprawozdania Komisji, postęp w tym obszarze jest nadal niewielki, mimo pewnej poprawy, szczególnie w krajach, które wprowadziły parytety płci. Istnieją również znaczne różnice między poszczególnymi krajami, np. w dużych firmach fińskich i łotewskich kobiety stanowią odpowiednio 27% i 26% członków zarządu, podczas gdy na Malcie i Cyprze - jedynie 3% i 4%.

Więcej informacji:

Informacje dla prasy – kobiety w zarządach:

http://ec.europa.eu/justice/newsroom/gender-equality/news/120305_en.htm

konsultacje publiczne: brak równowagi płci w zarządach przedsiębiorstw w UE:

http://ec.europa.eu/justice/newsroom/gender-equality/opinion/120528_en.htm

Strona internetowa wiceprzewodniczącej Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości:

http://ec.europa.eu/reding

Komisja Europejska, baza danych dotycząca udziału kobiet i mężczyzn w procesie decyzyjnym:

http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/gender-decision-making/database/index_en.htm

Annex

Figure 1: Women and men on the boards of the largest listed companies, January 2012

Source: European Commission, Database on women and men in decision-making and Eurostat, Labour Force Survey. Note: Data on share of employment not available for RS; data on tertiary education not available for LU, EL and RS.

Figure 2: Share of women on the boards of the largest publicly listed companies, 2010-2012

Source: European Commission database on women and men in decision-making: http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/gender-decision-making/database/index_en.htm

Figure 3: Men and Women presidents/chairpersons of large companies,
EU-27

Figure 4: Nearly nine Europeans out of ten agree that, given equal competence, women should be equally represented in positions of leadership in companies.

Figure 5: Three-quarters of Europeans are in favour of legislation on gender balance on company boards

Figure 6: Almost half of the Europeans mention monetary sanctions as the most effective sanction in case of non-compliance