Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska

Komunikat prasowy

Bruksela, dnia 14 listopada 2012 r.

Kobiety we władzach spółek: Komisja proponuje cel 40 %

Komisja Europejska podjęła dziś działania zmierzające do przełamania bariery szklanego sufitu, który wciąż stanowi przeszkodę dla utalentowanych kobiet w zajmowaniu najwyższych stanowisk w największych spółkach europejskich. Komisja zaproponowała nowe przepisy prawne, których celem jest zapewnienie conajmniej czterdziestoprocentowego udziału niedostatecznie reprezentowanej płci wśród członków rad nadzorczych spółek notowanych na giełdach, z wyjątkiem małych i średnich przedsiębiorstw. W chwili obecnej organy spółek zdominowane są przez jedną płeć: 85 % członków rad nadzorczych i 91,1 % członków zarządów to mężczyźni, podczas gdy kobiety to tylko odpowiednio 15 % i 8,9 %. Mimo intensywnej debaty publicznej oraz dobrowolnych inicjatyw na poziomie krajowym i europejskim, w ciągu ostatnich lat sytuacja nie uległa poważniejszym zmianom. Od 2003 r. zanotowano jedynie nieznaczny wzrost liczby kobiet we władzach spółek, wynoszący jedynie 0,6 punktu procentowego.

Z tego właśnie powodu Komisja w dniu dzisiejszym zaproponowała nowe unijne przepisy, których celem jest doprowadzenie do większej równowagi płci w organach spółek w UE. Wniosek ten wspólnie przedstawili wiceprzewodnicząca Viviane Reding (komisarz ds. sprawiedliwości, praw podstawowych i obywatelstwa), wiceprzewodniczący Antonio Tajani (komisarz ds. przemysłu i przedsiębiorczości), wiceprzewodniczący Joaquín Almunia (komisarz ds. konkurencyjności), wiceprzewodniczący Olli Rehn (komisarz ds. gospodarczych i walutowych), komisarz Michel Barnier (komisarz ds. rynku wewnętrznego i usług) oraz komisarz László Andor (komisarz ds. zatrudnienia i spraw społecznych).

Tym samym Komisja odpowiada na wezwania Parlamentu Europejskiego, który przeważającą większością głosów wielokrotnie wzywał do przyjęcia przepisów w zakresie równouprawnienia kobiet i mężczyzn w kadrach zarządzających przedsiębiorstw, szczególnie w rozporządzeniach z dnia 6 lipca 2011 r. i 13 marca 2012 r.

Autorzy dyrektywy wprowadzają prawnie wiążący cel, polegający na osiągnięciu czterdziestoprocentowego udziału przedstawicieli płci obecnie reprezentowanej w niewystarczającym stopniu wśród członków rad nadzorczych spółek giełdowych. Spółki, w których płeć reprezentowana w niewystarczającym stopniu ma mniejszy udział (poniżej 40 %) w obsadzeniu stanowisk w radach nadzorczych, będą zobowiązane do powoływania kandydatów na te stanowiska na podstawie analizy porównawczej kwalifikacji każdego z nich, przy zastosowaniu jasnych, neutralnych pod względem płci i jednoznacznych kryteriów. W przypadku równych kwalifikacji pierwszeństwo będzie przypadać przedstawicielowi niedostatecznie reprezentowanej płci. Na realizację celu, polegającego na obsadzeniu przynajmniej 40 % stanowisk niewykonawczych przedstawicielami płci reprezentowanej w niewystarczającym stopniu spółki powinny mieć zatem czas do 2020 r., natomiast przedsiębiorstwa publiczne, na które organy publiczne będą miały możliwość wywierania dominującego wpływu, o dwa lata mniej, tj. do 2018 r. Szacuje się, że wniosek będzie dotyczyć około pięciu tysięcy spółek giełdowych w Unii Europejskiej. Małe i średnie przedsiębiorstwa (zatrudniające poniżej 250 pracowników oraz odnotowujące roczne światowe obroty nieprzekraczające 50 mln euro) oraz spółki nienotowane na giełdzie nie zostaną objęte przepisami dyrektywy.

José Manuel Barroso, przewodniczący Komisji Europejskiej, powiedział: „Dzisiaj, przedstawiając ten wniosek, Komisja Europejska odpowiada na skierowane do UE wezwanie Parlamentu Europejskiego do działania na rzecz wprowadzenia równości płci w organach spółek. Z mojej inicjatywy Komisja znacząco zwiększyła liczbę kobiet komisarzy − jedna trzecia komisarzy to kobiety”.

Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości dodała: „Unia Europejska z powodzeniem propaguje równość płci od ponad 50 lat. Jednakże zostało jeszcze jedno miejsce, gdzie nie odnotowaliśmy w tej dziedzinie żadnego postępu: są to władze spółek. Przykład, jaki dają nam Belgia, Francja i Włochy, które ostatnio przyjęły ustawodawstwo i zaczęły wykazywać postęp, w jasny sposób ukazuje, że interwencja za pomocą regulacji z wyznaczonym terminem może spowodować znaczącą zmianę. We wniosku Komisji zagwarantowano pierwszeństwo dla kobiet w procesie wyboru na stanowiska członków rad nadzorczych – o ile są reprezentowane w niewystarczającym stopniu i równie dobrze wykwalifikowane jak mężczyźni starający się o to samo stanowisko”.

„Mam dług wdzięczności wobec licznych członków Parlamentu Europejskiego, którzy niestrudzenie walczyli o tę sprawę i którzy tak bardzo pomogli mi w przygotowaniu wniosku”.

Powolny postęp wpłynął na brak spójności działań w jedenastu państwach członkowskich

Zaledwie co siódmy członek organów (13,7 %) największych europejskich spółek to kobieta. W porównaniu ze stanem z 2010 r. (11,8 %) oznacza to niewielką poprawę sytuacji. Gdyby postęp miał dokonywać się przez cały czas w tak powolnym tempie, osiągnięcie równowagi płci we władzach spółek (przynajmniej 40 % przedstawicieli obydwu płci) zajęłoby jeszcze 40 lat.

W tej sytuacji kilka państw członkowskich UE zaczęło wprowadzać różne przepisy prawa obowiązujące organy spółek. 11 państw członkowskich (Belgia, Francja, Włochy, Niderlandy, Hiszpania, Portugalia, Dania, Finlandia, Grecja, Austria i Słowenia) wprowadziły instrumenty prawne umożliwiające promowanie równości płci we władzach spółek. W ośmiu z tych krajów ustawodawstwo obejmuje przedsiębiorstwa publiczne (por. tabela z danymi z poszczególnych krajów). Natomiast w pozostałych 11 państwach członkowskich UE nie przyjęto ani środków samoregulujących, ani odpowiedniego ustawodawstwa. Z punktu widzenia prawa takie niejednolite podejście powoduje ryzyko zakłócenia funkcjonowania jednolitego rynku, ponieważ różne przepisy i różne sankcje wynikające z prawa spółek za niedostosowanie się do przepisów o równości płci mogą spowodować komplikacje w działalności przedsiębiorstw i zniechęcić je do prowadzenie inwestycji transgranicznych. Dlatego właśnie celem przedstawionego wniosku jest stworzenie ram unijnych dla tego rodzaju działań.

Główne elementy wniosku:

Zgodnie z dyrektywą, cel minimalny to objęcie, do 2020 r., 40 % stanowisk w radach nadzorczych spółek giełdowych przez przedstawicieli płci reprezentowanej obecnie w niewystarczającym stopniu. W przypadku spółek będących przedsiębiorstwami publicznymi termin realizacji tego celu to rok 2018.

Wniosek obejmuje również, jako środek uzupełniający, tzw. „kwotę elastyczną”: spółki giełdowe będą przyjmować własne, samoregulujące wartości docelowe w zakresie reprezentacji obu płci wśród członków zarządów, które należy osiągnąć do 2020 r. (lub do 2018 r. w przypadku przedsiębiorstw publicznych). Spółki będą zobowiązane do składania rocznych sprawozdań z osiągniętych postępów.

Kwalifikacje i doświadczenie zawodowe pozostaną głównymi kryteriami przyznawania stanowisk w organach spółek. W dyrektywie przyjęto minimalną harmonizację wymogów w zakresie ładu korporacyjnego, ponieważ decyzje w sprawie powołania będą oparte na obiektywnych kryteriach kwalifikacji. Odpowiednie zabezpieczenia zawarte w dyrektywie pozwolą zagwarantować, że nie dojdzie do bezwarunkowego i automatycznego promowania przedstawicieli płci reprezentowanej w niewystarczającym stopniu. Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w zakresie równości płci, preferencyjnie zostanie potraktowany przedstawiciel płci reprezentowanej w niewystarczającym stopniu posiadający takie same kwalifikacje – o ile obiektywna ocena uwzględniająca wszystkie kryteria obejmująca poszczególnych kandydatów nie przechyli szali na korzyść kandydata przeciwnej płci. Państwa członkowskie, które wprowadziły już skuteczny system, będą mogły go zachować, o ile jest równie skuteczny jak zaproponowany system w osiąganiu celu minimalnego w wysokości 40 % udziału niedostatecznie reprezentowanej płci wśród członków rad nadzorczych do 2020 r. Państwa członkowskie mogą wprowadzić środki wybiegające poza zaproponowany system.

Państwa członkowskie będą musiały ustanowić odpowiednie i odstraszające sankcje, które będą nakładane na spółki naruszające przepisy dyrektywy.

Zasada pomocniczości i proporcjonalności: wymóg 40 % udziału obowiązuje spółki notowane na giełdzie z uwagi na ich znaczenie gospodarcze i dużą widoczność. Wniosek nie dotyczy małych i średnich przedsiębiorstw. Wymóg 40 % udziału dotyczy stanowisk członków organów spółek, pełniących funkcje niewykonawcze. Zgodnie z zasadami lepszego stanowienia prawa, dyrektywa jest środkiem o charakterze tymczasowym i ma przestać obowiązywać w 2028 r.

„Jest to środek, który ma szybko zapewnić równość płci w organach europejskich spółek. Kiedy już w tym obszarze dokonamy znaczących postępów, nie będzie on potrzebny”, dodała wiceprzewodnicząca Viviane Reding.

Kontekst

Kompetencje UE w zakresie stanowienia prawa w dziedzinie równouprawnienia płci sięgają roku 1957 (zob. SPEECH/12/702). Z kolei zalecenia Rady w sprawie promowania zrównoważonego uczestnictwa mężczyzn i kobiet w procesie decyzyjnym zostały przyjęte w 1984 i 1996 roku. Również Parlament Europejski w kilku swoich rezolucjach wezwał do wprowadzenia prawnie wiążących kwot w tej dziedzinie na poziomie UE.

Wspieranie równości kobiet i mężczyzn w procesie decyzyjnym jest jednym z celów wymienionych w europejskiej Karcie kobiet (zob. IP/10/237), którą w marcu 2010 r. ogłosili przewodniczący José Manuel Barroso i wiceprzewodnicząca Viviane Reding. Komisja wypełniła te zobowiązania, przyjmując we wrześniu 2010 r. strategię na rzecz równości płci na kolejne pięć lat (zob. IP/10/1149 i MEMO/10/430).

Sprawozdanie Komisji z marca 2012 r. wykazało, że władze spółek w całej UE są obecnie zdominowane przez jedną płeć. Istnieją również znaczne różnice między poszczególnymi krajami, np. w dużych spółkach fińskich i łotewskich kobiety stanowią odpowiednio 27 i 26 % członków władz, podczas gdy na Malcie i Cyprze − jedynie 3 i 4 %.

W ujęciu długoterminowym w ciągu ostatniego roku odnotowano największe postępy w zakresie poprawy równowagi płci we władzach europejskich spółek (wzrost o 1,9 % w okresie od października 2010 r. do stycznia 2012 r., podczas gdy długoterminowy średni wzrost w ciągu ostatniego dziesięciolecia wynosił 0,6 % rocznie). Wzrost ten można przypisać wezwaniom ze strony Komisji i Parlamentu Europejskiego (MEMO/11/487) oraz szeregowi krajowych inicjatyw ustawodawczych w państwach członkowskich. Jednak w ogólnym ujęciu zmiany następują niezwykle powoli. Liczba kobiet na stanowiskach prezesów dużych spółek wręcz spadła do 3,2 % w styczniu 2012 r. z 3,4 % w 2010 r.

Wymierne postępy są w tej dziedzinie wyjątkiem, a nie regułą. Są one widoczne tylko w tych państwach, w których wprowadzono prawnie wiążące przepisy dotyczące zarządów spółek. Ponad 40 % łączna zmiana odnotowana w całej UE w okresie od października 2010 r. do stycznia 2012 r. w całości wynika z przepisów prawnych przewidujących kwoty, jakie wprowadziła Francja w styczniu 2011 r.

W marcu 2011 r. unijna komisarz ds. sprawiedliwości Viviane Reding wezwała europejskie spółki notowane na giełdzie, by podpisały zobowiązanie do dobrowolnego zwiększenia liczby kobiet w swoich władzach„Kobiety w zarządzie – zobowiązanie dla Europy” (MEMO/11/124). Podpisując to zobowiązanie, spółki miały podjąć się zwiększenia reprezentacji kobiet zasiadających w ich władzach do 30 % do 2015 r. i do 40 % do 2020 r. Jednakże po roku okazało się, że zobowiązanie podpisały zaledwie 24 spółki w Europie.

Aby znaleźć właściwe środki rozwiązania problemu utrzymującego się braku równowagi płci we władzach europejskich spółek notowanych na giełdzie, Komisja ogłosiła konsultacje społeczne (zob. IP/12/213). Na podstawie nadesłanych odpowiedzi Komisja dokonała oceny różnych wariantów działania.

Z coraz większej liczby badań wynika, że równowaga kobiet i mężczyzn w składzie władz firm może mieć pozytywny wpływ na ich wyniki finansowe. Większa liczba kobiet na najwyższych stanowiskach może poprawić efektywność i innowacyjność środowiska pracy oraz ogólne wyniki spółki. Wynika to głównie z faktu, że im większa różnorodność sposobów myślenia, im szerszy wachlarz punktów widzenia, tym bardziej wyważone są wspólnie podejmowane decyzje. W dodatku kobiety stanowią 60 % absolwentów uczelni wyższych, a mimo to bardzo niewiele spośród nich trafia na najwyższe stanowiska. Możliwość obejmowania tego rodzaju stanowisk może być z punktu widzenia kobiet zachętą do wchodzenia na rynek pracy i pozostawania na nim, co przyczyni się do podniesienia stopy zatrudnienia wśród kobiet. Zwiększenie liczby kobiet na rynku pracy pomoże osiągnąć cel określony w unijnej strategii na rzecz wzrostu gospodarczego – „Europa 2020” – polegający na podwyższeniu stopy zatrudnienia kobiet i mężczyzn w wieku 20−64 lat do 75 %.

Dodatkowe informacje

MEMO/12/860

Informacje dla prasy – kobiety w zarządach:

http://ec.europa.eu/justice/newsroom/gender-equality/news/121114_en.htm

Badanie Eurobarometru dotyczące równości płci:

http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/ebs/ebs_376_en.pdf

Informacje na temat równości kobiet i mężczyzn:

Równość płci w Komisji Europejskiej

http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/files/womenonboards/factsheet-general-4_en.pdf

Równość płci w państwach członkowskich

http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/files/womenonboards/factsheet-general-2_en.pdf

Podstawa prawna inicjatywy europejskiej

http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/files/womenonboards/factsheet-general-3_en.pdf

Uzasadnienie ekonomiczne dla prawodawstwa w zakresie równości płci

http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/files/womenonboards/factsheet-general-1_en.pdf

Wideo na temat równości płci we władzach spółek

http://youtu.be/OTlP4Ek3WP8

Strona internetowa wiceprzewodniczącej Viviane Reding, unijnej komisarz ds. sprawiedliwości:

http://ec.europa.eu/reding

Baza danych Komisji Europejskiej dotycząca udziału kobiet i mężczyzn w procesie decyzyjnym:

http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/gender-decision-making/database/index_en.htm

Kontakt:

Mina Andreeva (+32 2 299 13 82)

Natasha Bertaud (+32 2 296 74 56)

Załącznik

Wykres 1: Kobiety i mężczyźni w organach największych spółek notowanych na giełdzie, styczeń 2012 r.

Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED

Źródło: Komisja Europejska, baza danych dotycząca udziału kobiet i mężczyzn w procesie decyzyjnym i badanie Eurostatu dotyczące aktywności ekonomicznej ludności (BAEL). Uwagi: . Dane odnoszą się do członków rady dyrektorów (nadzorczej w przypadku odrębnej funkcji nadzorczej i wykonawczej. W danych uwzględniono również prezesa).

W przypadku Republiki Serbii (RS) nie są dostępne dane dotyczące odsetka osób zatrudnionych, w przypadku Luksemburga, Grecji i Serbii nie są dostępne dane dotyczące szkolnictwa wyższego.

Wykres 2: Kobiety w organach największych spółek notowanych na giełdzie: członkowie organów spółek pełniący funkcje wykonawcze i niewykonawcze (styczeń 2012)

Źródło: Baza danych Komisji Europejskiej dotycząca udziału kobiet i mężczyzn w procesie decyzyjnym.

Uwaga: W przypadku systemów monistycznych dane na temat osób pełniących funkcje niewykonawcze odnoszą się do członków niewykonawczych rady, a dane na temat osób pełniących funkcje wykonawcze – do członków wykonawczych rady. W przypadku systemów dualistycznych dane na temat osób pełniących funkcje niewykonawcze odnoszą się do członków rady nadzorczej, a dane na temat osób pełniących funkcje wykonawcze – do członków rady wykonawczej/zarządu. Czasami istnieje możliwość, by rada nadzorcza obejmowała jednego lub więcej członków pełniących funkcje wykonawcze (np. dyrektora generalnego i dyrektora ds. finansowych). W tym przypadku dane te są włączone do kategorii z danymi odnoszącymi się do osób pełniących funkcje wykonawcze, chociaż jednostki uczestniczące w obu organach są uwzględnianie tylko raz. Dane dotyczące osób pełniących funkcje niewykonawcze w tym przypadku nadal odnoszą się do łącznej liczby członków rady nadzorczej i mogą zatem obejmować dane dotyczące osób pełniących funkcje wykonawcze, ale odnośne dane liczbowe nie są znaczące i nie powinny wpłynąć na wyniki końcowe.

Wykres 3: Podział: udział kobiet w organach spółek na stanowiskach wykonawczych i niewykonawczych, styczeń 2012 r.

Państwo członkowskie

Funkcje wykonawcze

(kobiety/ogółem)

% kobiet

Funkcje niewykonawcze

(kobiety/ogółem)

% kobiet

Kobiety − dyrektorzy generalni

(kobiety/ogółem)

UE-27

8,9%

15%

2,7%

AT

2,2%

11,2%

0%

BE

3,7%

11,7%

0%

BG

14,8%

15,1%

6,7%

CY

8,2%

3,3%

5,6%

CZ

4,7%

15,4%

0%

DK

11%

16,1%

5,6%

EE

13,9%

6,7%

0%

FI

14,9%

27,9%

0%

FR

3,3%

24,2%

0%

DE

4,2%

15,6%

0%

EL

5,8%

8,1%

0%

HU

1,4%

5,4%

0%

IE

6,8%

9,4%

0%

IT

0,8%

7,1%

0%

LV

21,4%

25,9%

3,2%

LT

13,3%

17,5%

7,7%

LU

0%

7,2%

0%

MT

11,1%

2,7%

5,3%

NL

8,8%

18,8%

10%

PL

8,2%

11,8%

0%

PT

7,6%

5,4%

0%

RO

30,6%

10,5%

9%

SK

13,5%

13,5%

10%

SI

19,7%

15,9%

0%

ES

2,6%

13,1%

2,9%

SE

4%

26,5%

3,8%

UK

6,5%

18,7%

6%

Wykres 4: Udział kobiet w organach największych europejskich spółek notowanych na giełdzie, lata 2010−2012

(Procentowy udział w całkowitej liczbie członków organów spółek)

 

Październik 2010 r.

Październik 2011 r.

Styczeń 2012 r.

UE-27

11,8

13,6

13,7

BE

10,5

10,9

10,7

BG

11,2

15,2

15,6

CZ

12,2

15,9

15,4

DK

17,7

16,3

16,1

DE

12,6

15,2

15,6

EE

7,0

6,7

6,7

IE

8,4

8,8

8,7

EL

6,2

6,5

7,4

ES

9,5

11,1

11,5

FR

12,3

21,6

22,3

IT

4,5

5,9

6,1

CY

4,0

4,6

4,4

LV

23,5

26,6

25,9

LT

13,1

14,0

14,5

LU

3,5

5,6

5,7

HU

13,6

5,3

5,3

MT

2,4

2,3

3,0

NL

14,9

17,8

18,5

AT

8,7

11,1

11,2

PL

11,6

11,8

11,8

PT

5,4

5,9

6,0

RO

21,3

10,4

10,3

SI

9,8

14,2

15,3

SK

21,6

14,6

13,5

FI

25,9

26,5

27,1

SE

26,4

24,7

25,2

UK

13,3

16,3

15,6

Źródło: Baza danych Komisji Europejskiej dotycząca udziału kobiet i mężczyzn w procesie decyzyjnym: http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/gender-decision-making/database/index_en.htm

Dane odnoszą się do członków rady dyrektorów (nadzorczej w przypadku odrębnej funkcji nadzorczej i wykonawczej. W danych uwzględniono również prezesa).

Wykres 5: Niemal 90 % Europejczyków uważa, że w przypadku jednakowych kompetencji kobiety powinny być w jednakowym stopniu reprezentowane na najwyższych stanowiskach kierowniczych w spółkach.

Wykres 6: Trzy czwarte Europejczyków opowiada się za wprowadzeniem przepisów dotyczących równowagi płci w organach spółek


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website