Navigation path

Left navigation

Additional tools

Milieu: De Commissie stelt maatregelen voor om de strijd aan te binden tegen biopiraterij en om onderzoek dat is gebaseerd op in de natuur voorkomend genetisch materiaal te vergemakkelijken

European Commission - IP/12/1063   04/10/2012

Other available languages: EN FR DE DA ES IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

Europese Commissie

Persbericht

Brussel, 4 oktober 2012

Milieu: De Commissie stelt maatregelen voor om de strijd aan te binden tegen biopiraterij en om onderzoek dat is gebaseerd op in de natuur voorkomend genetisch materiaal te vergemakkelijken

Een nieuw voorstel, dat een betrouwbare toegang tot genetische hulpbronnen uit landen buiten de Unie moet garanderen, vormt een opsteker voor wetenschappers en bedrijven in de EU. Het voorstel – een ontwerp-verordening waarmee het Protocol van Nagoya inzake toegang tot genetische hulpbronnen en verdeling van de daaruit voortvloeiende baten ten uitvoer wordt gelegd – is bedoeld om de rechten van landen en van inheemse en plaatselijke gemeenschappen op het gebruik van hun genetische hulpbronnen en de traditionele kennis ter zake te beschermen, en tezelfdertijd onderzoekers in Europa een betere, betrouwbare toegang tot kwaliteitsspecimens van deze genetische hulpbronnen tegen geringe kosten en met grote rechtszekerheid te garanderen.

Genetische hulpbronnen spelen een aanzienlijke en alsmaar groter wordende rol in talrijke economische sectoren, waaronder de veredeling van planten en dieren en de ontwikkeling van cosmetica en geneesmiddelen. Veel van deze hulpbronnen zijn afkomstig uit biodiversiteits-"hotspots" in ontwikkelingslanden. Het ontbreken van duidelijke regels heeft sommige landen ertoe aangezet buitenlandse onderzoekers van schending van hun soevereine rechten ("biopiraterij") te beschuldigen. Dat gebrek aan vertrouwen heeft soms geresulteerd in het opleggen van restrictieve voorwaarden die de toegang tot genetische rijkdommen belemmeren. De vandaag bekendgemaakte voorstellen hebben ten doel die vrees weg te nemen en tezelfdertijd de mogelijkheden voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie inzake op de natuur gebaseerde producten en diensten te maximaliseren. Uniforme spelregels voor alle EU-gebruikers van genetische hulpbronnen zullen vooral het mkb en het door de overheid gefinancierde niet-commerciële onderzoek ten goede komen en de mogelijkheden tot internationale samenwerking vergroten.

De voorgestelde verordening verplicht gebruikers zich ervan te vergewissen dat zij de genetische hulpbronnen en de daarop betrekking hebbende traditionele kennis gebruiken in overeenstemming met de toepasselijke wettelijke voorschriften van het land van oorsprong én dat de baten op een eerlijke en billijke manier worden gedeeld. Gebruikers zullen ook verplicht worden te verklaren dat zij te werk zijn gegaan met de "gepaste zorgvuldigheid" waarin de verordening voorziet (of dat in de toekomst zullen doen). Gebruikers van wie wordt vastgesteld dat zij de verordening (hebben) overtreden, krijgen een sanctie opgelegd.

De verordening is ook bedoeld om onderzoekers en het bedrijfsleven te helpen de regels na te leven. Een belangrijke rol is weggelegd voor beste praktijken die reeds in de sector gangbaar zijn. Brancheverenigingen kunnen een verzoek tot officiële erkenning van "beste praktijken inzake toegang en verdeling van baten" (TVB) indienen; gedragscodes op TVB-gebied die thans reeds in de academische wereld en in diverse bedrijfstakken worden toegepast, kunnen daarbij als uitgangspunt dienen.

Er zal een EU-register van betrouwbare collecties (zoals zaadbanken en botanische tuinen) worden opgezet, dat de collecties omvat die zich ertoe hebben verbonden uitsluitend volledig gedocumenteerde specimens van genetische hulpbronnen te verstrekken. Gebruikers die hun onderzoeksmateriaal aanschaffen bij een betrouwbare collectie, zullen geacht worden aan het merendeel van hun verplichtingen inzake "gepaste zorgvuldigheid" te hebben voldaan. Ook zal een EU-platform worden opgezet om de toegangsvoorwaarden in de lidstaten te stroomlijnen.

Volgende stappen

De voorgestelde maatregelen zullen nu door het Europees Parlement en de Raad worden onderzocht en, zodra daarover overeenstemming is bereikt, deel gaan uitmaken van het EU-recht.

De aanstaande elfde Conferentie van de Partijen bij het Verdrag inzake biologische diversiteit, die later deze maand te Hyderabad wordt gehouden, zal een goede gelegenheid bieden om de basisopzet van het wetgevingsvoorstel toe te lichten en de samenwerking met de internationale partners met het oog op een doeltreffende implementatie van het Protocol van Nagoya voort te zetten.

Achtergrond

Genetische hulpbronnen zijn voor talrijke EU-bedrijfstakken van vitaal belang: 26 % van alle nieuwe geneesmiddelen die de voorbije 30 jaar zijn goedgekeurd, bijvoorbeeld, zijn natuurlijke producten of zijn afgeleid van een natuurlijk product.

Het Verdrag inzake biologische diversiteit (VBD), waarbij de EU partij is, verplicht de verdragspartijen de toegang tot de genetische hulpbronnen waarover zij soevereine rechten uitoefenen, te vergemakkelijken en de resultaten van onderzoek en ontwikkeling alsook de uit de commerciële exploitatie van dergelijke hulpbronnen voortvloeiende baten op een eerlijke en billijke manier te verdelen. Het Verdrag bevat echter weinig concrete aanwijzingen over hoe deze toegang en batenverdeling in de praktijk dienen te worden geregeld, en de geïndustrialiseerde landen hebben weinig haast aan de dag gelegd bij het vaststellen van maatregelen om een doeltreffende batenverdeling te bevorderen. Een en ander heeft de wereldwijde inspanningen om de biodiversiteit in stand te houden en duurzaam te exploiteren ernstig belemmerd. Dat is bijzonder jammer omdat juist biodiversiteits-"hotspots" het meest gebaat zijn bij een doeltreffend TVB-kader. Het Protocol van Nagoya inzake toegang tot genetische hulpbronnen en verdeling van de daaruit voortvloeiende baten waarover in oktober 2010 overeenstemming is bereikt, heeft veel van deze lacunes opgevuld door de partijen te verplichten maatregelen te treffen om te garanderen dat onder hun jurisdictie alleen legaal verkregen genetische hulpbronnen en daarmee verband houdende traditionele kennis worden gebruikt. De voorgestelde verordening voorziet in het mechanisme om die verplichting in de Europese Unie ten uitvoer te leggen.

Meer informatie:

http://ec.europa.eu/environment/biodiversity/international/ABS

Contact:

Joe Hennon (+32 2 295 35 93)

Monica Westeren (+32 2 299 18 30)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website