Navigation path

Left navigation

Additional tools

Nanomateriały: indywidualnie podejście do kwestii bezpieczeństwa w przełomowej technologii

European Commission - IP/12/1050   03/10/2012

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO

European Commission

Komunikat prasowy

Bruksela, 3 października 2012 r.

Nanomateriały: indywidualnie podejście do kwestii bezpieczeństwa w przełomowej technologii

Nanotechnologia to szybko rozwijająca się dziś dziedzina, w której może dojść do istotnie zmieniających sytuację rynkową przełomów technologicznych i która może pobudzić wzrost gospodarczy. W uznaniu tego faktu, w dniu dzisiejszym Komisja Europejska przyjęła komunikat w sprawie drugiego przeglądu regulacyjnego poświęconego nanomateriałom, uwzględniający również plany Komisji w zakresie udoskonalenia prawa UE w celu zagwarantowania bezpiecznego stosowania nanomateriałów.

W komunikacie podkreślono zróżnicowany charakter i rodzaje nanomateriałów, począwszy od materiałów codziennego użytku, które bezpiecznie stosujemy od dziesięcioleci (np. w oponach lub jako antykoagulanty w żywności) do wysoce zaawansowanych materiałów stosowanych w przemyśle i w terapiach nowotworowych. Coraz więcej wiadomo na temat niebezpiecznych właściwości nanomateriałów. Nie poddają się one kategoryzacji, a to uzasadnia konieczność przeprowadzania ocen ryzyka związanych z konkretnym zastosowaniem.

W związku z tym, zamiast traktować wszystkie nanomateriały jednakowo, należy zastosować indywidualne podejście do oceny ryzyka, z wykorzystaniem strategii opartych na informacjach o potencjalnym ryzyku pod względem narażenia lub zagrożenia. Dzisiejszy komunikat został przedstawiony wspólnie przez komisarzy Komisji Europejskiej: Antonio Tajaniego, Janeza Potočnika, Johna Dalliego, Máire Geoghegan-Quinn.

Nanomateriały wymagają oceny

W świetle obecnej wiedzy i opinii unijnych komitetów naukowych i doradczych oraz niezależnych podmiotów zajmujących się oceną ryzyka nanomateriały przypominają normalne chemikalia/substancje pod tym względem, że niektóre z nich mogą być toksyczne, a inne nie. Ewentualne ryzyko związane jest z konkretnymi nanomateriałami i konkretnymi zastosowaniami. Dlatego też w przypadku nanomateriałów konieczna jest ocena ryzyka, która powinna być przeprowadzana indywidualnie w każdym przypadku, z wykorzystaniem stosownych informacji. Obecne metody oceny ryzyka mają w tym względzie zastosowanie, chociaż wciąż konieczne są dalsze prace nad szczególnymi aspektami tego procesu.

Duże wyzwania wiążą się przede wszystkim z ustanowieniem zatwierdzonych metod i przyrządów służących wykrywaniu, charakteryzowaniu i analizie nanomateriałów, opracowaniem kompletnych informacji na temat zagrożeń związanych z nanomateriałami oraz opracowaniem metod oceny narażenia na nanomateriały.

Najnowsza definicja nanomateriałów zostanie, w stosownych przypadkach, włączona do przepisów unijnych. Komisja pracuje obecnie nad opracowaniem metod wykrywania, pomiaru i monitorowania nanomateriałów oraz nad ich walidacją, aby zapewnić należyte wdrożenie wspomnianej definicji.

REACH to odpowiednie ramy dla zarządzania nanomateriałami

Ogólnie rzecz biorąc, Komisja jest przekonana, że REACH zapewnia najlepsze możliwe ramy zarządzania ryzykiem związanym z nanomateriałami, tam gdzie występują one jako substancje lub mieszaniny, przy czym jednak stwierdzono konieczność wprowadzenia w tych ramach bardziej szczegółowych wymogów dotyczących nanomateriałów. Komisja przewiduje wprowadzenie zmian w niektórych załącznikach do rozporządzenia REACH i zachęca Europejską Agencję Chemikaliów do dalszego opracowywania wytycznych dotyczących rejestracji dla okresu po 2013 r.

Kolejne działania

W celu poprawy dostępności informacji na temat nanomateriałów Komisja stworzy platformę internetową z odnośnikami do wszelkich istotnych źródeł informacji, w tym do rejestrów, na poziomie krajowym albo na poziomie sektora, jeśli takie istnieją. Jednocześnie Komisja zainicjuje ocenę skutków w celu określenia i opracowania najwłaściwszych środków służących zwiększeniu przejrzystości i zapewnieniu nadzoru regulacyjnego, w tym kompleksową analizę potrzeb w zakresie gromadzenia w tym celu stosownych danych. Analiza ta obejmie nanomateriały, które obecnie nie wchodzą w zakres istniejących systemów zgłoszeń, rejestracji lub udzielania zezwoleń.

Przebieg procedury

Nanomateriały to materiały, które często mają szczególne właściwości, ze względu na małe rozmiary ich cząsteczek. Światowy rynek nanomateriałów szacuje się na 11 mln ton o wartości rynkowej 20 mld euro. W chwili obecnej bezpośrednie zatrudnienie w sektorze nanotechnologii w Europie szacuje się na 300 000–400 000 miejsc pracy. Nadal jest on zdominowany przez materiały, które są stosowane od dziesięcioleci, takie jak sadza (głównie stosowana w oponach) lub syntetyczna krzemionka amorficzna (stosowana w wielu gałęziach przemysłu, w tym w oponach, jako wkład polimerowy, ale również w paście do zębów lub jako antykoagulant w żywności w proszku).

W ostatnich latach opracowano wiele nowych zastosowań z wykorzystaniem nanomateriałów. Środki te obejmują szereg produktów konsumpcyjnych, takich jak substancje promieniochronne w produktach do opalania i materiały włókiennicze zapobiegające powstawaniu nieprzyjemnego zapachu. Jednakże istnieje również wiele medycznych i technicznych zastosowań, takich jak terapie nowotworowe, baterie litowo-jonowe dla samochodów elektrycznych, czy panele słoneczne. Zastosowania te mogą potencjalnie prowadzić do znaczących przełomów technologicznych, dlatego nanotechnologię uznano za kluczową technologię wspomagającą. Prognozuje się, że wartość rynku produktów wykorzystujących nanotechnologię wzrośnie z 200 mld euro w 2009 r. do 2 bln euro do roku 2015.

Korzyści płynące z nanomateriałów to ratujące życie zastosowania w medycynie, inspirujące innowacje czy proste ulepszenia produktów konsumenckich. Podobnie, niebezpieczne właściwości i narażenie pracowników, konsumentów i środowiska naturalnego są zróżnicowane i wahają się od niewywierających wpływu po potencjalne zagrożenia, którym należy zapobiegać. Unia Europejska posiada instrumenty pozwalające zająć się tym problemem w zorganizowany sposób.

Dodatkowe informacje

Komunikat w sprawie drugiego przeglądu regulacyjnego poświęconego nanomateriałom i dokumentu roboczego służb:

http://ec.europa.eu/nanotechnology/index_en.html

Więcej informacji na temat przeglądu dotyczącego nanomateriałów

MEMO/12/732

Kontakt :

Carlo Corazza (+32 2 295 17 52)

Sara Tironi (+32 2 299 04 03)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website