Navigation path

Left navigation

Additional tools

Studie wijst uit dat Europese landen meer moeten doen om de leesvaardigheid te bevorderen

European Commission - IP/11/846   11/07/2011

Other available languages: EN FR DE DA ES IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

Europese Commissie - Persbericht

Studie wijst uit dat Europese landen meer moeten doen om de leesvaardigheid te bevorderen

Brussel, 11 juli 2011 - In Europa kunnen een op de vijf 15-jarigen en veel volwassen niet goed lezen. De Europese Commissie heeft vandaag een nieuwe studie gepubliceerd die laat zien wat de Europese landen doen om de leesvaardigheid te bevorderen, en op welke punten zij tekortschieten. Uit de studie, die 31 landen (de EU-lidstaten, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Turkije) bestrijkt, blijkt dat de meeste landen weliswaar vooruitgang hebben geboekt bij het ontwikkelen van beleid voor geletterdheid, maar dat dit beleid vaak onvoldoende toegespitst is op de groepen die het meeste risico lopen, zoals jongens, kinderen uit minderbedeelde gezinnen en migrantenkinderen. De ministers van Onderwijs van de EU hebben zich tot doel gesteld het aandeel zwakke lezers voor het einde van 2020 van 20% tot minder dan 15% terug te hebben gebracht. Alleen België (Vlaamse Gemeenschap), Denemarken, Estland, Finland en Polen hebben dit streefcijfer reeds gehaald.

Androulla Vassiliou, commissaris voor Onderwijs, cultuur, meertaligheid en jeugdzaken, zei hierover: "Het is volstrekt onaanvaardbaar dat zo veel jongeren in Europa nog steeds niet over elementaire lees- en schrijfvaardigheid beschikken. Zij lopen hierdoor het risico sociaal uitgesloten te worden, hebben meer moeite om een baan te vinden en hun levenskwaliteit wordt erdoor aangetast. Er is in de laatste tien jaar weliswaar vooruitgang geboekt, maar niet genoeg. Geletterdheid vormt de basis voor elke vorm van leren - ik heb daarom onlangs het startschot gegeven voor een alfabetiseringscampagne die gericht is op mensen van alle leeftijden en met name mensen uit sociaal achtergestelde milieus, zoals Roma-kinderen."

De studie is voor de Commissie uitgevoerd door het Eurydice-netwerk en spitst zich toe op vier hoofdthema's: onderwijsmethoden, het aanpakken van leesproblemen, de opleiding van leerkrachten en de bevordering van buitenschools lezen. Elk van deze thema's wordt behandeld in het licht van academisch onderzoek, de recentste resultaten van internationale enquêtes en een grondige evaluatie van beleid, programma's en beste praktijken op nationaal niveau. Uit de studie blijkt dat slechts acht landen (Denemarken, Finland, Ierland, IJsland, Malta, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en Zweden) leesdeskundigen inzetten op scholen ter ondersteuning van leerkrachten en leerlingen.

Het Euridyce-rapport levert een belangrijke bijdrage aan het werk van de deskundigengroep op hoog niveau voor alfabetisering die in januari door commissaris Vassiliou is opgezet en wordt voorgezeten door H.K.H. Prinses Laurentien der Nederlanden. De deskundigengroep onderzoekt hoe de geletterdheid voor alle leeftijdsgroepen bevorderd kan worden en welke beleidsinitiatieven en programma's succesvol zijn gebleken. Zij zal uiterlijk medio 2012 met beleidsvoorstellen komen.

Achtergrond

Leesonderwijs: de meeste landen beschikken over goed beleid

De laatste jaren is hard gewerkt aan het verbeteren van nationale richtsnoeren en het bevorderen van de beste pedagogische praktijken. In heel Europa is het tegenwoordig gebruikelijk om reeds in het kleuteronderwijs de basis te leggen voor het leren lezen. Scholen maken voor het leesonderwijs steeds vaker gebruik van een verscheidenheid aan leesmaterialen, zoals verhalen, tijdschriften, stripverhalen en websites. Ook in de andere vakken van het leerplan wordt aandacht besteed aan de leesvaardigheid, om het tekstbegrip in verschillende contexten te bevorderen.

Er bestaat echter geen pasklare beleidsaanpak waarbij succes verzekerd is. Onderzoekers spreken zich duidelijk uit voor het combineren van meerdere strategieën om de leesvaardigheid te verbeteren. Samenwerkend leren en overleg met medeleerlingen kan de leesvaardigheid verder verbeteren en gunstig zijn voor zwakke lezers. Hoewel de meeste landen zichzelf doelen hebben gesteld met betrekking tot de leesvaardigheid, ontbreekt het in de nationale richtsnoeren vaak aan voldoende brede strategieën, met name voor het lager secundair onderwijs.
In het algemeen geldt echter dat er goede nationale richtsnoeren voor leerplannen bestaan, en dat de aandacht nu moet uitgaan naar het in praktijk brengen daarvan.

Slechts weinig landen beschikken over leesdeskundigen ter ondersteuning van leerkrachten en leerlingen

Leesproblemen kunnen doeltreffend worden verholpen als zij in een zo vroeg mogelijk stadium worden herkend en aangepakt, als het lesmateriaal op specifieke behoeften wordt afgestemd en als er permanente bijscholingsmogelijkheden aan leerkrachten worden geboden.

Met name intensieve en gerichte lessen voor individuele leerlingen of kleine groepen kunnen zeer effectief zijn. Slechts weinig leerkrachten krijgen echter de gelegenheid zich in deze richting te specialiseren en alleen het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Malta en de vijf Noordse landen beschikken over leesdeskundigen die leerkrachten tijdens de lessen ondersteunen.

Langdurige procedures voor het regelen van extra ondersteuning kunnen ook een belemmering vormen voor het tijdig en doeltreffend helpen van leerlingen.

Bevordering van het lezen moet meer op risicogroepen worden toegespitst

Voor de bevordering van het lezen bestaat brede steun in nationaal beleid en nationale initiatieven. Dergelijke initiatieven zijn echter meestal gericht op een algemeen publiek en niet noodzakelijkerwijs op diegenen die kwetsbaarder zijn voor leesproblemen, zoals jongens, jongeren uit sociaaleconomisch achtergestelde milieus of jongeren die van huis uit een andere taal spreken dan die in het onderwijs wordt gebruikt. Bovendien moet het materiaal dat voor dergelijke initiatieven wordt gebruikt zo gevarieerd mogelijk zijn en ook multimediabronnen omvatten.

Eurydice

Het Eurydice-netwerk biedt informatie over en analyses van de onderwijsstelsels en het onderwijsbeleid in Europa. Met ingang van 2011 bestaat het uit 37 nationale eenheden in alle 33 landen die deelnemen aan het EU-programma Een leven lang leren (de EU-lidstaten, IJsland, Kroatië, Liechtenstein, Noorwegen, Turkije en Zwitserland). De coördinatie en het beheer is in handen van het Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur te Brussel, dat tevens de studies uitwerkt en verschillende onlinebronnen ter beschikking stelt.

Voor meer informatie:

De volledige studie [in het Engels] Teaching Reading in Europe: Contexts, Policies and Practices [gedrukte exemplaren van de studie zijn vanaf juli 2011 beschikbaar in het Engels en kort daarna ook in het Duits en Frans].

Europese Commissie: Onderwijs en opleiding

Contactpersonen:

Dennis Abbott, +32 22959258

Dina Avraam, +32 22959667

Christel Vacelet, Eurydice: +32 22951137

BIJLAGE: Feiten en cijfers

  • Percentage 15-jarige leerlingen met slechte leesprestaties (2009)

Bron: OESO, databank PISA 2009

  • Samenwerkend leren op tekstbasis in nationale richtsnoeren
    (basis- en lager secundair onderwijs, 2009-10)

  • Beschikbaarheid van gespecialiseerde leerkrachten leesvaardigheid voor de aanpak van leesproblemen bij leerlingen in het basisonderwijs (2009-10)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website