Navigation path

Left navigation

Additional tools

Η Επιτροπή παρουσιάζει «οδηγό» για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας προς ενίσχυση της δημιουργικότητας και της καινοτομίας

European Commission - IP/11/630   24/05/2011

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

IP/11/630

Βρυξέλλες, 24 Μαΐου 2011

Η Επιτροπή παρουσιάζει «οδηγό» για τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας προς ενίσχυση της δημιουργικότητας και της καινοτομίας

Τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (ΔΔΙ), τα οποία περιλαμβάνουν διπλώματα ευρεσιτεχνίας, εμπορικά σήματα, σχέδια και γεωγραφικές ενδείξεις, καθώς και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (δικαιώματα δημιουργού) και συγγενικά δικαιώματα (για τους εκτελεστές, παραγωγούς, και ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς), υπάρχουν εδώ και αιώνες. Συχνά, χωρίς καν να το συνειδητοποιούμε, επηρεάζουν την καθημερινή μας ζωή: προστατεύουν την τεχνολογία που χρησιμοποιούμε (αυτοκίνητα, κινητά τηλέφωνα, τρένα), τα τρόφιμα που καταναλώνουμε και τη μουσική που ακούμε ή τις ταινίες βλέπουμε. Αλλά τα τελευταία χρόνια, η τεχνολογική αλλαγή και, ιδιαίτερα, η αυξανόμενη σημασία των διαδικτυακών δραστηριοτήτων έχουν αλλάξει εντελώς τον κόσμο όπου ασκούνται τα ΔΔΙ. Ο υφιστάμενος συνδυασμός των ευρωπαϊκών και εθνικών κανόνων δεν είναι πλέον προσαρμοσμένος στη σημερινή κατάσταση και πρέπει να εκσυγχρονιστεί. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή υιοθέτησε σήμερα ολοκληρωμένη στρατηγική για τον εκσυγχρονισμό του νομικού πλαισίου που εφαρμόζεται στα ΔΔΙ. Στόχος μας είναι να μπορούν οι εφευρέτες, οι δημιουργοί, οι χρήστες και οι καταναλωτές να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες και να ενισχυθεί η δυνατότητα για νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες. Οι νέοι κανόνες θα καθορίσουν τη σωστή ισορροπία, αφενός, προωθώντας τη δημιουργία και την καινοτομία, εν μέρει με τη διασφάλιση ανταμοιβής και επενδύσεων για τους δημιουργούς και, αφετέρου, προωθώντας την ευρύτερη δυνατή πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες που προστατεύονται από ΔΔΙ. Η επίτευξη αυτής της ισορροπίας θα αποτελέσει πράγματι τη διαφορά για τις επιχειρήσεις (είτε πρόκειται για τον καλλιτέχνη που εργάζεται μόνος είτε για τις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες) ενθαρρύνοντας τις επενδύσεις στην καινοτομία. Αυτό θα ωφελήσει την ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα της ΕΕ που εξασφαλίζεται μέσω της ενιαίας αγοράς. Οι καταναλωτές θα επωφεληθούν από μια ευρύτερη και ευκολότερη πρόσβαση στις πληροφορίες και στο πολιτιστικό περιεχόμενο, για παράδειγμα, στην ηλεκτρονική μουσική. Η στρατηγική αφορά πολλά θέματα για τη διασφάλιση της πλήρους κάλυψης των ΔΔΙ - από το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που χρειάζεται μια επιχείρηση για να προστατεύσει μια εφεύρεση έως την αντιμετώπιση της κατάχρησης των εν λόγω εφευρέσεων μέσω πρότασης που εγκρίθηκε επίσης σήμερα, η οποία θα ενισχύσει τη δράση για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας. Μεταξύ των πρώτων αποτελεσμάτων που παράγονται στο πλαίσιο αυτής της συνολικής στρατηγικής σε θέματα ΔΔΙ συγκαταλέγονται οι σημερινές προτάσεις οι οποίες αφορούν ένα πιο εύκολο σύστημα αδειοδότησης για τα αποκαλούμενα «ορφανά έργα» που θα επιτρέψει σε πολλά πολιτιστικά έργα να είναι προσβάσιμα ηλεκτρονικά, και νέο κανονισμό που αποσκοπεί στην ενίσχυση των δράσεων των τελωνειακών αρχών για την καταπολέμηση του εμπορίου προϊόντων που παραβιάζουν τα ΔΔΙ.

«Η διασφάλιση του κατάλληλου επιπέδου προστασίας των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας στην ενιαία αγορά είναι ουσιαστικής σημασίας για την οικονομία της Ευρώπης. Η πρόοδος εξαρτάται από νέες ιδέες και γνώσεις», δήλωσε ο Επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς κ. Michel Barnier. «Δεν θα υπάρξουν επενδύσεις στην καινοτομία, εάν τα δικαιώματα δεν προστατεύονται. Από την άλλη πλευρά, οι καταναλωτές και οι χρήστες πρέπει να έχουν πρόσβαση σε πολιτιστικό περιεχόμενο, όπως για παράδειγμα στη μουσική που διατίθεται ηλεκτρονικά, ώστε να ανθίσουν νέα επιχειρηματικά μοντέλα και η πολιτιστική πολυμορφία. Στόχος μας σήμερα είναι να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ αυτών των δύο επιταγών προς το συμφέρον των ΔΔΙ εν γένει, για να αποτελέσει το ευρωπαϊκό πλαίσιο σε θέματα διανοητικής ιδιοκτησίας καθοριστικό παράγοντα για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες και να προσαρμοστεί στον ηλεκτρονικό κόσμο και στον παγκόσμιο ανταγωνισμό των ιδεών.»

Ο κ. Algirdas Šemeta, Επίτροπος αρμόδιος για τα Τελωνεíα, δήλωσε: «Η εγκατάσταση των τελωνείων στα σύνορα είναι ιδανική για να προστατεύει τους πολίτες και τις νομοταγείς επιχειρήσεις και η συμβολή τους είναι πολύτιμη στην καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας». Και πρόσθεσε: «Είμαι πεπεισμένος ότι ένα εύρωστο σύστημα δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας είναι σημαντικό για το σύνολο της οικονομίας της ΕΕ. Με τη σημερινή πρόταση, οι τελωνειακές αρχές θα είναι σε θέση να παρέχουν μεγαλύτερη προστασία στα ΔΔΙ και να αντιμετωπίζουν καλύτερα το εμπόριο προϊόντων που παραβιάζουν τα ΔΔΙ.»

Στο πλαίσιο της στρατηγικής για τα ΔΔΙ καθορίζεται μια σειρά βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων βασικών δράσεων πολιτικής σε διάφορους τομείς οι οποίοι περιλαμβάνουν:

Διπλώματα ευρεσιτεχνίας: Η Επιτροπή δρομολόγησε ήδη τον Απρίλιο προτάσεις για ένα ενιαίο καθεστώς προστασίας των ευρεσιτεχνιών στο πλαίσιο της ενισχυμένης συνεργασίας (βλ. IP/11/470). Εντωμεταξύ, θα συνεχισθούν οι εργασίες όσον αφορά τις προτάσεις σχετικά με τη δημιουργία ενός ενιαίου και ειδικού δικαστηρίου διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για το κλασικό ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και τα μελλοντικά ευρωπαϊκά διπλωμάτα ευρεσιτεχνίας με ενιαία ισχύ. Αυτό θα μείωνε σημαντικά τα δικαστικά έξοδα και το χρόνο που απαιτείται για την επίλυση διαφορών για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Θα αύξανε επίσης την ασφάλεια δικαίου για τις επιχειρήσεις.

Εμπορικά σήματα: Ενώ η καταχώρηση του εμπορικού σήματος στην ΕΕ έχει εναρμονιστεί στα κράτη μέλη εδώ και περίπου 20 χρόνια και το κοινοτικό εμπορικό σήμα δημιουργήθηκε πριν από 15 χρόνια, υπάρχει μια αυξανόμενη ζήτηση για πιο σύγχρονα, αποτελεσματικά και συνεκτικά συστήματα καταχώρησης. Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει προτάσεις εντός του 2011 για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος εμπορικών σημάτων τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο και την προσαρμογή του στην εποχή του διαδικτύου.

Γεωγραφικές ενδείξεις (ΓΕ): Οι ΓΕ εξασφαλίζουν μια σχέση μεταξύ της ποιότητας του προϊόντος και της γεωγραφικής προέλευσής του. Ωστόσο, δεν υπάρχει επί του παρόντος ένα τέτοιο σύστημα σε επίπεδο ΕΕ για την προστασία των μη γεωργικών προϊόντων, όπως το μάρμαρο Carrara ή τα μαχαίρια Solingen. Αυτό οδηγεί σε απουσία ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά. Η Επιτροπή θα προβεί συνεπώς σε μια εις βάθος ανάλυση του ισχύοντος νομικού πλαισίου στα κράτη μέλη, καθώς και των πιθανών οικονομικών επιπτώσεων της προστασίας των μη γεωργικών ΓΕ το 2011 και το 2012. Ανάλογα με το αποτέλεσμα της αξιολόγησης των επιπτώσεων, θα μπορούσαν στη συνέχεια να υποβληθούν ενδεχομένως νομοθετικές προτάσεις.

Πολυεδαφική αδειοδότηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας: Ενώ το ουσιαστικό πεδίο εφαρμογής των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας έχει εναρμονιστεί σε μεγάλο βαθμό, τα δικαιώματα εξακολουθούν να παρέχονται σε εθνική βάση. Στο πλαίσιο της ψηφιακής ενιαίας αγοράς, ο εξορθολογισμός της αδειοδότησης εκμετάλλευσης πνευματικών δικαιωμάτων και της κατανομής των εσόδων είναι μία από τις πιο σημαντικές προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν. Στο δεύτερο εξάμηνο του 2011, η Επιτροπή θα υποβάλει πρόταση για τη δημιουργία ενός νομικού πλαισίου για την αποτελεσματική πολυεδαφική συλλογική διαχείριση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, ιδίως στον τομέα της μουσικής. Θα θεσπίσει επίσης κοινούς κανόνες για τη διαφανή διακυβέρνηση και την κατανομή των εσόδων. Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2011, η Επιτροπή θα ξεκινήσει επίσης διαβούλευση για τα διάφορα θέματα που σχετίζονται με την ηλεκτρονική διανομή των οπτικοακουστικών έργων.

Ψηφιακές βιβλιοθήκες: Η δημιουργία ευρωπαϊκών ψηφιακών βιβλιοθηκών που διατηρούν και διαδίδουν την πλούσια πολιτιστική και πνευματική κληρονομιά της Ευρώπης αποτελεί το κλειδί για την ανάπτυξη της οικονομίας της γνώσης. Για να διευκολυνθεί αυτή η διαδικασία, η Επιτροπή υποβάλλει επίσης σήμερα νομοθετική πρόταση η οποία θα επιτρέψει την ψηφιοποίηση και την ηλεκτρονική διάθεση των καλούμενων «ορφανών έργων» (όπως βιβλία και άρθρα εφημερίδων ή περιοδικών που εξακολουθούν να προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, αλλά των οποίων οι κάτοχοι είναι άγνωστοι ή δεν μπορούν να εντοπιστούν για να παράσχουν την άδειά τους) - βλέπε MEMO/11/333. Παράλληλα, η Επιτροπή προσβλέπει στη σύναψη Μνημονίου Συμφωνίας μεταξύ των βιβλιοθηκών, των εκδοτών, των συγγραφέων και των εταιρειών συλλογικής διαχείρισης, το οποίο να διευκολύνει την επίλυση θεμάτων αδειοδότησης δικαιωμάτων για την ψηφιοποίηση και τη διάθεση των βιβλίων που έχουν εξαντληθεί.

Παραβίαση των ΔΔΙ: Η παραποίηση/απομίμηση και η πειρατεία αποτελούν αυξανόμενη απειλή για την οικονομία. Μεταξύ 2005 και 2009, ο αριθμός των καταγεγραμμένων περιπτώσεων, στα σύνορα της ΕΕ, εμπορευμάτων που είναι ύποπτα ότι παραβιάζουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας αυξήθηκε από 26.704 σε 43.572. Εντωμεταξύ, η δημιουργική βιομηχανία εκτιμά ότι η πειρατεία έχει κοστίσει στην ευρωπαϊκή μουσική, στον κινηματογράφο, την τηλεόραση και τη βιομηχανία λογισμικού 10 δισεκατομμύρια ευρώ και περισσότερες από 185.000 θέσεις εργασίας μόνο το 2008. Η Επιτροπή αναμένεται να εντείνει τις προσπάθειές της στον τομέα αυτό. Πρώτον, η Επιτροπή υπέβαλε σήμερα κανονισμό για την ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου παραποίησης και πειρατείας, το οποίο ιδρύθηκε το 2009, με την ανάθεση των καθηκόντων του στο Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά (ΓΕΕΑ). Αυτό θα επιτρέψει στο Παρατηρητήριο να επωφεληθεί από την εμπειρογνωμοσύνη του ΓΕΕΑ σε θέματα διανοητικής ιδιοκτησίας και τη μεγάλη εμπειρία του όσον αφορά την χορήγηση εμπορικών σημάτων, σχεδίων και υποδειγμάτων. Ο κανονισμός διαβιβάζεται επί του παρόντος προς εξέταση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Δεύτερον, την άνοιξη του 2012, η Επιτροπή θα προτείνει την αναθεώρηση της οδηγίας σχετικά με την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (βλ. IP/04/540). Η οδηγία προβλέπει μέτρα αστικού δικαίου που παρέχουν στους δικαιούχους τη δυνατότητα επιβολής των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας τους, αλλά θα πρέπει να προσαρμοστούν, ιδίως προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συγκεκριμένες προκλήσεις του ψηφιακού περιβάλλοντος.

Επιβολή των ΔΔΙ από τις τελωνειακές αρχές: Τα τελωνεία εποπτεύουν όλες τις εμπορικές συναλλαγές που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ: διενεργούν ελέγχους για πολλούς σκοπούς και έχουν ουσιαστικό ρόλο στην καταπολέμηση του εμπορίου εμπορευμάτων που παραβιάζουν τα ΔΔΙ. Μόνο το 2009, οι τελωνειακές αρχές κατάσχεσαν πάνω από 40.000 ύποπτα φορτία που περιείχαν 118 εκατομμύρια αντικείμενα. Παρότι η πλειονότητα των εμπορευμάτων που κατασχέθηκαν είναι εμπορεύματα παραποίησης/απομίμησης ή πειρατικά, η μοναδική θέση που κατέχουν τα τελωνεία στα σύνορα, τους επιτρέπει να επιβάλουν την τήρηση ενός ευρέος φάσματος δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας. Στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής σε θέματα ΔΔΙ που υιοθετήθηκε σήμερα, η Επιτροπή προτείνει επίσης έναν νέο τελωνειακό κανονισμό που αποσκοπεί στην περαιτέρω ενίσχυση του νομικού πλαισίου των δράσεων των τελωνειακών αρχών. Η πρόταση αποσκοπεί επίσης στην αντιμετώπιση του εμπορίου μικρών αποστολών εμπορευμάτων παραποίησης/απομίμησης που αποστέλλονται ταχυδρομικώς, τα οποία, στη συντριπτική πλειοψηφία τους, απορρέουν από συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέσω διαδικτύου.

Ιστορικό

Τα ΔΔΙ αποτελούν έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της οικονομίας της ΕΕ και καθοριστικό παράγοντα για την περαιτέρω ανάπτυξή της. Το 2009, η αξία των 10 πρώτων σημάτων σε χώρες της ΕΕ ανήλθε σχεδόν στο 9% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο. Οι δημιουργικές βιομηχανίες που βασίζονται στα πνευματικά δικαιώματα, όπως ο κλάδος του λογισμικού, οι εκδόσεις βιβλίων και εφημερίδων, η φωνογραφική και η κινηματογραφική βιομηχανία, συνέβαλαν κατά 3,3% στο ΑΕΠ της ΕΕ το 2006 και αντιπροσωπεύουν περίπου 1,4 εκατομμύρια ΜΜΕ, δηλαδή 8,5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Η απασχόληση σε κλάδους της «οικονομίας της γνώσης» αυξήθηκε κατά 24% μεταξύ 1996 και 2006 έναντι 6% σε άλλους κλάδους.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, βλ.:

http://ec.europa.eu/internal_market/top_layer/index_52_en.htm

Βλέπε MEMO/11/332 και MEMO/11/333

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την επιβολή των ΔΔΙ από τις τελωνειακές αρχές, βλ.:

http://ec.europa.eu/taxation_customs/customs/customs_controls/counterfeit_piracy/index_en.htm.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον νέο τελωνειακό κανονισμό σε θέματα ΔΔΙ, βλ.:

Βλέπε MEMO/11/327

http://ec.europa.eu/taxation_customs/index_en.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website