Navigation path

Left navigation

Additional tools

Europese Commissie zorgt voor betere bescherming van slachtoffers van misdrijven

European Commission - IP/11/585   18/05/2011

Other available languages: EN FR DE DA ES IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

IP/11/585

Brussel, 18 mei 2011

Europese Commissie zorgt voor betere bescherming van slachtoffers van misdrijven

Een Poolse toerist wordt in Parijs beroofd en raakt daarbij zwaargewond. Een Italiaanse tiener wordt in Helsinki aangevallen bij een metrostation. Jaarlijks worden in de EU naar schatting 75 miljoen mensen het slachtoffer van een misdrijf. Voor de slachtoffers en hun familie kunnen de fysieke, emotionele en financiële gevolgen aanzienlijk zijn. Wanneer het misdrijf in het buitenland wordt gepleegd, kunnen verschillen in cultuur, taal en wetgeving tot grote problemen leiden. Bij wie kloppen slachtoffers aan voor hulp? Wat zijn hun rechten? Een van de grondbeginselen van de EU is dat mensen in alle lidstaten moeten worden behandeld zonder enige vorm van discriminatie. Dit beginsel werd in 1989 bevestigd in de baanbrekende zaak Cowan tegen de Franse schatkist. Het Hof van Justitie van de Europese Unie besliste in die zaak dat slachtoffers ongeacht hun nationaliteit recht hebben op schadeloosstelling. Of iemand nu is beroofd, of gewond is geraakt bij een terreuraanslag: alle slachtoffers hebben recht op respect, bescherming, steun en toegang tot de rechter. Momenteel vertonen de nationale wetten in de EU op sommige punten te weinig samenhang, waardoor er niet altijd in deze basisbehoeften wordt voorzien. De Europese Commissie stelt vandaag dan ook een pakket maatregelen voor om te waarborgen dat slachtoffers – waar zij ook vandaan komen of wonen – in de hele EU kunnen rekenen op een minimum aan rechten, steun en bescherming. Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon is de EU uitdrukkelijk bevoegd om wetgeving vast te stellen inzake de rechten van slachtoffers van misdrijven.

"Onze strafrechtstelsels zijn vooral gericht op het vangen van criminelen, waardoor er soms te weinig oog is voor de slachtoffers. Door de voorstellen die Commissie vandaag doet, komt het belang van slachtoffers in de EU voorop te staan," aldus vicevoorzitter en EU-commissaris voor Justitie Reding. "Jaarlijks worden miljoenen mensen het slachtoffer van een misdrijf. Het zou iedere burger kunnen overkomen. Slachtoffers van misdrijven verdienen respect, steun en bescherming. Zij moeten zien dat het recht zijn loop heeft. Daarom wil ik ervoor zorgen dat er in de EU op strafrechtelijk gebied meer aandacht komt voor slachtoffers en garanderen dat zij overal in Europa kunnen rekenen op dezelfde minimumrechten en -steun."

Of het nu gaat om straatroof, diefstal, inbraak, aanranding, verkrachting, pesterij, haatmisdrijven, terreur of mensenhandel, alle slachtoffers hebben dezelfde basisbehoeften: erkenning, een respectvolle en waardige behandeling, bescherming en steun wat betreft hun fysieke integriteit en eigendom, toegang tot de rechter en recht op schadeloosstelling.

De Commissie wil ervoor zorgen dat deze behoeften beter worden vervuld. De voorstellen van vandaag zullen de huidige nationale maatregelen versterken met EU-minimumnormen, zodat slachtoffers altijd verzekerd zijn van dezelfde basisrechten – ongeacht hun nationaliteit en de lidstaat waar het misdrijf plaatsvindt.

De voorgestelde richtlijn tot vaststelling van minimumnormen voor slachtoffers moet er in alle 27 EU-lidstaten toe leiden dat:

  • slachtoffers met respect worden behandeld en politie, openbare aanklagers en rechters worden opgeleid om op passende wijze met slachtoffers om te gaan;

  • slachtoffers begrijpelijke informatie krijgen over hun rechten en hun zaak;

  • er slachtofferhulp beschikbaar is;

  • slachtoffers desgewenst een rol kunnen spelen bij de procedure en worden geholpen om het proces bij te wonen;

  • kwetsbare slachtoffers (zoals kinderen, verkrachtingsslachtoffers of personen met een handicap) als zodanig worden erkend en passende bescherming krijgen,

  • slachtoffers gedurende het politieonderzoek en het strafproces worden beschermd.

Om te voorkomen dat geweldslachtoffers nog meer schade wordt toegebracht door hun aanvaller, stelt de Commissie tevens een verordening betreffende wederzijdse erkenning van burgerrechtelijke beschermingsmaatregelen voor. Dit instrument verzekert slachtoffers van (huiselijk) geweld ervan dat een tegen de dader ingesteld contactverbod of beschermingsbevel ook geldt als zij naar een andere EU-lidstaat reizen of verhuizen.

Het pakket voorstellen van vandaag is een eerste stap om de belangen van de slachtoffers van een misdrijf binnen onze rechtsstelsels centraal te stellen. In de komende jaren zal de Commissie maatregelen nemen om de huidige EU-regelgeving inzake schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven doeltreffender te maken. Zij wil ervoor zorgen dat slachtoffers daadwerkelijk toegang tot schadeloosstelling hebben, met name wanneer het misdrijf in het buitenland is gepleegd. Om de slachtoffers van ongelukken in het wegverkeer in een andere EU-lidstaat de mogelijkheid te bieden een schadeloosstelling te vorderen, heeft de Commissie zich verder voorgenomen de huidige EU-wetgeving inzake wetsconflicten te herzien, zodat slachtoffers kunnen uitgaan van de uiterste termijnen die in hun eigen land gelden.

Achtergrond

Jaarlijks wordt niet minder dan 15% van de EU-bevolking ergens in de EU het slachtoffer van een misdrijf. Het aantal naaste familieleden dat te maken krijgt met de gevolgen van het misdrijf ligt nog veel hoger. Zij helpen het slachtoffer om de pijnlijke ervaring te verwerken, van het toegebrachte letsel te herstellen of de door het misdrijf veroorzaakte financiële moeilijkheden op te lossen. De kans om op reis in het buitenland het slachtoffer van een misdrijf te worden is even groot als thuis. Europeanen gaan jaarlijks circa 1,25 miljard keer binnen de EU op vakantie. Het is dan ook onvermijdelijk dat een aantal van hen het slachtoffer van een misdrijf wordt in een andere lidstaat.

De minimumregels voor slachtoffers maken deel uit van de bredere doelstelling van de EU om een Europese rechtsruimte tot stand te brengen, waarin mensen in elke lidstaat verzekerd zijn van dezelfde basisrechten en vertrouwen kunnen hebben in het rechtsstelsel.

De rechten van slachtoffers omvatten ook een aantal grondrechten, zoals de eerbiediging van de menselijke waardigheid, de eerbiediging van het privéleven en het familie- en gezinsleven, en het recht op eigendom. Deze rechten moeten net zo worden gewaarborgd als de rechten van de andere betrokkenen bij een strafproces, zoals de beklaagden.

Een ander belangrijk uitgangspunt is dat slachtoffers niet mogen worden gediscrimineerd bij de uitoefening van hun rechten. Het Europees Hof van Justitie heeft in de zaak Cowan tegen de Franse schatkist bijvoorbeeld bevestigd dat schadeloosstelling niet kan worden afgewezen op grond van nationaliteit. Het ging in deze zaak om een Britse toerist die werd beroofd en verwond bij de uitgang van een Parijs metrostation. Het Hof oordeelde dat de betrokken burger met betrekking tot de vergoeding van de geleden schade op dezelfde manier had moeten worden behandeld als een Frans onderdaan, omdat hij als toerist het recht had om gebruik te maken van het vrije verkeer van diensten.

De de vandaag voorgestelde maatregelen voor betere bescherming van slachtoffers van misdrijven maken deel uit van de follow-up die de Commissie geeft aan het verslag over het EU-burgerschap 2010.

Zie ook: MEMO/11/310.

Voor verdere informatie:

Algemene newssite van DG Justitie:

http://ec.europa.eu/justice/news/intro/news_intro_en.htm

Homepage van Viviane Reding, vicevoorzitter en EU-commissaris voor Justitie:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/reding/index_en.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website