Navigation path

Left navigation

Additional tools

IP/11/484

Βρυξέλλες, 18 Απριλίου 2011

Η Επιτροπή αξιολογεί την οδηγία για τη διατήρηση δεδομένων τηλεπικοινωνιών

Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε έκθεση αξιολόγησης της οδηγίας για τη διατήρηση δεδομένων στην οποία εκτίθενται τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τότε που εκδόθηκε, το 2006. Η οδηγία καθιέρωσε τη διατήρηση δεδομένων ως απάντηση στις επείγουσες προκλήσεις για την ασφάλεια, μετά τις μεγάλες τρομοκρατικές επιθέσεις στη Μαδρίτη το 2004 και στο Λονδίνο το 2005. Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα διατηρούμενα δεδομένα τηλεπικοινωνιών διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην προστασία των πολιτών από τις συνέπειες που προκαλούνται από τα σοβαρά εγκλήματα. Παρέχουν ζωτικής σημασίας στοιχεία για τη διαλεύκανση εγκλημάτων και διασφαλίζουν την απονομή δικαιοσύνης. Ωστόσο, η μεταφορά της οδηγίας στην εθνική νομοθεσία είναι άνιση και οι παραμένουσες διαφορές μεταξύ των νομοθεσιών των κρατών μελών δημιουργούν δυσκολίες στους παρόχους υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών. Επίσης, η οδηγία, αφ’ εαυτής, δεν εγγυάται ότι τα δεδομένα αποθηκεύονται, ανακτώνται και χρησιμοποιούνται με πλήρη τήρηση του δικαιώματος στην προστασία της ιδιωτικής ζωής και στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, πράγμα που οδήγησε τα δικαστήρια ορισμένων κρατών μελών να ακυρώσουν τον νόμο για τη μεταφορά της οδηγίας στην εθνική νομοθεσία τους. Η Επιτροπή θα επανεξετάσει τώρα τους ισχύοντες κανόνες διατήρησης δεδομένων, σε διαβούλευση με την αστυνομία και τις δικαστικές αρχές, τον κλάδο, τις αρχές προστασίας δεδομένων, και την κοινωνία των πολιτών με σκοπό να προτείνει ένα βελτιωμένο νομικό πλαίσιο.

"Η αξιολόγησή μας δείχνει τη σημασία της αποθήκευσης δεδομένων τηλεπικοινωνιών για τα συστήματα ποινικής δικαιοσύνης και για την επιβολή του νόμου. Τέτοια δεδομένα χρησιμοποιούνται ως αποδεικτικά στοιχεία όχι μόνο για την καταδίκη των ενόχων σοβαρών εγκλημάτων και τρομοκρατίας, αλλά επίσης και για την απαλλαγή των αθώων από τις υποψίες. Τα διατηρούμενα δεδομένα υπήρξαν, για παράδειγμα, αποφασιστικά για την επιτυχία της επιχείρησης Rescue που οδήγησε στην αποκάλυψη της ταυτότητας 670 υπόπτων, μελών ενός διεθνούς δικτύου παιδοφιλίας, και στην προστασία παιδιών από κακοποίηση σε κράτη μέλη όπου η οδηγία είχε μεταφερθεί στην εθνική νομοθεσία. Όμως, η έκθεση αξιολόγησης εντοπίζει επίσης σοβαρές ελλείψεις. Χρειαζόμαστε μια περισσότερο αναλογική και κοινή προσέγγιση στην Ευρώπη γι' αυτό το θέμα. Ως εκ τούτου, προτίθεμαι να επανεξετάσω την οδηγία ούτως ώστε να καταστεί σαφές σε ποιους επιτρέπεται η πρόσβαση στα δεδομένα, ο σκοπός και οι διαδικασίες πρόσβασης σε αυτά." δήλωσε η Cecilia Malmström, Επίτροπος για τις Εσωτερικές Υποθέσεις.

Η έκθεση αξιολόγησης αναλύει τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη μετέφεραν την οδηγία στην εθνική τους νομοθεσία και αξιολογεί τη χρήση των διατηρούμενων δεδομένων και τις επιπτώσεις στους φορείς και στους καταναλωτές.

Τα βασικά πορίσματα της είναι:

  • Τα περισσότερα κράτη μέλη είναι της άποψης ότι οι κανόνες ΕΕ για τη διατήρηση δεδομένων παραμένουν αναγκαίοι για την επιβολή του νόμου, την προστασία των θυμάτων και τα συστήματα ποινικής δικαιοσύνης. Η χρήση των δεδομένων σχετικά με τηλεφωνικούς αριθμούς, διευθύνσεις IP ή αναγνωριστικά κινητών τηλεφώνων ως μέσων ποινικής έρευνας οδήγησε σε καταδίκη δραστών και απαλλαγή αθώων.

  • Τα κράτη μέλη διαφέρουν ως προς τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζουν τη διατήρηση δεδομένων. Για παράδειγμα, τα χρονικά διαστήματα διατήρησης ποικίλλουν μεταξύ 6 μηνών και 2 ετών, οι δε σκοποί για τους οποίους δύναται να αποκτηθεί πρόσβαση στα δεδομένα, η χρήση των δεδομένων, καθώς και οι νομικές διαδικασίες για πρόσβαση στα δεδομένα, ποικίλλουν σημαντικά.

  • Δεδομένου ότι η οδηγία επιδιώκει να εναρμονίσει μόνο εν μέρει τους εθνικούς κανόνες, δεν αποτελεί έκπληξη ότι δεν έχει προκύψει κοινή προσέγγιση σε αυτόν τον τομέα. Ωστόσο, το συνολικά χαμηλό επίπεδο εναρμόνισης μπορεί να δημιουργήσει δυσκολίες στους παρόχους υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών και ιδίως στους μικρούς παρόχους. Η αποζημίωση των φορέων παροχής στην ΕΕ για τις δαπάνες διατήρησης και παροχής πρόσβασης στα δεδομένα ποικίλλει. Η Επιτροπή θα εξετάσει τρόπους για την παροχή περισσότερο συνεκτικής αποζημίωσης για τις δαπάνες.

  • Η διατήρηση δεδομένων αντιπροσωπεύει σημαντικό περιορισμό του δικαιώματος στην προστασία της ιδιωτικής ζωής. Μολονότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένα παραδείγματα σοβαρών παραβιάσεων της ιδιωτικής ζωής, ο κίνδυνος παραβιάσεων της ασφάλειας δεδομένων θα παραμείνει εκτός εάν θεσπιστούν περαιτέρω διασφαλίσεις. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα εξετάσει μια αυστηρότερη ρύθμιση της αποθήκευσης, της πρόσβασης και της χρήσης διατηρούμενων δεδομένων.

Ιστορικό

Τα δεδομένα τηλεπικοινωνιών που διατηρούν οι φορείς τηλεπικοινωνιών χρησιμοποιούνται από την αστυνομία και από τους εισαγγελείς για τη διερεύνηση, διαπίστωση και δίωξη σοβαρού εγκλήματος και τρομοκρατίας.

Η ΕΕ, με μια σειρά οδηγιών τα τελευταία 10-15 έτη, έχει επιδιώξει να ρυθμίσει την απαίτηση για τους φορείς παροχής υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών να διατηρούν δεδομένα για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Η οδηγία για τη διατήρηση δεδομένων (Οδηγία 2006/24/ΕΚ) απαιτεί από τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν ότι αυτοί οι φορείς διατηρούν ορισμένες κατηγορίες δεδομένων (για την εξακρίβωση της ταυτότητας και των λεπτομερειών των τηλεφωνικών κλήσεων που πραγματοποιήθηκαν και των ηλεκτρονικών μηνυμάτων που εστάλησαν, εξαιρουμένου του περιεχομένου αυτών των επικοινωνιών) για τον σκοπό της διερεύνησης, διαπίστωσης και δίωξης σοβαρού εγκλήματος, όπως αυτό ορίζεται στην εθνική νομοθεσία. Τα δεδομένα πρέπει να διατηρούνται τουλάχιστον επί έξι μήνες και το πολύ δύο έτη (πράγμα το οποίο θα αποφασίσει το κράτος μέλος κατά τη μεταφορά της οδηγίας στην εθνική νομοθεσία).

Οι αρχές επιβολής του νόμου στα περισσότερα κράτη μέλη ανέφεραν στην Επιτροπή ότι τα διατηρούμενα δεδομένα διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην προστασία των πολιτών από αδικήματα, μέσω αποτελεσματικής ποινικής έρευνας. Αυτά τα δεδομένα παρέχουν αξιόπιστες ενδείξεις και αποδεικτικά στοιχεία που έχουν οδηγήσει σε καταδικαστικές αποφάσεις για ποινικά αδικήματα και σε απαλλαγές αθώων για εγκλήματα που, χωρίς τη διατήρηση δεδομένων, ενδεχομένως να μην είχαν ποτέ επιλυθεί.

Οι αρχές προστασίας δεδομένων έχουν επικρίνει την οδηγία για τον λόγο ότι δεν προβλέπει επαρκή περιορισμό της διατήρησης δεδομένων και διασφαλίσεις για τον τρόπο με τον οποίο τα δεδομένα αποθηκεύονται, παρέχεται πρόσβαση σε αυτά και χρησιμοποιούνται.

Το άρθρο 14 της οδηγίας υποχρεώνει την Επιτροπή να υποβάλει αξιολόγηση της εφαρμογής του εν λόγω μέσου και των επιπτώσεών του στους οικονομικούς φορείς και στους καταναλωτές.

Επόμενα βήματα

Βάσει της παρούσας αξιολόγησης, η Επιτροπή θα εκπονήσει πρόταση για την τροποποίηση της οδηγίας. Κατά τους επόμενους μήνες, θα προβεί σε διαβούλευση με τις αρχές επιβολής του νόμου, τις δικαστικές αρχές, τις αρχές προστασίας δεδομένων, τη βιομηχανία και την κοινωνία των πολιτών σχετικά με τις επιλογές όσον αφορά το μελλοντικό νομικό πλαίσιο. Τα αποτελέσματα της διαβούλευσης θα συμπεριληφθούν σε εκτίμηση του αντικτύπου και θα αποτελέσουν τη βάση της μελλοντικής πρότασης.

Για περισσότερες πληροφορίες

Ιστοσελίδα της κας Cecilia Malmström, Επιτρόπου για τις Εσωτερικές Υποθέσεις:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/malmstrom/welcome/default_en.htm

Ιστοσελίδα της ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων:

http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/index_en.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website