Navigation path

Left navigation

Additional tools

Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης καταπολεμά τη διασυνοριακή εγκληματικότητα, αλλά τα κράτη μέλη της ΕΕ μπορούν να βελτιώσουν τον τρόπο με τον οποίον εφαρμόζεται, σύμφωνα με έκθεση της

European Commission - IP/11/454   11/04/2011

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

IP/11/454

Βρυξέλλες, 11 Απριλίου 2011

Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης καταπολεμά τη διασυνοριακή εγκληματικότητα, αλλά τα κράτη μέλη της ΕΕ μπορούν να βελτιώσουν τον τρόπο με τον οποίον εφαρμόζεται, σύμφωνα με έκθεση της

Οι Ευρωπαίοι έχουν το δικαίωμα να ταξιδεύουν ελεύθερα στο εσωτερικό της ΕΕ με σκοπό να εργασθούν, να σπουδάσουν ή να κάνουν διακοπές. Ωστόσο, τα ανοικτά σύνορα δεν θα πρέπει να επιτρέπουν στους εγκληματίες να διαφεύγουν από τη δικαιοσύνη μεταβαίνοντας απλώς σε κάποιο άλλο κράτος μέλος. Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, το οποίο ισχύει από το 2004, παρέχει έναν αποτελεσματικό μηχανισμό για την έκδοση, από μια χώρα της ΕΕ σε άλλη, ατόμων που είναι ύποπτα για τη διάπραξη αξιόποινων πράξεων, ούτως ώστε να μην μπορούν οι εγκληματίες να βρουν κρησφύγετο πουθενά στην Ευρώπη. Για παράδειγμα, το σύστημα αυτό έχει επιτρέψει την αναγκαστική επιστροφή από την Ισπανία στο Ηνωμένο Βασίλειο δεκάδων ατόμων που ήταν ύποπτα για λαθρεμπόριο ναρκωτικών, ανθρωποκτονίες ή σεξουαλικά εγκλήματα με θύματα παιδιά. Μια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία δημοσιεύθηκε σήμερα, καταλήγει στη διαπίστωση ότι, παρά ο γεγονός ότι έχουν υπάρξει πολλές επιτυχίες, τα κράτη μέλη της ΕΕ μπορούν να βελτιώσουν τον τρόπο λειτουργίας του όλου συστήματος, το οποίο βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των εθνικών συστημάτων απονομής δικαιοσύνης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να χρησιμοποιούν το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης δίνοντας, σε κάθε υπόθεση, την δέουσα προσοχή στα θεμελιώδη δικαιώματα και στην πραγματική ανάγκη έκδοσης.

«Το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης είναι ένα σημαντικό εργαλείο για τη σύλληψη των εγκληματιών, αλλά τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν για τη σωστή χρησιμοποίησή του», δήλωσε η Αντιπρόεδρος και Επίτροπος Δικαιοσύνης της ΕΕ Viviane Reding. «Οι εθνικές κυβερνήσεις απαιτείται να οικοδομήσουν αμοιβαία εμπιστοσύνη στα συστήματα απονομής δικαιοσύνης των κρατών μελών, έτσι ώστε να είναι ακόμη πιο αποτελεσματική η λειτουργία του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης». Λόγω των σοβαρών συνεπειών που έχουν για τα θεμελιώδη δικαιώματα, τα ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης θα πρέπει να μην εκδίδονται κατά τρόπο μηχανικό, ή αυτόματα, για αδικήματα μικρής σοβαρότητας όπως η κλοπή ενός ποδηλάτου».

Η έκθεση της Επιτροπής αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης από το 2007 και επιχειρεί έναν απολογισμό της λειτουργίας του έως σήμερα. Τα κράτη μέλη εξέδωσαν 54.689 ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης μεταξύ του 2005 και του 2009, με αποτέλεσμα την παράδοση 11.630 υπόπτων. Την ίδια χρονική περίοδο, το ένταλμα σύλληψης συνέβαλε αποφασιστικά στην επιτάχυνση της μεταγωγής από μια χώρα της ΕΕ σε άλλη των υπόπτων για τη διάπραξη αξιόποινων πράξεων. Πριν από τη θέσπιση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, η έκδοση απαιτούσε κατά μέσο όρο ένα έτος, ενώ τώρα το διάστημα που χρειάζεται έχει περιορισθεί στις 16 ημέρες όταν ο ύποπτος συναινεί στην παράδοσή του και στις 48 ημέρες όταν δεν συναινεί. Επομένως, το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης έχει καταστεί βασικό εργαλείο για την πάταξη της εγκληματικότητας και σημαντική πτυχή της εσωτερικής ασφάλειας της ΕΕ.

Μεταξύ των ατόμων που παραδόθηκαν χάρη στο ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης ήταν ένας κατηγορούμενος για απόπειρα βομβιστικής επίθεσης στο Λονδίνο ο οποίος συνελήφθη στην Ιταλία, ένας Γερμανός κατά συρροή δολοφόνος ο οποίος εντοπίστηκε στην Ισπανία, ένας ύποπτος για λαθρεμπόριο ναρκωτικών από τη Μάλτα ο οποίος εκδόθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο, μια συμμορία ένοπλων ληστών, οι οποίοι καταζητούνταν από την Ιταλία και συνελήφθησαν ακολούθως σε έξι διαφορετικές χώρες της ΕΕ και, πιο πρόσφατα, εξαρθρώθηκε ένα μεγάλο δίκτυο που πραγματοποιούσε κλοπές φορτίων σε αυτοκινητοδρόμους πέντε χωρών.

Η Επιτροπή, αφενός μεν, σημειώνει την επιτυχία του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης ως μέσου για την αποτελεσματική έκδοση των υπόπτων σε μια απαλλαγμένη από εσωτερικά σύνορα ΕΕ, αφετέρου δε, αναγνωρίζει παράλληλα ότι υπάρχουν σημεία ως προς τα οποία η λειτουργία του όλου συστήματος θα μπορούσε να βελτιωθεί. Στην έκθεση επισημαίνεται ότι η αποτελεσματικότητα του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης μπορεί να περιορίζεται για λόγους σεβασμού θεμελιωδών δικαιωμάτων στα κράτη μέλη και λόγω μιας πιθανής υπερβολικής χρήσης σε υποθέσεις που δεν είναι πολύ σοβαρές.

Η Επιτροπή καταβάλλει ήδη προσπάθειες για την αντιμετώπιση μερικών από τα προαναφερθέντα ζητήματα, συμβάλλοντας στη διασφάλιση δίκαιων δικών με τη θέσπιση ελάχιστων προτύπων σε επίπεδο ΕΕ για τα δικαιώματα των ατόμων που είναι ύποπτα ή κατηγορούμενα για την διάπραξη κάποιου αδικήματος. Η ΕΕ έχει ήδη θεσπίσει νομοθεσία σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών (IP/10/1305) και έχει προτείνει κοινούς κανόνες για να διασφαλίζεται η ενημέρωση των υπόπτων σχετικά με τα δικαιώματα που τους αναγνωρίζονται (IP/10/1652). Σχεδιάζονται περαιτέρω μέτρα με στόχο να διασφαλίζεται η πρόσβαση σε δικηγόρο, καθώς και το δικαίωμα επικοινωνίας με συγγενικά πρόσωπα και με τον εργοδότη. Το καθένα από τα μέτρα αυτά θα εφαρμόζεται σε υπόπτους για τους οποίους έχει εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, συμβάλλοντας στη διασφάλιση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους.

Παρόλα αυτά, τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την υλοποίηση των βασικών βελτιώσεων ως προς τον τρόπο με τον οποίον εφαρμόζεται το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν την μη υπονόμευση του συστήματος εντάλματος σύλληψης από την έκδοση πολλαπλών ενταλμάτων σύλληψης για αδικήματα που δεν είναι πολύ σοβαρά, όπως η κλοπή ενός ποδηλάτου. Πριν από την έκδοση εντάλματος σύλληψης, οι δικαστικές αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να εξετάζουν τη σοβαρότητα του αδικήματος, τη χρονική διάρκεια της προβλεπόμενης ποινής, καθώς και το κόστος και τα οφέλη της εκτέλεσης ενός εντάλματος σύλληψης. Κατά την εκτέλεση του εντάλματος, πρέπει να τηρείται προσεκτικά η αρχή της αναλογικότητας.

Με στόχο τη βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος, η Επιτροπή θα προβεί στις εξής ενέργειες:

  • θα καλέσει τα κράτη μέλη της ΕΕ να καλύψουν τα χάσματα ως προς τα οποία η νομοθεσία τους δεν συνάδει πλήρως με την απόφαση πλαίσιο για τη θέσπιση του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης·

  • θα ζητήσει από τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι επαγγελματίες του δικαστικού κλάδου, π.χ. οι εισαγγελείς, δεν εκδίδουν ένταλμα για ήσσονος σοβαρότητας αδικήματα, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που παρατίθενται στο εγχειρίδιο σχετικά με το ένταλμα σύλληψης, μη εξαιρουμένων των χωρών όπου η άσκηση ποινικής δίωξης είναι υποχρεωτική·

  • θα υποβάλει, πριν από τα τέλη του 2011, προτάσεις για την αναβάθμιση της κατάρτισης των αστυνομικών αρχών, των δικαστικών αρχών και των επαγγελματιών του νομικού χώρου σε σχέση με το ένταλμα σύλληψης, προκειμένου να διασφαλισθεί συνέπεια και αποτελεσματικότητα του τρόπου με τον οποίο αυτό εφαρμόζεται και να γίνουν περισσότερο γνωστές οι νέες εγγυήσεις που ισχύουν στην ΕΕ για τα δικονομικά δικαιώματα·

  • θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν συμπληρωματικά μέτρα (τέσσερις αποφάσεις πλαίσια) για τη διευθέτηση ζητημάτων, όπως η μεταφορά της εκτέλεσης ποινών και των δικαστικών αποφάσεων σε περίπτωση απουσίας του κατηγορουμένου·

  • θα επιδιώξει τη βελτίωση της συλλογής στατιστικών δεδομένων σχετικά με το ένταλμα σύλληψης τα οποία προέρχονται από τα κράτη μέλη, ούτως ώστε να είναι δυνατή η δέουσα αξιολόγηση του συστήματος·

  • θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί επισταμένως τη λειτουργία του θεσμού του εντάλματος σύλληψης και θα εξετάσει όλες τις πιθανές εναλλακτικές δυνατότητες για την αντιμετώπιση των τυχόν αδυναμιών, π.χ. με τη λήψη πρόσθετων μέτρων για τη βελτίωση των δικονομικών δικαιωμάτων.

Ιστορικό

Η παρούσα έκθεση είναι η τρίτη που καταρτίζει η Επιτροπή από τον Ιανουάριο του 2004, οπότε τέθηκε σε ισχύ το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης ως το σύστημα που διέπει την έκδοση μεταξύ κρατών μελών.

Περαιτέρω πληροφορίες

Αίθουσα Τύπου της Γενικής Διεύθυνσης Δικαιοσύνης:

http://ec.europa.eu/justice/news/intro/news_intro_en.htm

Αρχική ιστοσελίδα της Αντιπροέδρου Viviane Reding, Επιτρόπου Δικαιοσύνης της ΕΕ:

http://ec.europa.eu/reding

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης στα κράτη μέλη – Αριθμός εκδοθέντων ευρωπαϊκών ενταλμάτων σύλληψης ('issued') και αριθμός ευρωπαϊκών ενταλμάτων σύλληψης που είχαν ως αποτέλεσμα την παράδοση καταζητούμενου ατόμου ('executed') από το 2005 έως το 2009


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website