Navigation path

Left navigation

Additional tools

Europese Commissie - Persbericht

Staatssteun: Commissie keurt nieuwe regels goed voor diensten van algemeen economisch belang (DAEB's)

Brussel, 20 december 2011 - Na uitvoerige publieke consultaties heeft de Europese Commissie een herziene versie goedgekeurd van het pakket EU-staatssteunregels voor de beoordeling van overheidscompensatie voor diensten van algemeen economisch belang (DAEB's). Het nieuwe pakket geeft duidelijkheid over een aantal cruciale begrippen uit het staatssteunbeleid. Het komt ook met een gedifferentieerde en evenwichtige benadering zodat de regels eenvoudiger worden voor kleinschalige of lokale DAEB's of DAEB's met een sociaal doel. Tegelijk zullen bij grote zaken concurrentieoverwegingen meer gaan meespelen.

Joaquín Almunia, Vicevoorzitter van de Europese Commissie en belast met het mededingingsbeleid: "Met het nieuwe DAEB-pakket krijgen lidstaten een eenvoudiger, duidelijker en flexibeler kader om steun te verlenen voor een publieke dienstverlening van hoge kwaliteit aan hun burgers, een behoefte die in deze crisistijden zelfs nog groter is geworden. Het is natuurlijk de plicht van de Commissie om er op toe te zien dat ondernemingen die met diensten van algemeen economisch belang worden belast, geen overcompensatie krijgen. Dit toezicht zorgt voor het behoud van concurrentiewerking en banen en garandeert een doelmatig gebruik van de schaarse overheidsmiddelen."

Lidstaten hebben veel marge om te bepalen welke diensten DAEB's zijn. Wel moet de Commissie erop toezien dat de publieke middelen die naar het verrichten van dit soort diensten gaan, de mededinging op de interne markt niet buitensporig verstoren.

De vandaag goedgekeurde regels vervangen het zgn. pakket "Monti-Kroes" van juli 2005. Deze nieuwe regels bieden duidelijkheid over een aantal basisbegrippen zoals "economische activiteit", zodat de regels ook gemakkelijker toepasbaar worden voor nationale overheden, maar ook voor regionale of lokale overheden.

Alle sociale diensten zijn nu vrijgesteld van de verplichting tot aanmelding bij de Commissie, ongeacht het bedrag dat zij aan compensatie ontvangen. Deze diensten moeten voldoen aan "maatschappelijke behoeften wat betreft gezondheidszorg en langdurige zorg, kinderopvang, toegang tot de arbeidsmarkt en herintreding, sociale huisvesting en de zorg voor en sociale inclusie van kwetsbare groepen". Voordien waren alleen ziekenhuizen en woningcorporaties van deze aanmeldingsverplichting vrijgesteld. Ook andere DAEB's worden nu van deze verplichting vrijgesteld, maar dan wel op voorwaarde dat het bedrag dat zij aan compensatie ontvangen, minder dan 15 miljoen EUR per jaar bedraagt.

De Commissie stelt ook voor om een minimumcompensatiebedrag te bepalen voor alle overige diensten: blijft de compensatie onder dat bedrag, dan wordt de maatregel geacht geen steun te bevatten. Dit zgn. de-minimisbedrag voor DAEB's zou worden bepaald op 500 000 EUR over een periode van drie jaar. Deze regel zal de regeldruk voor kleine DAEB's doen dalen. Een definitieve beslissing op dit punt komt er pas in het voorjaar.

Daartegenover staat dat er in de toekomst een grondiger onderzoek komt voor andere DAEB's met compensatiebedragen van meer dan 15 miljoen EUR, die een groter risico op verstoring van de mededinging op de interne markt inhouden. DAEB's moeten zoveel mogelijk worden toegewezen via een open en transparante aanbestedingsprocedure, zodat de belastingbetalers die voor deze diensten betalen, de beste kwaliteit tegen de laagste kostprijs krijgen.

Meer informatie

Het nieuwe pakket bestaat uit vier instrumenten die zullen gelden voor alle (nationale, regionale, lokale) overheden die compensatie verlenen voor het verrichten van DAEB's.

Een nieuwe mededeling die toelichting geeft bij de basisbegrippen uit het staatssteunrecht die voor DAEB's van belang zijn. Daarbij gaat het onder meer om begrippen als steun, DAEB's, economische activiteit, convergentie tussen aanbestedingsprocedures, en het ontbreken van steun.

Een herzien besluit waardoor de lidstaten voor bepaalde categorieën DAEB's compensaties voor de openbare dienst niet meer vooraf bij de Commissie hoeven aan te melden. Deze vrijstelling wordt nu verruimd van ziekenhuizen en woningcorporaties naar een ruimere groep sociale diensten. Tegelijk wordt voor andere DAEB's de drempel waarbij compensaties moeten worden aangemeld verlaagd. De aanmeldingsdrempel werd verlaagd van 30 miljoen EUR naar 15 miljoen EUR. Dit moet een antwoord bieden op de zorgen van stakeholders dat door de vroegere drempel zeer grote opdrachten in belangrijke sectoren van de interne markt aan het toezicht van de Commissie werden onttrokken.

Een herziene kaderregeling voor het beoordelen van grote compensatiebedragen voor partijen die buiten de sociale dienstverlening actief zijn. Die gevallen moeten bij de Commissie worden gemeld en kunnen verenigbaar worden verklaard indien zij aan bepaalde criteria voldoen. Met de nieuwe regels komt er onder meer een preciezere methodiek om het compensatiebedrag te bepalen, moeten de lidstaten doelmatigheidsprikkels in hun compensatiemechanismen opnemen, wordt de inachtneming van de EU-regels inzake overheidsopdrachten geëist en moeten verrichters van dezelfde dienst gelijk worden behandeld wanneer het gaat om het bepalen van de compensatie. Bovendien kan de Commissie eisen dat lidstaten maatregelen nemen om de concurrentieverstorende effecten van bepaalde compensaties te beperken, wanneer deze een bijzonder groot risico inhouden dat de mededinging op de interne markt wordt verstoord.

Een nieuw voorstel voor een de-minimisverordening zal naar verwachting in het voorjaar 2012 worden aangenomen, na een laatste consultatieronde. Daarin zal worden bepaald dat compensatie die onder een bepaalde drempel blijft, niet onder het staatssteuntoezicht valt.

Achtergrond

In 2003 heeft het EU-Hof van Justitie uitspraak gedaan over de vraag hoe compensaties voor de openbare dienst moeten worden beoordeeld in het kader van de EU-staatssteunregels (zaak C-280/00 - AltmarkTrans). Als reactie op dat arrest heeft de Commissie het eerste DAEB-pakket aangenomen (ook wel bekend als het Monti-Kroes-pakket; zie IP/05/937). Dit wetgevingspakket trad in juli 2005 in werking en bevatte de voorwaarden waarop staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst verenigbaar is met het EG-Verdrag (thans het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU)).

In maart 2011 heeft de Commissie een brede discussie op gang gebracht over de herziening van het pakket, die tegen eind 2011 moet zijn afgerond (zie IP/11/347). In september 2011 heeft de Commissie dan een consultatie van de stakeholders georganiseerd over ontwerp-versies voor nieuwe regels (zie http://ec.europa.eu/competition/consultations/2011_sgei/index_en.html). De Commissie heeft waardevolle reacties ontvangen van lidstaten, EU-instellingen en stakeholders. Vervolgens werden de ontwerp-versies aangepast om rekening te houden met deze opmerkingen van de stakeholders.

Het nieuwe wetgevingspakket (met de drie reeds goedgekeurde teksten) is te vinden onder: http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/sgei.html

Zie, voor meer informatie, IP/11/1579, MEMO/11/929

Contact :

Amelia Torres (+32 2 295 46 29)

Maria Madrid Pina (+32 2 295 45 30)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website