Navigation path

Left navigation

Additional tools

Pomoc państwa: Komisja uzupełnia przepisy bankowe związane z kryzysem oraz przedłuża ich okres obowiązywania

European Commission - IP/11/1488   01/12/2011

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO

Komisja Europejska – Komunikat prasowy

Pomoc państwa: Komisja uzupełnia przepisy bankowe związane z kryzysem oraz przedłuża ich okres obowiązywania

Bruksela, dnia 1 grudnia – Komisja Europejska zaktualizowała zestaw tymczasowych przepisów w zakresie pomocy państwa obowiązujących w odniesieniu do oceny wsparcia publicznego na rzecz instytucji finansowych w okresie kryzysu oraz przedłużyła okres ich stosowania. Nowe przepisy wyjaśniają przede wszystkim, w jaki sposób zapewnić odpowiedni dochód państwa w przypadku gdy państwa członkowskie – co z coraz większym prawdopodobieństwem będzie miało miejsce w przyszłości – zdecydują o dokapitalizowaniu swoich banków z wykorzystaniem takich narzędzi jak akcje zwykłe, w przypadku których wynagrodzenie nie jest ustalone z góry. Uzgodniono również zweryfikowane metody dotyczące wynagrodzenia za gwarancje na potrzeby finansowe banków (gwarancje stanowią większą część wsparcia, jakie było do tej pory udzielone) w celu zapewnienia, iż opłaty uiszczane przez banki odzwierciedlać będą ryzyko właściwe dla danego banku, nie zaś ryzyko związane z danym państwem członkowskim lub rynkiem traktowanym jako całość. Wspomniane przepisy będą stosowane tak długo, jak długo wymagać będą tego warunki rynkowe.

W latach 2008-2009 Komisja Europejska przyjęła specjalne przepisy obowiązujące w zakresie pomocy państwa, pozwalając państwom członkowskim na udzielenie wsparcia na rzecz systemu bankowego w okresie kryzysu finansowego dla dobra stabilizacji finansowej, bez zbędnego zakłócania zasad konkurencji na jednolitym rynku Unii Europejskiej. Przepisy wprowadzone w okresie kryzysu sprawdziły się w praktyce; gwarantują one, że banki dokonują restrukturyzacji wówczas, gdy zmiany w ich modelach biznesowych są niezbędne dla zapewnienia długotrwałej rentowności, to znaczy gdy w dużym stopniu są uzależnione od działań obarczonych ryzykiem. Zapewniając ponadto, że akcjonariusze i posiadacze kapitału hybrydowego w uczciwy sposób dzielą między siebie obciążenie, Komisja ostatecznie zmniejszyła pochodzącą od podatników kwotę, jaką wykorzystywano na rzecz wsparcia banków

„Zaostrzenie napięć na rynkach państwowych instrumentów dłużnych spowodowało, że banki w Unii ponownie znalazły się pod presją. Jest to uzasadnieniem dla uzupełnienia przepisów wprowadzonych w okresie kryzysu, które zmierza do ułatwienia uruchomienia pakietu uzgodnionego w październiku przez Radę Europy, i którego celem jest przywrócenie zaufania, a także zachęcenie do kontynuacji niezbędnej restrukturyzacji sektora”, powiedział wiceprzewodniczący Komisji Joaquín Almunia, odpowiedzialny za politykę konkurencji. Wiceprzewodniczący dodał: „Będziemy w dalszym ciągu naciskać na restrukturyzację i proces „oczyszczania” bilansów – tam, gdzie jest to konieczne; chcemy pomóc w ten sposób w przerwaniu błędnego koła kryzysu państwowych instrumentów dłużnych oraz słabego sektora finansowego. Stosując przepisy, Komisja będzie uwzględniać wszystkie elementy wskazujące na to, czy banki mogą zachować długoterminową rentowność bez konieczności dokonania znaczącej restrukturyzacji.”

Przyjęty przez Komisję komunikat w sprawie zastosowania od dnia 1 stycznia 2012 r. przepisów dotyczących pomocy państwa w odniesieniu do środków wsparcia na rzecz banków w kontekście kryzysu wpisuje się w założenia leżące u podstaw czterech komunikatów, w których określono warunki zgodności wsparcia w formie finansowania gwarancji, dokapitalizowania oraz ratowania aktywów z przepisami Traktatu dotyczącymi pomocy państwa, jak również wymogi dla przeprowadzenia restrukturyzacji oraz planu odzyskania rentowności (komunikat w sprawie restrukturyzacji).

Komisja będzie w dalszym ciągu udzielać szybkiej, tymczasowej zgody we wszystkich przypadkach, w których będzie to niezbędne dla zachowania stabilizacji finansowej, pod warunkiem, że zasady interwencji będą zgodne z dostępnymi wytycznymi.

Informacje dodatkowe

Zwiększone napięcie na rynkach państwowych instrumentów dłużnych, które zaobserwowano już latem, spowodowało, że sektor bankowy w UE ponownie znalazł się pod presją. Konieczne stało się przedłużenie nadzwyczajnych przepisów obowiązujących w okresie kryzysu, między innymi w celu ułatwienia wykonania tzw. „pakietu dla bankowości”, zatwierdzonego w październiku przez szefów państw członkowskich i ich rządów. Celem pakietu jest przywrócenie zaufania do sektora bankowego poprzez gwarancje na rzecz finansowania średnioterminowego oraz ustanowienie tymczasowego bufora kapitałowego na poziomie 9 % kapitału najwyższej jakości z uwzględnieniem wartości rynkowej długu publicznego.

W świetle zmian przepisów i zmieniającego się otoczenia rynkowego Komisja spodziewa się, że udzielanie zastrzyków kapitałowych przez państwo może w przyszłości coraz częściej następować w postaci akcji nieprzynoszących stałego dochodu. Ponieważ akcje przynoszą dochód w postaci dywidend oraz zysków kapitałowych, które z definicji są niepewne, zadbano o wskazówki dotyczące wyceny opartej na danych rynkowych w celu zabezpieczenia odpowiedniego dochodu dla państwa. Akcje powinny być subskrybowane przez państwo z zastosowaniem odpowiedniej obniżki w stosunku do ostatniej ceny akcji, w zależności – między innymi – od rozmiaru zastrzyku kapitałowego w porównaniu do posiadanego przez bank kapitału, jak również od tego, czy akcje wiążą się z prawem głosu. W przypadku instrumentów kapitału hybrydowego może dochodzić do sytuacji, w których banki mogą nie być w stanie wypłacić w krótkoterminowej perspektywie uzgodnionego dochodu. Instrumenty powinny uwzględniać wówczas tzw. alternatywny mechanizm realizowania kuponów dywidendowych, w ramach którego kupony, które nie obejmują uprawnień do wypłat w gotówce, zostałyby zrealizowane w postaci akcji.

Komisja przewidziała również wskazówki dotyczące opłat, jakie uiścić muszą banki w zamian za gwarancję, aby zapewnić ograniczenie pomocy do niezbędnego minimum i odzwierciedlić ryzyko, jakie ponoszą finanse publiczne. Zweryfikowane metody wprowadzają opłaty minimalne, które powinny mieć zastosowanie tam, gdzie gwarancje udzielane są w oparciu o system krajowy. Nowe przepisy mają zastosowanie w odniesieniu do gwarancji obejmujących długi o terminie wymagalności od jednego roku do pięciu lat (siedmiu w przypadku obligacji zabezpieczonych). Przepisy w odniesieniu do krótszych terminów wymagalności pozostają bez zmian.

Plany restrukturyzacji

Komisja w dalszym ciągu będzie wymagać od państw członkowskich przedstawienia planu restrukturyzacji (lub aktualizacji planu, który został zatwierdzony wcześniej) w odniesieniu do wszystkich banków, które otrzymują wsparcie publiczne w formie dokapitalizowania lub środków stosowanych w przypadku aktywów o obniżonej jakości – czy to ze źródeł krajowych czy też unijnych, bez względu na rozmiar wsparcia i jego powód. Komisja określi potrzebę restrukturyzacji za pośrednictwem proporcjonalnej oceny długoterminowej rentowności banków, uwzględniając w pełni wszystkie istotne elementy: czy niedobór kapitału wynika przede wszystkim z utraty zaufania do wiarygodności państwowych instrumentów dłużnych, czy zastrzyk kapitałowy państwa ograniczony jest do kwoty, jakiej potrzebowałby bank zachowujący rentowność dla wyrównania strat wynikających z ponownej wyceny obligacji państwa członkowskiego EOG, oraz czy z przeprowadzonej analizy nie wynika, iż banki podjęły nadmierne ryzyko, nabywając dług publiczny.

Banki, które nie otrzymały publicznego wsparcia w formie dokapitalizowania lub środków stosowanych do aktywów o obniżonej jakości, natomiast korzystają z finansowania gwarantowanego przez państwo, nie muszą przedstawiać planów restrukturyzacji. Jedynie te banki, które w szerokim zakresie korzystają z państwowych gwarancji ich zobowiązań, będą w dalszym ciągu zobowiązane do dostarczenia Komisji sprawozdań z rentowności.

Kontekst

Program na potrzeby kryzysu został po raz pierwszy przyjęty w latach 2008-2009 w następstwie kryzysu finansowego, który nastąpił po upadku banku Lehman Brothers. Obejmuje on komunikat bankowy, komunikat w sprawie dokapitalizowania, komunikat w sprawie aktywów o obniżonej jakości oraz komunikat w sprawie restrukturyzacji. Te nadzwyczajne przepisy zostały wprowadzone na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który pozwala Komisji na zatwierdzenie wsparcia udzielanego przez państwo w celu zaradzenia poważnym zaburzeniom gospodarce państwa członkowskiego.

Przepisy były wcześniej aktualizowane dwukrotnie, w lipcu 2010, gdy zwiększono opłaty gwarancyjne w celu lepszego odzwierciedlenia profilu ryzyka beneficjentów oraz w celu uniknięcia nadmiernego uzależnienia od instrumentu stanowiącego wysokie ryzyko dla finansów państwowych. W grudniu 2010 r. program został przedłużony o jeden rok, przy czym główna zmiana polegała na tym, że wszystkie banki otrzymujące wsparcie w drodze dokapitalizowania lub środków ratowania aktywów musiały dostarczyć plan restrukturyzacji, niezależnie od wielkości wsparcia (zob. IP/10/1636).

Wykaz trwających postępowań wyjaśniających w sprawie pomocy państwa jak również decyzji podjętych od początku kryzysu znajduje się w MEMO/11/858.

Pełny tekst komunikatów jest dostępny na stronie:

http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/temporary.html

Kontakt:

Amelia Torres (+32 2 295 46 29)

Maria Madrid Pina (+32 2 295 45 30)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website