Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Δελτίο τύπου

Κρατικές ενισχύσεις: Η Επιτροπή παρατείνει την ισχύ των κανόνων για τις τράπεζες σχετικά με την κρίση

Βρυξέλλες, 1η Δεκεμβρίου – Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικαιροποίησε και παρέτεινε την ισχύ ενός συνόλου προσωρινών κανόνων για τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων με σκοπό την αξιολόγηση της στήριξης που παρέχει το δημόσιο σε χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς κατά τη διάρκεια της κρίσης. Οι κυριότερες διατάξεις εξηγούν τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να διασφαλιστεί ότι κατάλληλη αμοιβή για το κράτος στις περιπτώσεις – που προβλέπεται ότι στο μέλλον θα είναι όλο και συχνότερες - στις οποίες τα κράτη μέλη αποφασίζουν να προβούν σε ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών τους χρησιμοποιώντας μέσα όπως απλές μετοχές των οποίων η απόδοση δεν είναι προκαθορισμένη. Συμφωνήθηκε επίσης μια αναθεωρημένη μέθοδος όσον αφορά τις προμήθειες επί εγγυήσεων χορηγούμενων για την κάλυψη χρηματοδοτικών αναγκών τραπεζών – που αποτελούν και τον κύριο όγκο της στήριξης που χορηγήθηκε μέχρι σήμερα – ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι προμήθειες που καταβάλλουν οι τράπεζες αντικατοπτρίζουν τον δικό τους εγγενή κίνδυνο, αντί για τον κίνδυνο που σχετίζεται με το εκάστοτε κράτος μέλος ή το σύνολο της αγοράς. Οι κανόνες θα ισχύσουν για όσο χρονικό διάστημα το επιβάλλουν οι συνθήκες της αγοράς.

Την περίοδο 2008-2009, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέσπισε ειδικούς κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις ώστε να επιτραπεί στα κράτη μέλη να στηρίξουν το τραπεζικό σύστημα κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης προς χάριν της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας χωρίς αδικαιολόγητες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι κανόνες για την κρίση απέδειξαν την αξία τους καθότι εξασφαλίζουν την αναδιάρθρωση τραπεζών στις περιπτώσεις που τα επιχειρηματικά τους μοντέλα πρέπει να κατοχυρώνουν την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους, π.χ. όταν έχουν μεγάλη εξάρτηση από παρακινδυνευμένες δραστηριότητες. Εξασφαλίζοντας επίσης ότι οι μέτοχοι και οι κάτοχοι υβριδικού κεφαλαίου φέρουν δίκαιο μέρος του βάρους, η Επιτροπή τελικά μείωσε το ποσό από χρήματα των φορολογουμένων που χρησιμοποιούνται για τη στήριξη τραπεζών.

«Η έξαρση των εντάσεων στις αγορές κρατικών ομολόγων έθεσε εκ νέου υπό πίεση τις τράπεζες στην Ένωση, δικαιολογώντας έτσι την επέκταση των κανόνων για την κρίση, κυρίως για να τεθεί σε εφαρμογή η δέσμη μέτρων που συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Οκτώβριο προκειμένου να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη και να συνεχιστεί η αναγκαία αναδιάρθρωση του τομέα», δήλωσε ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής, αρμόδιος για την πολιτική ανταγωνισμού, Joaquín Almunia, προσθέτοντας: «Θα συνεχίσουμε να επιμένουμε στην αναδιάρθρωση και την εξυγίανση των ισολογισμών στις περιπτώσεις που είναι αναγκαίο, ώστε να σπάσει ο φαύλος κύκλος μεταξύ κρίσης δημοσίου χρέους και εξασθένησης του χρηματοπιστωτικού τομέα. Κατά την εφαρμογή των κανόνων, η Επιτροπή θα λαμβάνει πλήρως υπόψη τα στοιχεία εκείνα που αποδεικνύουν την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των τραπεζών χωρίς να απαιτείται σημαντική αναδιάρθρωση.»

Η ανακοίνωση που εξέδωσε η Επιτροπή σχετικά με την εφαρμογή, από 1ης Ιανουαρίου 2012, των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις με σκοπό τη στήριξη μέτρων υπέρ των τραπεζών στο πλαίσιο της κρίσης, διατηρεί τις τέσσερις ανακοινώσεις που καθορίζουν τις προϋποθέσεις συμβατότητας με τους κανόνες της Συνθήκης για τις κρατικές ενισχύσεις που λαμβάνουν τη μορφή χρηματοδοτικών εγγυήσεων, ανακεφαλαιοποίησης και αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, καθώς και τις απαιτήσεις περί σχεδίου αναδιάρθρωσης ή βιωσιμότητας (ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης).

Η Επιτροπή θα συνεχίσει την ταχεία προσωρινή έγκριση ενισχύσεων στις περιπτώσεις που απαιτείται για τη διαφύλαξη της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας εφόσον οι όροι της παρέμβασης συμμορφώνονται με τις παρεχόμενες κατευθύνσεις.

Συμπληρωματικές πληροφορίες

Η αύξηση των εντάσεων στις αγορές κρατικών ομολόγων από το καλοκαίρι έχουν θέσει εκ νέου τον τραπεζικό τομέα της ΕΕ υπό πίεση, καθιστώντας αναγκαία την παράταση της ισχύος των έκτακτων κανόνων για την κρίση, μεταξύ άλλων, για να διευκολυνθεί η εφαρμογή της «δέσμης τραπεζικών μέτρων» που συμφωνήθηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ τον Οκτώβριο. Στόχος της δέσμης είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στον τομέα με τη χορήγηση εγγυήσεων για μεσοπρόθεσμη χρηματοδότηση και με τη δημιουργία ενός προσωρινού αποθέματος ίσου με δείκτη κεφαλαίων 9% σε ύψιστης ποιότητας κεφάλαια αφού συνυπολογιστεί η αγοραία αποτίμηση των ανοιγμάτων σε κρατικά χρεόγραφα.

Λόγω των κανονιστικών αλλαγών και του μεταβαλλόμενου περιβάλλοντος στην αγορά, η Επιτροπή προβλέπει ότι στο μέλλον ενδέχεται οι κρατικές εισφορές κεφαλαίων να λαμβάνουν συχνότερα τη μορφή μετοχών, οι οποίες έχουν μεταβλητή απόδοση. Δεδομένου ότι η απόδοση των μετοχών αυτών λαμβάνει τη μορφή μερισμάτων και υπεραξίας που εξ ορισμού είναι αβέβαια, παρέχονται κατευθύνσεις για τη χρήση αγοραίας αποτίμησης, ώστε να αποκτάται εύλογη διαβεβαίωση ως προς την κατάλληλη απόδοση για το κράτος. Στις μετοχές προεγγράφεται το κράτος με κατάλληλη έκπτωση σε σχέση με την πλέον πρόσφατη τιμή της μετοχής, αναλόγως, μεταξύ άλλων, του μεγέθους της εισφοράς κεφαλαίων σε σύγκριση με τα υφιστάμενα κεφάλαια της τράπεζας και του κατά πόσον οι μετοχές συνοδεύονται από δικαιώματα ψήφου. Όσον αφορά τα μέσα υβριδικού κεφαλαίου, για περιπτώσεις στις οποίες οι τράπεζες ενδέχεται να μην είναι σε θέση να καταβάλουν την συμφωνηθείσα απόδοση βραχυπρόθεσμα, τα μέσα αυτά πρέπει να περιλαμβάνουν έναν «εναλλακτικό μηχανισμό καταβολής τοκομεριδίου», που θα επιτρέπει να καταβάλλονται υπό μορφή μετοχών τα τοκομερίδια που δεν μπορούν να καταβληθούν σε μετρητά.

Η Επιτροπή επανεξέτασε επίσης τις κατευθύνσεις για τις προμήθειες που πρέπει να καταβάλουν οι τράπεζες για εγγυήσεις ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι ενισχύσεις περιορίζονται στο ελάχιστο αναγκαίο και ότι αντικατοπτρίζουν τον κίνδυνο σε σχέση με τα δημόσια οικονομικά. Η αναθεωρημένη μέθοδος καθορίζει ελάχιστες προμήθειες για τις περιπτώσεις στις οποίες χορηγούνται εγγυήσεις σε εθνική βάση. Οι νέοι κανόνες ισχύουν για εγγυήσεις που καλύπτουν χρέη ληκτότητας μεταξύ ενός και πέντε ετών (επτά στην περίπτωση καλυμμένων ομολόγων). Οι κανόνες για τίτλους μικρότερης ληκτότητας παρέμειναν αμετάβλητοι.

Σχέδια αναδιάρθρωσης

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να απαιτεί από τα κράτη μέλη να υποβάλουν σχέδιο αναδιάρθρωσης (ή επικαιροποίηση ήδη εγκεκριμένου σχεδίου) για όλες τις τράπεζες που τυγχάνουν δημόσιας στήριξης υπό μορφή ανακεφαλαιοποίησης ή αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, είτε από εθνικούς είτε από ενωσιακούς πόρους, ανεξάρτητα από το μέγεθος ή τους λόγους της παρεχόμενης στήριξης. Η Επιτροπή θα καθορίζει αν υπάρχει ανάγκη αναδιάρθρωσης με αναλογική αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των τραπεζών, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη όλα τα σχετικά στοιχεία: αν η έλλειψη κεφαλαίων οφείλεται κατ' ουσίαν σε κρίση εμπιστοσύνης προς το δημόσιο χρέος, η εισφορά κεφαλαίων του δημοσίου περιορίζεται στο ποσό που απαιτείται για την αντιστάθμιση ζημιών που προκύπτουν από την αγοραία αποτίμηση κρατικών ομολόγων κρατών μελών του ΕΟΧ σε κατά τα άλλα βιώσιμες τράπεζες, και από την ανάλυση προκύπτει ότι η εκάστοτε τράπεζα δεν ανέλαβε υπερβολικό κίνδυνο με την απόκτηση κρατικών χρεογράφων.

Οι τράπεζες οι οποίες δεν έτυχαν δημόσιας στήριξης υπό μορφή ανακεφαλαιοποίησης ή αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία, αλλά χρηματοδότησης με εγγυήσεις του δημοσίου, δεν υποχρεούνται να υποβάλουν σχέδιο αναδιάρθρωσης. Μόνον όσοι κάνουν «μεγάλη χρήση» κρατικών εγγυήσεων για τις υποχρεώσεις τους θα συνεχίσουν να είναι υποχρεωμένοι να υποβάλουν εκθέσεις βιωσιμότητας προς την Επιτροπή.

Ιστορικό

Το ειδικό καθεστώς για την κρίση εγκρίθηκε αρχικά την περίοδο 2008-2009 μετά την χρηματοπιστωτική κρίση που ακολούθησε την κατάρρευση της Lehman Brothers. Περιλαμβάνει την ανακοίνωση περί τραπεζών, την ανακοίνωση περί ανακεφαλαιοποίηση, την ανακοίνωση περί απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων και την ανακοίνωση περί αναδιάρθρωσης. Οι ειδικοί αυτοί κανόνες θεσπίστηκαν βάσει του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ που επιτρέπει στην Επιτροπή να εγκρίνει κρατική στήριξη για την άρση σοβαρής διαταραχής της οικονομίας κράτους μέλους.

Οι κανόνες επικαιροποιήθηκαν ήδη άλλες δύο φορές, τον Ιούλιο του 2010, όταν αυξήθηκαν οι προμήθειες χορήγησης εγγυήσεων ώστε να αντανακλάται καλύτερα το προφίλ κινδύνου των δικαιούχων και να αποφεύγεται η υπερβολική εξάρτηση από ένα μέσο που αντιπροσωπεύει μεγάλο ενδεχόμενο κίνδυνο για τα δημόσια οικονομικά. Τον Δεκέμβριο του 2010, το καθεστώς παρατάθηκε κατά ένα έτος με κύρια αλλαγή την απαίτηση όλες οι τράπεζες που τυγχάνουν στήριξης είτε μέσω ανακεφαλαιοποίησης είτε μέσω μέτρων αρωγής για απομειωμένα περιουσιακά στοιχεία να υποβάλουν σχέδιο αναδιάρθρωσης ανεξαρτήτως του μεγέθους της παρεχόμενης στήριξης (βλ. IP/10/1636).

Κατάλογος των υπό εξέλιξη ερευνών για μεμονωμένες κρατικές ενισχύσεις, καθώς και των αποφάσεων που εκδόθηκαν από την εκδήλωση της κρίσης παρέχεται στο έγγραφο MEMO/11/858.

Το πλήρες κείμενο της ανακοίνωσης δημοσιεύεται στην ακόλουθη ιστοσελίδα:

http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/temporary.html

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Amelia Torres (+32 2 295 46 29)

Maria Madrid Pina (+32 2 295 45 30)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website