Navigation path

Left navigation

Additional tools

Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Ανακοίνωση τύπου

Κρατικές ενισχύσεις: εξαιρουμένων των ενισχύσεων για την κρίση, από τον πίνακα αποτελεσμάτων προκύπτει συνεχής τάση προς λιγότερες και καλύτερα στοχευμένες ενισχύσεις

Βρυξέλλες, 1 Δεκεμβρίου 2011 – Σύμφωνα με τον πίνακα αποτελεσμάτων του φθινοπώρου για τις κρατικές ενισχύσεις, το ύψος των κρατικών ενισχύσεων υπέρ του χρηματοπιστωτικού τομέα από τις οποίες επωφελήθηκαν πράγματι οι τράπεζες την περίοδο από τον Οκτώβριο του 2008 έως την 31η Δεκεμβρίου 2010, ανέρχεται περίπου σε 1,6 τρισεκατ. ευρώ (13% του ΑΕΠ). Το μεγαλύτερο μέρος της εν λόγω ενίσχυσης (74%) έλαβε τη μορφή κρατικών εγγυήσεων επί της συνολικής χρηματοδότησης των τραπεζών (βλέπε αριθμητικά στοιχεία κατωτέρω). Η Επιτροπή παρέτεινε σήμερα το καθεστώς των κρατικών ενισχύσεων στις τράπεζες σε περίοδο κρίσης, αλλά διευκρίνισε τις κανονιστικές της ρυθμίσεις όσον αφορά την απόδοση των ανακεφαλαιοποιήσεων και αναθεώρησε τις αντίστοιχες ρυθμίσεις για τα ασφάλιστρα εγγυήσεων διατραπεζικής χρηματοδότησης ούτως ώστε να διασφαλιστεί η εύλογη αποζημίωση των κρατών (βλέπε IP/11/1488).

Η ενίσχυση στην πραγματική οικονομία βάσει πρόσκαιρων κανόνων σε περίοδο κρίσης μειώθηκε σε 11,7 δισεκατ. ευρώ το 2010, ήτοι μείωση σχεδόν 50% σε σύγκριση με το 2009, γεγονός που αντικατοπτρίζει τόσο την περιορισμένη εφαρμογή των μέτρων όσο και δημοσιονομικούς περιορισμούς στα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν προτείνει την επέκταση του προσωρινού πλαισίου, δεδομένου ότι στην παρούσα συγκυρία οι συνήθεις κανονιστικές ρυθμίσεις για τις ενισχύσεις, όπως η προώθηση επενδύσεων επιχειρηματικού κεφαλαίου, η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ή η βοήθεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), είναι εξίσου κατάλληλες. Η βραχυπρόθεσμη ασφάλιση εξαγωγικών πιστώσεων, που συμβάλλει στην κάλυψη της αδυναμίας της αγοράς, είναι ακόμη σε ισχύ και η εφάπαξ επιχορήγηση 500.000 ευρώ ανά επιχείρηση αντικαταστάθηκε ήδη το 2010 από τον συνήθη κανόνα de minimis.

Οι συνολικές ενισχύσεις που δεν συνδέονται με την κρίση παρέμειναν σταθερές στα 73,8 δισεκατ. ευρώ το 2010 ή 0,6% του ΑΕΠ και εξακολούθησαν να εστιάζονται σε οριζόντιους στόχους που προκαλούν μικρότερες στρεβλώσεις όπως ενισχύσεις για έρευνα και καινοτομία, προστασία του περιβάλλοντος και παροχή επιχειρηματικών κεφαλαίων σε ΜΜΕ. Από τον πίνακα αποτελεσμάτων προκύπτει επίσης ότι τα κράτη μέλη ανακτούν παράνομες ενισχύσεις πολύ ταχύτερα, καθώς στα τέλη Ιουνίου 2011 είχε ανακτηθεί ποσοστό 82% (περίπου 12 δισεκατ. ευρώ) χάρη στη δράση της Επιτροπής καθώς ενδεχομένως και στην ασκηθείσα πίεση για διόρθωση των δημόσιων οικονομικών.

«Η βασική προϋπόθεση για να κοπεί ο ομφάλιος λώρος που συνδέει το κράτος με τον χρηματοπιστωτικό τομέα είναι να επιλυθεί η κρίση του δημόσιου χρέους. Από την ανάλυσή μας προκύπτει ότι χάρη στον έλεγχο που ασκούμε στις κρατικές ενισχύσεις, η υποστήριξή μας εκπλήρωσε το στόχο της που αφορά την προστασία της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας χωρίς να έχουν προκληθεί μέχρι σήμερα ανεπανόρθωτες ζημίες στον ανταγωνισμό και στην ενιαία αγορά,» δήλωσε ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής αρμόδιος για θέματα Ανταγωνισμού κ. Joaquín Almunia, προσθέτοντας επίσης: «Είμαι αποφασισμένος να επαναφέρω τους συνήθεις κανόνες μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες της αγοράς και να διασφαλίσω τον προσανατολισμό των ενισχύσεων που λαμβάνονται από τις τράπεζες και την πραγματική οικονομία προς την αύξηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης».

Στήριξη στις τράπεζες

Κατά την περίοδο από το 2008 έως τις 31/12/2010, 1.608 δισεκατ. ευρώ χρησιμοποιήθηκαν πράγματι για τη στήριξη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Επρόκειτο για μέτρα με στόχο τη στήριξη της ρευστότητας των τραπεζών:

  • 1.112 δισεκατ. ευρώ (10% του ΑΕΠ) κατά μέσο όρο για τρέχουσες κρατικές εγγυήσεις της χρηματοδότησης των τραπεζών και άλλα (βραχυπρόθεσμα) μέτρα στήριξης της ρευστότητας

  • και μέτρα στήριξης της φερεγγυότητας των τραπεζών: μέτρα ύψους 409 δισεκατ. ευρώ (3% του ΑΕΠ) για ανακεφαλοποίηση και την αντιμετώπιση των απομειωμένων περιουσιακών στοιχείων.

Τρία κράτη μέλη έλαβαν σχεδόν το 60% της συνολικής ενίσχυσης που χρησιμοποιήθηκε. Πρόκειται για την Ιρλανδία (25%), το Ηνωμένο Βασίλειο (18%) και τη Γερμανία (15%).

Ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στην πραγματική οικονομία – Προσωρινό πλαίσιο

Για να ελαχιστοποιηθεί ο αντίκτυπος από τους αυστηρότερους όρους δανεισμού, παρασχέθηκαν ενισχύσεις στην πραγματική οικονομία και από κράτη μέλη δυνάμει ενός προσωρινού πλαισίου που εκδόθηκε από την Επιτροπή στα τέλη του 2008. Το κύριο μέτρο στήριξης που χρησιμοποιήθηκε ήταν η εφάπαξ επιχορήγηση ύψους 500.000 ευρώ ανά επιχείρηση, το οποίο όμως σταμάτησε να εφαρμόζεται το 2010. Το μέτρο αυτό ακολουθήθηκε από δάνεια με επιδοτούμενα επιτόκια ή εγγυήσεις, μειωμένα επιτόκια για επενδύσεις φιλικές προς το περιβάλλον και ενισχύσεις για επιχειρηματικά κεφάλαια.

Από το Δεκέμβριο του 2008 έως την 1η Οκτωβρίου 2011, τα κράτη μέλη αποδέσμευσαν 82,9 δισεκατ. ευρώ δυνάμει του προσωρινού πλαισίου. Το συνολικό ποσό που χρησιμοποιήθηκε το 2009 ήταν 21 δισεκατ. ευρώ, ενώ το 2010 ανήλθε μόνο σε 11,7 δισεκατ. ευρώ. Από το γεγονός αυτό συνάγεται ότι υπήρχε, μέχρις ενός βαθμού, διαθέσιμη χρηματοδότηση στην αγορά.

Μακροπρόθεσμες τάσεις των ενισχύσεων που δεν συνδέονται με την κρίση

Οι ενισχύσεις που δεν συνδέονται με την κρίση παρέμειναν σταθερές στα 73,7 δισεκατ. ευρώ ή 0,6% του ΑΕΠ. Οι ενισχύσεις στη βιομηχανία και στις υπηρεσίες ανήλθαν σε 61 δισεκατ. ευρώ ή 0,5% του ΑΕΠ εκ των οποίων το 85% διατέθηκε για οριζόντιους στόχους κοινού συμφέροντος. Ειδικότερα, η Επιτροπή παρατήρησε μεγαλύτερη εστίαση σε ενισχύσεις για περιφερειακή ανάπτυξη, έρευνα και προστασία του περιβάλλοντος. Τα μέτρα αυτά δεν προκαλούν μόνο μικρότερη στρέβλωση στον ανταγωνισμό, αλλά συμβάλλουν και στην επίτευξη των στρατηγικών στόχων της ΕΕ 2020 για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη.

Οι μεταρρυθμίσεις στα πλαίσια του σχεδίου δράσης για τις κρατικές ενισχύσεις 2005 – 2008 (βλέπε IP/05/680) συνέχισαν επίσης να αποδίδουν καρπούς. Σχεδόν το 90% του συνολικού ποσού των ενισχύσεων χορηγείται υπό μορφή απαλλαγών κατά κατηγορία ή καθεστώτων ενισχύσεων (βλέπε IP/06/1765 και IP/08/1110). Μόλις εγκριθούν από την Επιτροπή, τα γενικά αυτά μέτρα παρέχουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να χορηγούν ενισχύσεις σε επιμέρους επιχειρήσεις χωρίς περαιτέρω ελέγχους από την Επιτροπή, εξασφαλίζοντας στα κράτη μέλη υψηλό βαθμό ευελιξίας και περιορισμένο διοικητικό φόρτο, ενώ τα κριτήρια συμβατότητας διασφαλίζουν όρους ισότιμου ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά. Μόνο το 11,5% του συνόλου των ενισχύσεων αξιολογείται μεμονωμένα.

Από τον πίνακα αποτελεσμάτων προκύπτει επίσης ότι στα τέλη του Ιουνίου 2011, περίπου το 82% ή κατά προσέγγιση 12 δισεκατ. ευρώ του συνολικού ποσού των παράνομων και μη συμβατών ενισχύσεων είχε επιστραφεί από τους παραλήπτες στα κράτη μέλη που το είχαν χορηγήσει. Τούτο συνιστά σημαντική βελτίωση σε σύγκριση με τα τέλη του 2004, όταν είχε ανακτηθεί μόνο το 25%.

Ο πίνακας αποτελεσμάτων συμπεριλαμβανομένων παραρτημάτων, στατιστικών στοιχείων και δεικτών για όλα τα κράτη μέλη διατίθεται στη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/comm/competition/state_aid/studies_reports/studies_reports.html

Αρμόδιοι επικοινωνίας:

Amelia Torres (+32 2 295 46 29)

Maria Madrid Pina (+32 2 295 45 30)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website