Chemin de navigation

Left navigation

Additional tools

Werken aan een redelijk gebruik van het strafrecht om EU-regels beter te handhaven en het geld van de belastingbetalers te helpen beschermen

Commission Européenne - IP/11/1049   20/09/2011

Autres langues disponibles: FR EN DE DA ES IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

Europese Commissie - Persbericht

Werken aan een redelijk gebruik van het strafrecht om EU-regels beter te handhaven en het geld van de belastingbetalers te helpen beschermen

Brussel, 20 september 2011 – Criminaliteitsbestrijding is een prioriteit voor de Europeanen (zie bijlage). Burgers verwachten dat misdadigers zich niet achter grenzen kunnen verschuilen of misbruik kunnen maken van verschillen tussen nationale rechtsstelsels. Tegelijk is strafrecht op EU-niveau een relatief jong beleidsgebied.

Het is van essentieel belang een duidelijk Europees strafrechtbeleid te ontwikkelen waarmee de Unie kan bepalen of, wanneer en hoe het strafrecht kan worden gebruikt om beleid beter ten uitvoer te leggen. Het Verdrag van Lissabon voorziet thans in een kader dat dit mogelijk maakt, aangezien de EU op basis daarvan strafrecht kan gebruiken om de tenuitvoerlegging van EU-beleid en -regels te verbeteren.

Strafrechtelijke sancties zijn niet voor alle beleidsmaatregelen de beste handhavingsinstrumenten. Toch kunnen strafrechtelijke sancties bepaalde Europese regels effectiever maken, van het voorkomen van marktmanipulatie tot het beschermen van het geld van de belastingbetalers in de EU tegen fraude. Het gebruik van strafrechtelijke sancties moet voorbehouden blijven voor bijzonder ernstige inbreuken en door een gedegen en grondige analyse worden voorafgegaan.

In de vandaag bekendgemaakte beleidsmededeling "Werken aan een strafrechtbeleid voor de EU" heeft de Europese Commissie voor het eerst de strategie en de beginselen uiteengezet die zij voornemens is toe te passen bij het gebruik van EU-strafrecht om de tenuitvoerlegging van Europees beleid te versterken en de belangen van de burgers te beschermen.

"De Europeanen verwachten dat de EU helpt criminaliteit te bestrijden. Wij moeten deze uitdaging aangaan en tegelijk ten volle rekening houden met de cruciale rol die de nationale parlementen spelen op het gebied van het strafrecht," aldus Viviane Reding, vicevoorzitter en EU-commissaris voor Justitie. "Het Verdrag van Lissabon biedt ons de instrumenten om de uitdaging op het gebied van het strafrecht op een evenwichtige manier aan te pakken, met eerbiediging van de grondrechten van vrijheid en veiligheid. Het nieuwe Verdrag voorziet ook in duidelijke beperkingen en toezicht: er kan niets worden beslist zonder de volledige democratische controle van het Europees Parlement en zonder het toezicht van de nationale parlementen die een belangrijke stem hebben in het besluitvormingsproces."

De totale kosten van criminaliteit voor de gehele samenleving worden in de EU op 233 miljard euro geraamd. Een duidelijk gedefinieerd strafrechtbeleid van de EU kan er mede voor zorgen dat regels in de hele EU ten uitvoer worden gelegd, met name om de manipulatie van financiële markten te voorkomen, met inbegrip van handel met voorkennis, om het geld van belastingbetalers te beschermen tegen fraude met de EU-begroting of om het milieu te beschermen.

De vandaag bekendgemaakte beleidsmededeling bevat de voorwaarden waaronder de Unie en de lidstaten kunnen samenwerken om een coherent en consistent strafrechtbeleid van de EU tot stand te brengen.

Belangrijke leidende criteria zijn:

  • Strafrecht moet altijd een uiterste middel blijven.

  • Strafrechtelijke sancties moeten voorbehouden blijven voor bijzonder ernstige inbreuken.

  • Strafrechtelijke maatregelen zijn delicaat als het om grondrechten gaat: nieuwe wetgeving moet strikt in overeenstemming zijn met de grondrechten die worden gewaarborgd door het EU-Handvest van de grondrechten en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.

  • Elk besluit over de op te leggen soorten strafrechtelijke maatregelen of sancties moet vergezeld gaan van duidelijk feitelijk bewijsmateriaal en de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid naleven.

Op EU-niveau door het Europees Parlement en de Raad van Ministers vastgestelde strafrechtelijke maatregelen verschillen op één belangrijk punt van nationaal strafrecht: er kunnen geen directe verplichtingen worden opgelegd aan personen. Het EU-strafrecht kan alleen leiden tot sancties voor personen wanneer een nationaal parlement deze in nationale wetgeving omzet. Daarom vindt de Europese Commissie het cruciaal dat de nationale parlementen worden betrokken bij het hele besluitvormingsproces voor strafrecht.

Achtergrond

De EU heeft gedurende al meer dan een decennium maatregelen genomen op het gebied van strafrecht teneinde de criminaliteit, die steeds internationaler en steeds geraffineerder is geworden, beter te bestrijden. De huidige wetgeving is echter tot stand gekomen zonder een coherent beleidskader en is niet altijd effectief ten uitvoer gelegd. In maart 2010 heeft Viviane Reding, EU-commissaris voor Justitie, gewezen op de noodzaak van een evenwichtige en coherente aanpak van het strafrechtbeleid en aangekondigd dat zij voornemens was op dit gebied maatregelen te treffen (SPEECH/10/89). Met de vandaag bekendgemaakte mededeling "Werken aan een strafrechtbeleid van de EU" doet de Commissie wat zij heeft beloofd en geeft zij gehoor aan de vraag van beoefenaren van juridische beroepen en academici naar een coherentere aanpak van het strafrecht op EU-niveau, die is geformuleerd in het Manifesto on EU Criminal Policy.

De mededeling wordt aan het college voorgesteld door vicevoorzitter Viviane Reding, samen met vicevoorzitter Siim Kallas en de commissarissen Janez Potočnik, Olli Rehn, Michel Barnier en Algirdas Šemeta.

In 2005 oordeelde het Hof van Justitie van de Europese Unie in een mijlpaalarrest dat het Europees Parlement en de Raad de bevoegdheid hebben om strafrechtelijke sancties vast te stellen wanneer dat essentieel is om de handhaving van EU-recht te vergemakkelijken (zie IP/05/1136). Op grond van het Verdrag van Lissabon (met name de artikelen 83 en 325 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie) kan de EU – onder bepaalde voorwaarden – minimumvoorschriften inzake de definitie van strafbare feiten en sancties vaststellen wanneer de EU-regels niet doeltreffend worden uitgevoerd.

Het Verdrag van Lissabon heeft ook het juridisch kader voor strafrechtelijke maatregelen van de EU gewijzigd: er kan geen strafrechtelijke maatregel worden vastgesteld zonder de instemming van het Europees Parlement, en het Hof van Justitie van de Europese Unie kan de volledige justitiële controle uitoefenen. Het nieuwe Verdrag versterkt ook aanzienlijk de rol van de nationale parlementen aangezien zij hun mening kunnen geven over ontwerpwetgeving en toezicht kunnen uitoefenen op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel. De Raad kan een voorstel aannemen wanneer een gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten dit steunt. Gebieden waarop de behoefte aan een EU-strafrecht is vastgesteld, zijn onder meer: de bescherming van de werking van de financiële markten, de bescherming van de euro tegen valsemunterij of de bestrijding van fraude tegen de EU-begroting, waarvoor de Commissie in mei al concrete plannen heeft voorgesteld (IP/11/644).

In strafrechtelijke EU-maatregelen kan worden vastgesteld welke inbreuken op regels als strafbare feiten moeten worden beschouwd in de nationale wetgevingen in de hele EU. Die maatregelen kunnen voorzien in doeltreffende, evenredige en afschrikkende strafrechtelijke sancties, zoals het verplicht maken van het opleggen van geldboetes van een bepaald niveau of gevangenisstraffen voor een inbreuk. Dit kan een belangrijk instrument zijn om daders af te schrikken en om toekomstige misdrijven te voorkomen.

Alvorens op dit gebied wetgevingsvoorstellen in te dienen, zal de Commissie nagaan of het gebruik van strafrecht nodig is en, zo ja, welke maatregelen het best geschikt zijn om de handhavingsproblemen op een specifiek beleidsgebied aan te pakken. De Commissie zal – in samenwerking met het Europees Parlement en de Raad – een gemeenschappelijk modeljargon voorstellen, dat in toekomstige strafwetgeving moet worden gebruikt om de consistentie en coherentie te waarborgen. Zij zal ook een deskundigengroep oprichten die feitelijk bewijsmateriaal kan helpen verzamelen over de grensoverschrijdende aard of gevolgen van bepaalde misdrijven.

Voor meer informatie:

Algemene nieuwssite van directoraat-generaal Justitie:

http://ec.europa.eu/justice/news/intro/news_intro_en.htm

Strafrechtbeleid van de EU:

http://ec.europa.eu/justice/criminal/criminal-law-policy/index_en.htm

Homepage van Viviane Reding, vicevoorzitter en EU-commissaris voor Justitie:

http://ec.europa.eu/reding

ANNEX

Source: Eurobarometer 75, Spring 2011

Contact:

Matthew Newman (+32 2 296 24 06)

Mina Andreeva (+32 2 299 13 82)


Side Bar

Mon compte

Gérez vos recherches et notifications par email


Aidez-nous à améliorer ce site