Navigation path

Left navigation

Additional tools

Σένγκεν: Η Επιτροπή της ΕΕ προτείνει μια ευρωπαϊκή προσέγγιση ώστε να προστατεύεται καλύτερα η ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών

European Commission - IP/11/1036   16/09/2011

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Δελτίο τύπου

Σένγκεν: Η Επιτροπή της ΕΕ προτείνει μια ευρωπαϊκή προσέγγιση ώστε να προστατεύεται καλύτερα η ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών

Βρυξέλλες, 16 Σεπτεμβρίου 2011 - Η Επιτροπή πρότεινε σήμερα να ενισχυθεί ο χώρος Σένγκεν, ώστε να εξασφαλισθεί η ελεύθερη κυκλοφορία για εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες της ΕΕ και υπηκόους τρίτων χωρών που ταξιδεύουν καθημερινά στον χώρο αυτόν. Οι προτάσεις της Επιτροπής αποσκοπούν στη χάραξη μιας αποτελεσματικότερης προσέγγισης που θα βασίζεται στην ΕΕ όσον αφορά τη συνεργασία στο πλαίσιο του Σένγκεν. Συγκεκριμένες προκλήσεις που μπορεί να ασκήσουν πιέσεις στη συνολική λειτουργία του χώρου Σένγκεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται κατά τρόπο αποτελεσματικό και συντονισμένο. Οι προτάσεις δημιουργούν το πλαίσιο, αφενός, για ένα ισχυρότερο σύστημα αξιολόγησης και παρακολούθησης βασιζόμενο στην ΕΕ με σκοπό να επαληθεύεται και να εξασφαλίζεται η εφαρμογή των κανόνων Σένγκεν και, αφετέρου, για έναν περισσότερο διαρθρωμένο ευρωπαϊκό μηχανισμό λήψης αποφάσεων που θα μπορούσε να επιτρέπει την προσωρινή επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα σε περιπτώσεις σοβαρής απειλής κατά της δημόσιας τάξης ή της εσωτερικής ασφάλειας.

«Με τις προτάσεις αυτές διασφαλίζουμε το μέλλον του Σένγκεν. Χρειάζεται να εξασφαλίσουμε σωστή διακυβέρνηση στον χώρο Σένγκεν με βάση σαφείς και διαφανείς κανόνες ώστε το σύστημα να καταστεί περισσότερο αποτελεσματικό. Με τις προτάσεις μας θεσπίζεται ένα ευρωπαϊκό σύστημα λήψης αποφάσεων, το οποίο θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών και θα προσφέρει στον χώρο Σένγκεν τα κατάλληλα εργαλεία ώστε να αντιμετωπίζει μελλοντικές απειλές και απρόοπτα συμβάντα. Ενισχύοντας την ευρωπαϊκή του διάσταση, προστατεύουμε ένα από τα πολυτιμότερα επιτεύγματα της ΕΕ: την ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών μας», δήλωσε η Cecilia Malmström, Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αρμόδια για τις Εσωτερικές Υποθέσεις.

Σε έναν χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα, οποιαδήποτε πρόκληση κατά της ακεραιότητας ενός τμήματος του χώρου αυτού έχει άμεσες συνέπειες για ολόκληρη τη ζώνη Σένγκεν και για την ΕΕ ως σύνολο. Το ισχύον σύστημα, το οποίο βασίζεται σε έναν διακυβερνητικό μηχανισμό αξιολόγησης από ομοτίμους, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα λήψης μεμονωμένων αποφάσεων σε εθνικό επίπεδο για την κατ’ εξαίρεση επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, αποδείχτηκε αναποτελεσματικό όσον αφορά την ενίσχυση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των μελών του χώρου Σένγκεν και τη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας σε μια ζώνη χωρίς συνοριακούς ελέγχους. Θα πρέπει να γίνουν περισσότερα προκειμένου να ενισχυθεί η διαχείριση αυτού του κοινού χώρου και να παρέχεται επαρκής υποστήριξη στα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν κρίσιμες καταστάσεις.

Για τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή εξέδωσε δύο νομοθετικές προτάσεις, μαζί με μια επεξηγηματική ανακοίνωση, με σκοπό: 1) την ενίσχυση της διαχείρισης του χώρου Σένγκεν· 2) τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού λήψης αποφάσεων για την προστασία του κοινού συμφέροντος.

1) Ενίσχυση της διαχείρισης του χώρου Σένγκεν

Τα εργαλεία που έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας για την παρακολούθηση και την αντιμετώπιση των αδυναμιών είναι ανεπαρκή. Η σημερινή πρόταση – η οποία βασίζεται στον αναθεωρημένο μηχανισμό αξιολόγησης του Σένγκεν που πρότεινε η Επιτροπή τον Νοέμβριο του 2010 (IP/11/1493) – σκοπό έχει να μετασχηματίσει την τρέχουσα προσέγγιση της διακυβερνητικής αξιολόγησης από ομοτίμους σε διακυβέρνηση του Σένγκεν με βάση την ΕΕ. Μέσω τόσο προαναγγελλόμενων όσο και αιφνιδιαστικών επισκέψεων παρακολούθησης που θα πραγματοποιούν εμπειρογνώμονες από άλλα κράτη μέλη και από τον Frontex σε ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος, θα ελέγχεται η εφαρμογή των κανόνων Σένγκεν.

Στην έκθεση που θα καταρτίζεται μετά από κάθε επίσκεψη, θα προσδιορίζονται τυχόν ανεπάρκειες που εντοπίσθηκαν και θα προτείνονται σαφή μέτρα για την αντιμετώπισή τους με συγκεκριμένη προθεσμία για την εφαρμογή τους. Σε συνέχεια της έκθεσης αυτής, το σχετικό κράτος μέλος θα πρέπει να καταρτίσει σχέδιο δράσης στο οποίο θα αναφέρει πώς προτίθεται να εφαρμόσει αυτές τις συστάσεις.

Μια άλλη σημαντική καινοτομία είναι το λεγόμενο «τσεκ-απ του Σένγκεν», το οποίο θα πραγματοποιείται δύο φορές τον χρόνο με συζήτηση στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τη λειτουργία του Σένγκεν, βάσει επισκόπησης που θα υποβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

2) Ένας μηχανισμός λήψης αποφάσεων βασιζόμενος στην ΕΕ για την προστασία ενός κοινού αγαθού

Με τους ισχύοντες κανόνες, οι οποίοι προβλέπουν τη μετακίνηση χωρίς διαβατήρια σε 25 ευρωπαϊκές χώρες, οι εθνικές αρχές έχουν τη δυνατότητα να επαναφέρουν κατ’ εξαίρεση και προσωρινά τους συνοριακούς ελέγχους σε περίπτωση σοβαρής απειλής κατά της δημόσιας τάξης ή της εσωτερικής ασφάλειας. Ωστόσο, η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι, δεδομένου ότι τα μέτρα αυτά έχουν αντίκτυπο στο σύνολο του χώρου Σένγκεν, η δυνατότητα επαναφοράς των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο κατά τρόπο διαφανή, συνεπή και αποτελεσματικό.

Με τις προτάσεις που υποβάλλονται σήμερα, θα έχουμε στη διάθεσή μας έναν μηχανισμό που θα επιτρέπει στην ΕΕ να συντονίζει τις αντιδράσεις της ώστε να προστατεύει τη λειτουργία και την ακεραιότητα του χώρου Σένγκεν ως συνόλου. Με το νέο καθεστώς, οι αποφάσεις για την επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, όταν πρόκειται για προβλέψιμα γεγονότα (όπως μια σημαντική αθλητική διοργάνωση ή μια μείζων πολιτική συγκέντρωση) θα λαμβάνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο βάσει πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που θα υποστηρίζεται από «ειδική πλειοψηφία» των εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών. Ο λόγος για τον οποίον θα μπορούσε να ληφθεί μια τέτοια απόφαση θα παραμείνει ο ίδιος: η αναγκαιότητα του μέτρου για την αντιμετώπιση σοβαρής απειλής κατά της δημόσιας τάξης ή της εσωτερικής ασφάλειας. Κατά γενικό κανόνα, στην περίπτωση αυτή θα μπορούσε να επιτραπεί η πραγματοποίηση ελέγχων σε καθορισμένα συνοριακά σημεία για ανανεώσιμη περίοδο 30 ημερών.

Τα κράτη μέλη προτείνεται να διατηρήσουν τη δυνατότητα λήψης μονομερών μέτρων για την επαναφορά των ελέγχων σε περίπτωση που αντιμετωπίσουν απρόβλεπτες καταστάσεις ανάγκης για τις οποίες απαιτείται η άμεση ανάληψη δράσης, αλλά μόνο για περίοδο που δεν υπερβαίνει τις πέντε ημέρες, μετά την πάροδο της οποίας θα πρέπει να ληφθεί απόφαση σε επίπεδο ΕΕ για την παράτασή της.

Σε περίπτωση σημαντικών ανεπαρκειών όσον αφορά την εφαρμογή των κανόνων Σένγκεν, λ.χ. εάν ένα κράτος μέλος δεν είναι σε θέση να προστατεύσει επαρκώς μέρος των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, μπορούν να ληφθούν μέτρα για τη στήριξή του, όπως τεχνική και χρηματοδοτική στήριξη από την Επιτροπή, τα κράτη μέλη, τον Frontex ή άλλες υπηρεσίες, όπως η Ευρωπόλ ή η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για θέματα Ασύλου (EASO). Εάν, ωστόσο, παρά τα προαναφερόμενα μέτρα στήριξης, δεν αντιμετωπιστούν οι σοβαρές ανεπάρκειες, μπορεί να ληφθεί απόφαση που θα επιτρέπει την προσωρινή επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα. Οποιοδήποτε τέτοιο έσχατο μέτρο θα πρέπει να λαμβάνεται σε επίπεδο ΕΕ, ώστε να αποφεύγονται μονομερείς αποφάσεις από μεμονωμένα κράτη μέλη και να ακολουθείται μια συλλογική προσέγγιση για την προστασία των κοινών μας συμφερόντων.

Οι νέες προτάσεις σέβονται απολύτως το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών της ΕΕ και των μελών των οικογενειών τους. Η Επιτροπή θα ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τα πορίσματα των διαφόρων επισκέψεων παρακολούθησης στο πλαίσιο του μηχανισμού αξιολόγησης του Σένγκεν, καθώς και σχετικά με οιαδήποτε μέτρα λαμβάνονται τα οποία θα μπορούσαν ενδεχομένως να οδηγήσουν σε επαναφορά των συνοριακών ελέγχων.

Οι πρωτοβουλίες που εκδίδονται σήμερα είναι οι ακόλουθες:

  • Μια ανακοίνωση («Διακυβέρνηση Σένγκεν – ενίσχυση του χώρου χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα»)

  • Μια πρόταση για την ενίσχυση του μηχανισμού αξιολόγησης του Σένγκεν (με την οποία αναθεωρείται η πρόταση που υποβλήθηκε πέρυσι, βλ. IP/10/1493)

  • Μια πρόταση για τη θέσπιση μηχανισμού για τη συντονισμένη επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα σε έκτακτες περιστάσεις (με την οποία τροποποιείται ο κώδικας συνόρων του Σένγκεν).

Οι προτάσεις αυτές θα υποβληθούν σε εξέταση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία (συναπόφαση).

Για περισσότερες πληροφορίες:

Αρχική σελίδα της Cecilia Malmström, Επιτρόπου Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/malmstrom/welcome/default_en.htm

Αρχική σελίδα της ΓΔ Εσωτερικών Υποθέσεων:

http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/index_en.htm

Αρμόδιοι υπάλληλοι:

Michele Cercone (+32 2 298 09 63)

Tove Ernst (+32 2 298 67 64)


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website