Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja za prawem do informacji w postępowaniach karnych

European Commission - IP/10/989   20/07/2010

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO

IP/10/989

Bruksela, dnia 20 lipca 2010 r.

Komisja za prawem do informacji w postępowaniach karnych

We Włoszech, po awanturze w barze, policja aresztuje niemieckiego turystę. Turysta nie zna języka włoskiego. Nie rozumie dlaczego został zatrzymany i o co się go oskarża. Następnie policjant wręcza mu dokument – już w jego własnym języku – z informacją o prawach: prawie do kontaktu z adwokatem, prawie do informacji o zarzutach i prawie do tłumacza ustnego. Telewizyjny kryminał? Nie. Wkrótce będzie to rzeczywistość w całej Unii. Dzisiaj Komisja Europejska zaproponowała nowe przepisy. Mają one zagwarantować, że każda osoba podejrzana lub oskarżona o przestępstwo otrzyma - w języku dla niej zrozumiałym - informacje o przysługujących jej prawach. Każdy aresztowany lub objęty postępowaniem europejskiego nakazu aresztowania będzie miał gwarancję informacji - otrzymania pisemnego pouczenia o podstawowych prawach, jakie mu przysługują w postępowaniu karnym. Państwa członkowskie mogą zdecydować o dokładnym brzmieniu pouczenia. Komisja proponuje model pouczenia w 22 językach UE. Jej ropozycja ma istotne znaczenie dla zwiększenia zaufania do europejskiego obszaru sprawiedliwości, w sytuacji, gdy coraz więcej Europejczyków podróżuje w Unii: 47% Niemców, 34% Brytyjczyków i 16% obywateli Włoch spędza wakacje w innych krajach UE. Zanim propozycja Komisji stanie się obowiązującym prawem musi zostać zatwierdzony przez Parlament Europejski i ministrów sprawiedliwości UE.

„Każdy z nas widział, jak w serialach telewizyjnych policjanci odczytują oskarżonym ich prawa. To dobrze wygląda w telewizji, ale także spełnia bardzo ważną rolę: stwarza oskarżonemu możliwość poznania i dochodzenia przysługujących mu praw. Daje mu także przekonanie, że bez względu na to, gdzie znajdzie się w Europie, sprawiedliwości stanie się zadość” – stwierdziła wiceprzewodnicząca Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości, praw podstawowych i obywatelstwa. „Nikt nie może w pełni korzystać ze swoich praw do obrony, o ile nie wie, co te prawa obejmują. Znajomość przysługujących oskarżonemu praw i informacja o zarzutach to podstawy rzetelnego procesu. Kontakt z prawem może napawać lękiem i nie można oczekiwać od nikogo, kto nie zna swoich praw procesowych, aby domagał się ich poszanowania od władz. Wniosek Komisji ma w związku z tym zagwarantować, że każdy, w każdym zakątku UE, pozna przysługujące mu prawa”.

W UE co roku prowadzonych jest ponad 8 milionów postępowań karnych. Obecnie dostęp obywateli do odpowiednich informacji o przysługujących im prawach w przypadku aresztowania i postawienia zarzutów kryminalnych nie jest jednakowy w państwach UE. Ma to miejsce, mimo że wszystkie 27 państw członkowskich UE zobowiązało się do zagwarantowania prawa do rzetelnego procesu zapisanego w europejskiej konwencji praw człowieka. W niektórych państwach członkowskich podejrzani otrzymują tylko informacje ustne o przysługujących im prawach procesowych, a w innych informacje na piśmie mają charakter techniczny, są skomplikowane i przekazywane wyłącznie na żądanie.

Dzisiejszy wniosek Komisji, jeżeli zostanie przyjęty przez Parlament Europejski i ministrów sprawiedliwości UE, pozwoli uniknąć pomyłek sądowych i ograniczyć liczbę odwołań. Władze prowadzące postępowanie w danej sprawie będą musiały zadbać o to, by oskarżeni otrzymali informacje o przysługujących im prawach. W przypadku aresztowania takie informacje będą przekazywane na piśmie w postaci pouczenia o prawach, napisanego prostym, codziennym językiem. Każdy podejrzany otrzyma je zaraz po aresztowaniu, bez względu na to, czy o nie poprosi. W razie potrzeby otrzyma także tłumaczenie.

Kiedy Komisja po raz pierwszy rozważała wprowadzenie pouczenia o prawach w 2004 r., istniało ono tylko w jednym kraju. Obecnie jest dostępne w 12 krajach. Niemcy wprowadziły je w styczniu, a Niderlandy – w kwietniu. Z sondażu przeprowadzonego w ubiegłym roku przez Uniwersytet w Maastricht wynika, że w dziewięciu innych krajach przekazuje się pewne informacje w innej formie na piśmie (na przykład na odwrocie aktu oskarżenia), a w sześciu krajach (wymienionych poniżej) – tylko w formie ustnej. Dzisiejszy wniosek zwiększy tzw. efekt lawinowy, dzięki czemu więcej państw będzie stosować pouczenie o prawach, gwarantując pewność słowa pisanego. Będzie to skuteczne narzędzie informowania podejrzanych o przysługujących im prawach, które mają być skutecznie stosowanie, a nie tylko istnieć w teorii.

Niedawno w pewnej sprawie sądy brytyjskie wykonały wydany przez Portugalię europejski nakaz aresztowania dotyczący obywatela Wielkiej Brytanii. Wykonanie nakazu w celu wykonania kary dwóch lat więzienia zajęło ponad 14 miesięcy i wymagało wydania przez sądy sześciu orzeczeń. Sprawiedliwości szybciej stałoby się zadość, a koszty postępowania byłyby niższe, gdyby informacje o zarzutach przekazano na samym początku postępowania karnego. Pozwoliłoby to także uniknąć zbędnych odwołań.

Informacje dodatkowe

Traktat Lizboński, który wszedł w życie dnia 1 grudnia 2009 r. umożliwia UE przyjmowanie środków zwiększających prawa obywateli UE zgodnie z Kartą praw podstawowych UE, a szczególnie prawa jednostek w postępowaniu karnym.

Prawo do rzetelnego procesu oraz prawo do obrony są określone w art. 47 i 48 Karty praw podstawowych UE, a także w art. 6 europejskiej konwencji praw człowieka.

Dzisiejszy wniosek Komisji dotyczący dyrektywy w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym jest drugim krokiem z całej serii środków w celu ustanowienia wspólnych standardów UE w sprawach karnych. Dnia 30 listopada 2009 r. Rada wezwała Komisję do stopniowego przestawienia wniosków w sprawie takich środków, tak aby z czasem krajowe organy wymiaru sprawiedliwości poszczególnych krajów nabrały do siebie większego zaufania. W ciągu kilku najbliższych lat zostanie przedstawiony kompleksowy pakiet wniosków ustawodawczych mających na celu ustalenie minimalnego zestawu praw proceduralnych w postępowaniu karnym w Unii Europejskiej:

w sprawie pierwszego środka, polegającego na zapewnieniu podejrzanym prawa do tłumaczenia pisemnego i ustnego, doszło już do politycznego porozumienia między Parlamentem a Radą (IP/10/746). Kolejnym środkiem, zaplanowanym przez Komisję na 2011 r., będzie dyrektywa w sprawie prawa do kontaktu z adwokatem, w sprawie prawa do kontaktu z bliskimi, pracodawcami i organami konsularnymi.

Dodatkowe informacje

Wniosek Komisji dotyczący dyrektywy w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym można znaleźć na stronie:

http://ec.europa.eu/justice_home/news/intro/news_intro_en.htm

Strona internetowa Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/reding/index_en.htm

Portal informacyjny w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych:

http://ec.europa.eu/justice_home/news/intro/news_intro_en.htm

ANNEX

How Member States provide information about some or all procedural rights (2009)

(see MEMO/10/351 for breakdown of rights provided)

Country

Letter of Rights

Other type of written notification1

Oral

Austria

Yes

No

Yes

Belgium

No

Yes

Yes

Bulgaria

No

Yes

Yes

Cyprus

No

No

Yes

Czech Republic

Yes

Yes

Yes

Denmark

No

No

Yes

Estonia

No

Yes

Yes

Finland

No

No

Yes

France

No

No

Yes

Germany

Yes

Yes

Yes

Greece

No

No

Yes

Hungary

No

Yes

Yes

Ireland

No

Yes

Yes

Italy

Yes

No

Yes

Latvia

Yes

Yes

Yes

Lithuania

No

Yes

Yes

Luxembourg

Yes

Yes

Yes

Malta

No

Yes

Yes

The Netherlands

Yes

Yes

Yes

Poland

Yes

Yes

Yes

Portugal

No

Yes

Yes

Romania

No

Yes

Yes

Slovakia

Yes

No

Yes

Slovenia

No

No

Yes

Spain

Yes

No

Yes

Sweden

Yes

No

Yes

United Kingdom

Yes

No

Yes

Indicative model Letter of Rights for suspected and accused persons on arrest:

If you are arrested by the police you have the following rights:

A. to be informed of what offence you are suspected

B. to the assistance of a lawyer

C. to an interpreter and translation of documents, if you do not understand the language

D. to know for how long you can be detained

You are entitled to keep this Letter of Rights with you during your detention.

A. Information on the suspicion

  • You have the right to know why you are suspected of having committed a criminal offence immediately after deprivation of liberty, even if the police do not question you.

  • You or your lawyer can ask to see the parts of the case-file relating to your arrest and detention or be informed about their content in detail.

B. Help of a lawyer

  • You have the right to speak to a lawyer before the police start questioning you.

  • If you ask to speak to a lawyer, it does not make you look like you have done anything wrong.

  • The police must help you to get in touch with a lawyer.

  • The lawyer is independent from the police and will not reveal any information you give him without your consent.

  • You have the right to speak with a lawyer in private, both at the police station and/or on the telephone.

  • If you are not able to pay for a lawyer the police have to provide you with information about free or partially free legal assistance.

C. Help of an interpreter

  • If you do not speak or understand the language, an interpreter will be called for you. The interpreter is independent from the police and will not reveal any information you give him without your consent.

  • You can also ask for an interpreter to help you to talk to your lawyer.

  • The help of an interpreter is free of charge.

  • You have the right to receive a translation of any order by a judge allowing your arrest or keeping you in custody. You may also ask to have other essential documents in the investigation translated.

D. How long can you be deprived of your liberty?

  • If you are not released, you must be brought before a judge within * 2hours after you have been deprived of your liberty.

  • The judge must then hear you and can decide whether you are to be kept in custody or released. You have the right to receive a translation of the judge's decision if he decides that you will remain in custody.

  • You have the right to ask for your release at any time. Your lawyer can advise you on how to proceed.

1 :

This refers to written information not containing a detailed explanation of the rights in every day language. It may also not be given systematically but only for example if the suspected person actually requests it. It may also not be translated into other languages.

2 :

To be completed by the Member State authorities in accordance with national rules and the ECHR.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website