Navigation path

Left navigation

Additional tools

Commissie bevordert het recht op informatie in strafprocedures

European Commission - IP/10/989   20/07/2010

Other available languages: EN FR DE DA ES IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

IP/10/989

Brussel, 20 juli 2010

Commissie bevordert het recht op informatie in strafprocedures

Een Duitse toerist wordt in Italië gearresteerd na een vechtpartij in een bar. Hij spreekt de taal niet. Hierdoor begrijpt hij niet waarom hij wordt vastgehouden en waarvan hij wordt beschuldigd. Dan overhandigt de politieambtenaar hem een verklaring – in het Duits – dat hij het recht heeft op een advocaat, informatie over de tenlastelegging en een tolk. Wat nu nog een scène uit een politieserie lijkt, wordt binnenkort in de hele Europese Unie werkelijkheid. De Europese Commissie heeft vandaag nieuwe regels voorgesteld om te waarborgen dat de EU-lidstaten eenieder die van een strafbaar feit wordt verdacht of beschuldigd op zijn rechten wijzen in een taal die hij verstaat. Eenieder die gearresteerd is – of tegen wie een Europees aanhoudingsbevel is uitgevaardigd – moet via een schriftelijke verklaring worden gewezen op de grondrechten die hij in een strafprocedure geniet. Hoewel de EU-lidstaten zelf de precieze bewoordingen van deze verklaring mogen kiezen, bevat het voorstel van de Commissie een model in elk van de 22 talen van de EU. Zo weten burgers ook buiten hun landsgrenzen waar zij aan toe zijn en blijven de vertaalkosten beperkt. Het voorstel is van groot belang voor het vertrouwen in de Europese rechtsruimte, vooral nu meer en meer Europeanen reizen: 47% van de Duitse, 34% van de Britse en 16% van de Italiaanse burgers gaat op vakantie in een andere EU-lidstaat. Dit voorstel van de Commissie moet zowel door het Europees Parlement als door de ministers van Justitie van de EU worden goedgekeurd om bindend te worden.

"We hebben allemaal wel eens een tv-serie gezien waarin een politieambtenaar een verdachte op zijn rechten wijst. Dat ziet er niet alleen spannend uit, het dient ook een uiterst belangrijk doel: het stelt mensen in staat om hun rechten te kennen en uit te oefenen, en geeft hen vertrouwen in een rechtvaardig verloop, waar zij ook zijn in Europa," aldus Viviane Reding, vicevoorzitter en commissaris voor Justitie, grondrechten en burgerschap. "Om je rechten van verdediging optimaal te kunnen uitoefenen, moet je ze wel kennen. Voor een eerlijk proces is het van cruciaal belang dat je weet wat je rechten zijn en waarvan je wordt beschuldigd. Het gerechtelijk apparaat kan intimiderend overkomen en mensen zullen de autoriteiten niet vragen hun rechten te eerbiedigen als zij die rechten zelf niet kennen. Het voorstel van de Commissie moet dan ook waarborgen dat iedereen in de hele EU op zijn rechten wordt gewezen."

In de EU worden jaarlijks 8 miljoen strafprocedures gevoerd. Op dit moment is de kans dat een burger bij aanhouding en strafrechtelijke vervolging op zijn rechten wordt gewezen niet in de hele EU gelijk. Toch hebben alle 27 lidstaten het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens ondertekend, waarin ook de rechten inzake een eerlijk proces zijn vervat. In bepaalde lidstaten worden verdachten alleen mondeling geïnformeerd over hun procedurele rechten, in andere lidstaten wordt de schriftelijke informatie alleen op verzoek verstrekt en is zij technisch en ingewikkeld geformuleerd.

Keuren het Europees Parlement en de ministers van Justitie van de EU dit voorstel goed, dan zal het zeker gerechtelijke dwalingen helpen voorkomen en het aantal beroepszaken beperken. De vervolgende autoriteit zal moeten waarborgen dat verdachten op hun rechten worden gewezen. Wordt iemand gearresteerd, dan zal hem deze informatie schriftelijk worden meegedeeld in eenvoudige, alledaagse taal. Bij arrestatie moet de verdachte deze zogenoemde verklaring van rechten altijd worden voorgelegd, of hij er nu om vraagt of niet. Zo nodig ontvangt hij de informatie in vertaling.

Toen de Commissie in 2004 voor het eerst overwoog een verklaring van rechten in te voeren, kende nog maar één land dit gebruik. Inmiddels gaat het om 12 landen. Duitsland voerde de verklaring in januari in en Nederland volgde in april. Volgens een onderzoek uit 2009 van de Universiteit van Maastricht verstrekken negen van de andere landen wel schriftelijke informatie, maar op een andere manier (bv. op de achterkant van de tenlastelegging), en geven zes landen alleen mondelinge informatie (zie onderstaande lijst). Het voorstel van vandaag zal dit sneeuwbaleffect vergroten, zodat nog meer landen een verklaring inzake rechten zullen gebruiken en de zekerheid van het geschreven woord zullen bieden. Het gaat om een doeltreffend middel om verdachten op hun rechten te wijzen. Deze rechten mogen namelijk geen dode letter blijven.

Onlangs gaven Britse rechtbanken uitvoering aan een Europees arrestatiebevel uit Portugal dat betrekking had op een Britse burger. Het bevel betrof een gevangenisstraf van twee jaar. De uitvoering liet echter 14 maanden op zich wachten en vergde zes rechterlijke uitspraken. Het recht zou zijn beloop sneller en tegen minder kosten hebben gehad, als er aan het begin van de strafprocedure onmiddellijk informatie was verstrekt over de tenlastelegging. Bovendien zouden daarmee onnodige beroepsprocedures zijn voorkomen.

Achtergrond

Krachtens het Verdrag van Lissabon, dat op 1 december 2009 in werking trad, kan de EU maatregelen treffen om de rechtspositie van haar burgers te versterken, overeenkomstig het EU-Handvest van de grondrechten. Daarbij gaat het met name om de rechten van individuen in strafprocedures.

Het recht op een eerlijk proces en de rechten van verdediging zijn vervat in de artikelen 47 en 48 van het EU-Handvest van de grondrechten en in artikel 6 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.

Het voorstel dat de Commissie vandaag doet voor een richtlijn betreffende het recht op informatie in strafprocedures is de tweede stap in een reeks maatregelen die tot gemeenschappelijk EU-normen in strafzaken moet leiden. De Raad verzocht de Commissie op 30 november 2009 om dergelijke maatregelen stapsgewijs voor te stellen om het wederzijdse vertrouwen tussen de nationale gerechtelijke autoriteiten geleidelijk op te bouwen. Dit uitgebreide wetgevingspakket wordt de komende jaren ingediend en zal voorzien in minimumnormen voor de procedurele rechten in strafprocedures in de Europese Unie.

Over de eerste maatregel, betreffende het recht van verdachten op tolk- en vertaaldiensten, hebben het Parlement en de Raad inmiddels politieke overeenstemming bereikt (IP/10/746). De volgende maatregelen, die de Commissie voor 2011 heeft gepland, zijn richtlijnen betreffende het recht op toegang tot een advocaat en het recht op contact met familieleden, werkgevers en consulaire autoriteiten.

Voor meer informatie:

De tekst van het voorstel van de Commissie voor een richtlijn betreffende het recht op informatie in strafprocedures vindt u op:

http://ec.europa.eu/justice_home/news/intro/news_intro_en.htm

Homepage van Viviane Reding, EU-commissaris voor Justitie:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/reding/index_en.htm

Newsroom Justitie en Binnenlandse Zaken

http://ec.europa.eu/justice_home/news/intro/news_intro_en.htm

ANNEX

How Member States provide information about some or all procedural rights (2009)

(see MEMO/10/351 for breakdown of rights provided)

Country

Letter of Rights

Other type of written notification1

Oral

Austria

Yes

No

Yes

Belgium

No

Yes

Yes

Bulgaria

No

Yes

Yes

Cyprus

No

No

Yes

Czech Republic

Yes

Yes

Yes

Denmark

No

No

Yes

Estonia

No

Yes

Yes

Finland

No

No

Yes

France

No

No

Yes

Germany

Yes

Yes

Yes

Greece

No

No

Yes

Hungary

No

Yes

Yes

Ireland

No

Yes

Yes

Italy

Yes

No

Yes

Latvia

Yes

Yes

Yes

Lithuania

No

Yes

Yes

Luxembourg

Yes

Yes

Yes

Malta

No

Yes

Yes

The Netherlands

Yes

Yes

Yes

Poland

Yes

Yes

Yes

Portugal

No

Yes

Yes

Romania

No

Yes

Yes

Slovakia

Yes

No

Yes

Slovenia

No

No

Yes

Spain

Yes

No

Yes

Sweden

Yes

No

Yes

United Kingdom

Yes

No

Yes

Indicative model Letter of Rights for suspected and accused persons on arrest:

If you are arrested by the police you have the following rights:

A. to be informed of what offence you are suspected

B. to the assistance of a lawyer

C. to an interpreter and translation of documents, if you do not understand the language

D. to know for how long you can be detained

You are entitled to keep this Letter of Rights with you during your detention.

A. Information on the suspicion

  • You have the right to know why you are suspected of having committed a criminal offence immediately after deprivation of liberty, even if the police do not question you.

  • You or your lawyer can ask to see the parts of the case-file relating to your arrest and detention or be informed about their content in detail.

B. Help of a lawyer

  • You have the right to speak to a lawyer before the police start questioning you.

  • If you ask to speak to a lawyer, it does not make you look like you have done anything wrong.

  • The police must help you to get in touch with a lawyer.

  • The lawyer is independent from the police and will not reveal any information you give him without your consent.

  • You have the right to speak with a lawyer in private, both at the police station and/or on the telephone.

  • If you are not able to pay for a lawyer the police have to provide you with information about free or partially free legal assistance.

C. Help of an interpreter

  • If you do not speak or understand the language, an interpreter will be called for you. The interpreter is independent from the police and will not reveal any information you give him without your consent.

  • You can also ask for an interpreter to help you to talk to your lawyer.

  • The help of an interpreter is free of charge.

  • You have the right to receive a translation of any order by a judge allowing your arrest or keeping you in custody. You may also ask to have other essential documents in the investigation translated.

D. How long can you be deprived of your liberty?

  • If you are not released, you must be brought before a judge within * 2hours after you have been deprived of your liberty.

  • The judge must then hear you and can decide whether you are to be kept in custody or released. You have the right to receive a translation of the judge's decision if he decides that you will remain in custody.

  • You have the right to ask for your release at any time. Your lawyer can advise you on how to proceed.

1 :

This refers to written information not containing a detailed explanation of the rights in every day language. It may also not be given systematically but only for example if the suspected person actually requests it. It may also not be translated into other languages.

2 :

To be completed by the Member State authorities in accordance with national rules and the ECHR.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website