Navigation path

Left navigation

Additional tools

IP/10/695

Brussel, 7 juni 2010

Traditionele stereotypen nog steeds grootste uitdaging voor gendergelijkheid in onderwijs

Vandaag heeft de Europese Commissie een nieuwe studie gepresenteerd waarin is onderzocht hoe genderongelijkheid in het Europese onderwijs wordt aangepakt. Hieruit blijkt dat er op het gebied van studiekeuze en – resultaten nog steeds genderverschillen bestaan.

De Europese commissaris voor onderwijs, Androulla Vassiliou, zei erover: "De relatie tussen gender en onderwijsniveau is de afgelopen vijftig jaar sterk veranderd en de verschillen worden nu complexer. Het onderwijzend personeel bestaat voor het overgrote deel uit vrouwen, maar de onderwijsstelsels worden door mannen bestuurd. De meeste afgestudeerden zijn vrouwen en de meeste vroegtijdige schoolverlaters zijn jongens. Wij moeten het gendergelijkheidsbeleid afstemmen op deze realiteit".

De studie van de Commissie is gebaseerd op de werkzaamheden van het Eurydice-netwerk, dat gegevens over onderwijsstelsels verzamelt en analyseert. De studie heeft betrekking op 29 landen (alle EU-lidstaten behalve Bulgarije, plus IJsland, Liechtenstein en Noorwegen).

Belangrijkste bevindingen

Rolpatronen en stereotypen grootste bron van zorg

Op enkele uitzonderingen na hebben alle Europese landen beleidsmaatregelen om de gendergelijkheid in het onderwijs te bevorderen genomen of zijn ze van plan dit te doen. Deze beleidsmaatregelen hebben vooral tot doel de traditionele rolpatronen en stereotypen tegen te gaan. Andere doelstellingen zijn verbetering van de vertegenwoordiging van vrouwen in besluitvormingsorganen, bestrijding van gendergevoelige patronen in het onderwijsniveau en bestrijding van pestgedrag op grond van gender in scholen (zie bijlage, figuur 1). Er zijn maar weinig overheidsinitiatieven om ouders te informeren over gendergelijkheidskwesties en hen meer te betrekken bij het bevorderen van gendergelijkheid in het onderwijs.

Meisjes halen over het algemeen hogere cijfers en slagen vaker voor hun eindexamen dan jongens en jongens stoppen vaker vroegtijdig met school of blijven zitten. Uit internationaal onderzoek is naar voren gekomen dat in ongeveer een derde van de Europese onderwijsstelsels, jongens vaker slecht scoren met leesvaardigheid, terwijl meisjes vaker slecht presteren in wiskunde. De sociaaleconomische achtergrond blijft echter de belangrijkste factor.

Slechts enkele landen hebben de ondermaatse prestaties van jongens tot een beleidsprioriteit gemaakt (het Vlaamse Gewest van België, Ierland en het Verenigd Koninkrijk). Nog minder landen hebben speciale programma's om de leesvaardigheid van jongens en de prestaties van meisjes in wiskunde en wetenschappen te verbeteren (Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk (Engeland)).

De Europese Commissie pakt genderongelijkheid in het onderwijs aan door beleidssamenwerking tussen de EU-landen te stimuleren en door middel van haar financieringsprogramma's. De bestrijding van sociale uitsluiting en genderongelijkheid is een van de prioriteiten van de financiële steun die de EU geeft aan multinationale onderwijsprojecten en partnerschappen in het programma Een leven lang leren.

Gendergevoelige beroepskeuzebegeleiding vooral gericht op meisjes

Veel jonge mannen en vrouwen in het beroepsonderwijs en in het algemeen voortgezet onderwijs kiezen nog steeds voor een beroep dat in de traditionele rolpatronen past. Er is betere beroepskeuzebegeleiding nodig om dit aan te pakken en om beroepskeuzeadviseurs meer genderbewust te maken, zodat zij stereotypen beter kunnen bestrijden.

Gendergevoelige begeleiding is momenteel slechts in de helft van de Europese landen beschikbaar (zie bijlage, figuur 2) en is bovendien meer gericht op meisjes dan op jongens. Meisjes worden meestal aangemoedigd om te kiezen voor een loopbaan in de techniek of natuurwetenschappen. Er bestaan interessante individuele initiatieven en projecten, maar algemene nationale strategieën om genderstereotypen in beroepskeuze te bestrijden en initiatieven voor jongens ontbreken.

Beleid voor hoger onderwijs vooral gericht op meer vrouwen in exacte en technische vakken

Vrouwen maken in bijna alle landen de meerderheid van de studenten en afgestudeerden uit en kiezen vooral voor de richtingen onderwijs, gezondheidszorg en welzijn, menswetenschappen en kunsten. Mannen studeren vaker techniek, industrie en bouwkunde.

Ongeveer twee derde van de landen voert een gendergelijkheidsbeleid in het hoger onderwijs (zie bijlage, figuur 3). Bijna al deze beleidsmaatregelen en projecten zijn echter alleen op vrouwen gericht. Anderzijds neemt het aandeel vrouwen bij het onderwijzend personeel in instellingen voor hoger onderwijs af met elke stap op de academische carrièreladder. Slechts ongeveer een derde van de landen voert een concreet beleid om deze verticale segregatie aan te pakken.

Om deze twee zaken aan te pakken is beleid ontwikkeld in het Vlaamse Gewest van België, Duitsland, Nederland, Oostenrijk, Zweden, het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen.

Het Eurydice-netwerk (www.Eurydice.org) biedt informatie over en analyses van de onderwijsstelsels en het onderwijsbeleid in Europa. Het bestaat uit 35 nationale kantoren in alle 31 landen die deelnemen aan het EU‑programma Een leven lang leren (EU-lidstaten, EER-landen en Turkije). Eurydice wordt gecoördineerd en beheerd door het Uitvoerend Agentschap onderwijs, audiovisuele media en cultuur van de EU in Brussel, dat de publicaties opstelt en databanken beheert.

Voor meer informatie:

De volledige studie Gender Differences in Educational Outcomes: study on the measures taken and current situation in Europe

http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/thematic_studies_en.php

http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/thematic_studies_fr.php

http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/thematic_studies_de.php

Gedetailleerde nationale beschrijvingen van gendergerelateerd beleid is binnenkort beschikbaar op www.eurydice.org.

Vanaf vandaag zijn gedrukte exemplaren van de studie in het Engels beschikbaar. Een Franse en Duitse vertaling zijn binnenkort beschikbaar.

Europese Commissie: Onderwijs en opleiding.

ANNEX

ONDERWIJS: gendergelijkheid

Figuur 1: Gendergelijkheidsbeleid ter bestrijding van de traditionele rolpatronen en stereotypen in het basis- en voortgezet onderwijs

Bestrijding van pestgedrag op basis van gender

Vergroting van het aandeel

Gericht op gendergevoelige patronen in het onderwijsniveau

Alle landen in de grafiek hebben beleid om de traditionale rolpatronen en stereotypen te bestrijden. De omcirkelde landen hebben daarnaast de specifieke beleidsdoelstellingen die zijn aangegeven. Landen zonder gendergelijkheidsbeleid van betekenis in het onderwijs: EE, IT, HU, PL, SK.

Bron: Eurydice.

Figuur 2: Beschikbaarheid van specifieke beroepskeuzebegeleiding om traditionele loopbaankeuzes te voorkomen, 2008/2009

Gendergevoelige beroepskeuzebegeleiding

beschikbaar

Geen specifieke beroepskeuzebegeleiding

Geen gegevens beschikbaar

Bron: Eurydice.

Figuur 3: Gendergelijkheidsbeleid of -projecten in het hoger onderwijs,
2008/09

Beleid/projecten gericht op:

verticale segregatie

horizontale segregatie

geen specifieke beroepskeuzebegeleiding

geen gegevens beschikbaar

Bron: Eurydice.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website