Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE

IP/10/679

Brussel, 3 juni 2010

Aanbestedingen: Commissie daagt Nederland voor het Hof in verband met grondontwikkelingsproject in de gemeente Eindhoven

De Europese Commissie heeft besloten Nederland voor het Hof van Justitie te dagen in verband met de rechtstreekse gunning van een concessieovereenkomst voor openbare werken – waarbij de betaling er ten dele in bestaat dat de aannemer een exploitatierecht wordt verleend – door de gemeente Eindhoven voor de ontwikkeling van het gemeenschapscentrum "Doornakkers Centrum". De Commissie vreest dat Nederland zijn verplichtingen op grond van de EU-regels inzake openbare aanbestedingen niet is nagekomen. Het doel van deze regels is ervoor te zorgen dat overheidsopdrachten door eerlijke en transparante mededinging worden toegekend, zodat Europese bedrijven kansen krijgen en openbare middelen zo goed mogelijk worden besteed. De Commissie heeft in oktober 2009 een "met redenen omkleed advies" aan Nederland toegezonden met het verzoek de EU-wetgeving na te leven. Aangezien de Commissie geen bevredigend antwoord kreeg, heeft zij besloten de zaak aan het Hof voor te leggen.

Wat is de bedoeling van de betrokken EU-regels?

Aanbestedingen gaan over de manier waarop overheden hun geld besteden aan zeer uiteenlopende zaken als koffie, computersystemen, afvalwaterzuiveringsinstallaties, scheepsbouw of wegenbouw. Geraamd wordt dat alle overheidsopdrachten in de EU samen 17% van het BIP van de Unie uitmaken. Volgens de EU-wetgeving inzake overheidsopdrachten moeten aanbestedingsprocedures open en transparant zijn, zodat er meer concurrentie komt, er sterkere garanties tegen corruptie zijn, de dienstverlening beter wordt en de belastingbetaler weet dat zijn geld goed wordt besteed.

In hoeverre leeft Nederland deze regel niet na?

In 2007 heeft de Nederlandse gemeente Eindhoven een opdracht voor de ontwikkeling van een gemeenschapscentrum, het "Doornakkers Centrum", rechtstreeks aan een ontwikkelaar gegund zonder de EU-regels inzake overheidsopdrachten toe te passen. De gemeente was eigenaar van de grond waarop het project zou worden gerealiseerd, en zou hem later verkopen aan de ontwikkelaar, aan wie een exploitatierecht was verleend. De Commissie is van oordeel dat de betrokken opdracht een concessieovereenkomst voor openbare werken is die via een openbare aanbesteding op EU-niveau had moeten zijn gegund.

Volgens de Commissie was het hoofddoel van de concessieovereenkomst niet de verkoop van grond, maar wel de uitvoering van werken, wat onder de EU-wetgeving inzake overheidsopdrachten valt. De ontwikkelaar zou een bepaald aantal gebouwen en appartementen van een bepaalde omvang realiseren, alsook een bepaald aantal parkeerplaatsen en faciliteiten zoals een winkelcentrum en een gezondheidscentrum. Volgens de Commissie heeft de gemeente een beslissende invloed gehad op het te realiseren werk. Bovendien heeft de gemeente het initiatief voor de realisatie van het project genomen en ging de invloed van de gemeente op het project veel verder dan de loutere uitoefening van haar stedenbouwkundige bevoegdheden.

Hoewel de ontwikkelaar het project op eigen risico en voor eigen rekening moet realiseren en van de gemeente geen rechtstreekse betaling ontvangt, is de Commissie van oordeel dat de gemeente Eindhoven de ontwikkelaar een exploitatierecht heeft verleend in de zin van de EU-wetgeving inzake overheidsopdrachten, aangezien de ontwikkelaar een op maat gesneden bouwvergunning krijgt die hem het recht geeft de in de samenwerkingsovereenkomst bepaalde werken te realiseren en te exploiteren.

Volgens de Commissie levert de opdracht de gemeente Eindhoven ook een duidelijk en rechtstreeks economisch belang op in de zin van de rechtspraak van het Hof van Justitie in een vergelijkbare zaak (Zaak C-451/08, Helmut Müller). Niet alleen is de opdracht bedoeld om het stedelijke gebied te regenereren teneinde burgers bepaalde diensten beschikbaar te stellen en het gebied grote economische voordelen te bieden, de gemeente ontvangt ook een subsidie van de Nederlandse staat per huis dat zal worden gebouwd.

Wat zijn de negatieve gevolgen voor burgers en/of bedrijven in de EU?

De opdracht is gegund nadat twee plaatselijke ondernemers was verzocht hun offerte in te dienen. Andere ondernemers is niet gevraagd, noch toegestaan, deel te nemen aan deze informele procedure. Bedrijven van andere lidstaten kregen dus geen kans om de opdracht, met een waarde van meer dan 30 miljoen euro, in de wacht te slepen. Bovendien wordt door deze wijze van gunning van opdrachten niet gegarandeerd dat de gemeente de openbare middelen zo goed mogelijk besteedt.

Over inbreukprocedures

De Europese Commissie heeft de bevoegdheid om in rechte op te treden tegen lidstaten die hun uit de EU-voorschriften voortvloeiende verplichtingen niet nakomen. Men spreekt hierbij van inbreukprocedures. Deze procedures bestaan uit drie fasen. Eerst ontvangt de lidstaat een ingebrekestelling en krijgt hij twee maanden de tijd hierop te antwoorden. Als de EU-wetgeving nog altijd onvoldoende wordt nageleefd, stuurt de Commissie de lidstaat een met redenen omkleed advies. Ook nu heeft de lidstaat twee maanden de tijd om te reageren. Wanneer de Commissie binnen twee maanden geen bevredigend antwoord ontvangt, kan zij de zaak aanhangig maken bij het Europese Hof van Justitie in Luxemburg. Als de lidstaat zich niet voegt naar het arrest van het Hof, kan de Commissie het Hof ook verzoeken hem een boete op te leggen.

Nadere informatie

Aanbestedingen:

http://ec.europa.eu/internal_market/publicprocurement/index_en.htm

Laatste nieuws over inbreukprocedures betreffende alle lidstaten:

http://ec.europa.eu/community_law/index_en.htm


Side Bar