Navigation path

Left navigation

Additional tools

IP/10/495

Brussel, 5 mei 2010

Voorjaarsprognoses 2010-2011: EU maakt geleidelijk economisch herstel door

De voorjaarsprognoses van de Commissie bevestigen dat er in de EU een economisch herstel aan de gang is. Na de diepste recessie in haar geschiedenis te hebben doorgemaakt, zou de EU-economie in 2010 met 1% en in 2011 met 1¾% groeien. Voor dit jaar komt dat neer op een opwaartse bijstelling met ¼ procentpunt ten opzichte van de najaarsprognoses van de Commissie. Deze opwaartse herziening is te danken aan het feit dat de EU-landen van een gunstiger externe omgeving kunnen profiteren. Dit alles neemt evenwel niet weg dat de zwakke binnenlandse vraag in de verdere toekomst een rem zal blijven zetten op het verdere herstel. Voorspeld wordt dat het tempo van het herstel zal gaan verschillen van lidstaat tot lidstaat als gevolg van de individuele situatie waarin de afzonderlijke lidstaten verkeren en het beleid dat zij voeren. De arbeidsmarktsituatie laat sinds kort enige tekenen van stabilisatie zien. Het werkloosheidscijfer zou dit jaar een hoogtepunt bereiken. Dat hoogtepunt zou weliswaar lager uitvallen dan eerder is voorspeld, maar toch dicht in de buurt komen van 10% voor de EU als geheel. De getroffen tijdelijke begrotingsmaatregelen hebben een cruciale rol gespeeld bij het uit het dal trekken van de EU-economie, maar hebben ook tot een hoger overheidstekort geleid. Dat tekort zou oplopen tot 7¼% van het bbp in 2010 en in 2011 een lichte daling vertonen.

De heer Olli Rehn, het Europees Commissielid bevoegd voor economische en monetaire zaken, heeft ter zake het volgende verklaard: "Dat de vooruitzichten voor de economische groei dit jaar gunstiger zijn, is goed nieuws voor Europa. Thans komt het erop aan te voorkomen dat de groei ontspoort als gevolg van risico's die met de financiële stabiliteit samenhangen. Een duurzame groei vereist vastberaden budgettaire consolidatie-inspanningen en hervormingen die de productiviteit en de werkgelegenheid ten goede komen."

In het derde kwartaal van 2009 is in de EU een einde gekomen aan de economische recessie. Deze ontwikkeling is vooral te danken aan de uitzonderlijke crisismaatregelen die in het kader van het Europees economisch herstelplan zijn genomen, maar is ook aan een aantal andere tijdelijke factoren toe te schrijven. Na de initiële opleving blijkt het herstel zich geleidelijker te voltrekken dan bij voorgaande gelegenheden het geval was. Dat is niet verwonderlijk gezien het buitengewone karakter van de recente neergang. Conjuncturele oplevingen na financiële crises verlopen doorgaans immers geleidelijker dan in andere omstandigheden. Net als andere ontwikkelde landen zal de EU overigens nog geruime tijd af te rekenen krijgen met de naweeën van de crisis.

Geleidelijk herstel na de crisis

Hoewel de groeivooruitzichten voor de nabije toekomst algemeen genomen zwak blijven, is er in vergelijking met de najaarsprognoses sprake van een bescheiden verbetering. Deze ontwikkeling is het gevolg van een sterkere opleving van de mondiale activiteit en de wereldhandel rond de jaarwisseling en gunstiger externe vooruitzichten. In de verdere toekomst zal de EU-economie op diverse fronten met tegenwind te maken krijgen die de vraag zou kunnen afremmen. Het profiel van dit herstel zal wellicht tot op zekere hoogte ongunstig worden beïnvloed door een aantal tijdelijke factoren die met de weersomstandigheden, het conjunctuurverloop of het beleid kunnen samenhangen.

Naarmate deze effecten wegebben, zou de bbp-groei sterker aantrekken, maar dat zou pas aan het einde van 2010 gebeuren. Dat is te wijten aan de nog steeds zeer lage bezettingsgraad van het productievermogen, de afbouw van hefbomen (deleveraging) en de grotere risicoaversie, die een rem zetten op de investeringen, alsook aan een flauwe groei van de particuliere consumptie. De groei van de consumptie ondervindt ook hinder van een zwakke toename van de lonen en de werkgelegenheid, en, in een aantal landen, van de correctie op de huizenmarkt.

Arbeidsmarkt en overheidsfinanciën onder druk

Hoewel de economische crisis een aanzienlijk effect op de EU-arbeidsmarkt sorteerde, lijkt dat toch iets kleiner te zijn uitgevallen dan aanvankelijk verwacht. Dat valt niet alleen te verklaren door kortetermijnmaatregelen en het in dienst houden van overbodige arbeidskrachten in sommige lidstaten, maar is ook het gevolg van in het verleden doorgevoerde hervormingen. Onlangs zijn tekenen van stabilisatie waar te nemen en de vooruitzichten zijn thans dan ook iets beter dan ten tijde van de najaarsprognoses. Dat neemt evenwel niet weg dat de werkgelegenheid, wegens de gebruikelijke vertraging waarmee de ontwikkelingen in de reële economie in de arbeidsmarkt doorwerken, dit jaar nog met naar verwachting ongeveer 1% zal teruglopen en pas in de loop van 2011 zal beginnen te stijgen. Aangenomen wordt dat de werkloosheid in de EU zich in de buurt van 10% zal stabiliseren (een half procentpunt lager dan in het najaar van 2009 is voorspeld), maar de situatie is sterk verschillend van lidstaat tot lidstaat.

De recessie heeft grote gevolgen gehad voor de overheidsfinanciën. Wegens de werking van de automatische stabilisatoren en de discretionaire maatregelen die in het kader van het Europees economisch herstelplan zijn genomen om de economie te ondersteunen, is het overheidstekort sinds 2008 verdrievoudigd. Voorspeld wordt dat het dit jaar in de EU een piek zal bereiken (van 7¼% van het bbp) en in 2011 iets zal verbeteren (tot ongeveer 6½%) als gevolg van het aflopen van de tijdelijke steunmaatregelen en het aantrekken van de activiteit. Verwacht wordt dat de schuldquote een stijgende tendens zal blijven vertonen. De gemiddeld hoge en toenemende overheidsschuld is de erfenis van de crisis die de EU-economie het langst zal meedragen: zij zal nog geruime tijd na het verstrijken van de huidige prognoseperiode met de gevolgen ervan worden geconfronteerd.

Inflatie zal vermoedelijk laag blijven

De consumentenprijsinflatie is enigszins toegenomen ten opzichte van het zeer lage peil van vorig jaar. Niettemin zal de zwak blijvende groei van de economie zowel de loonstijgingen als de inflatie wellicht in toom blijven houden, en daarmee de verwachte toename van de grondstoffenprijzen en, voor het eurogebied, de verzwakking van de euro gedeeltelijk neutraliseren. Voorspeld wordt dat de HICP-inflatie in de EU zowel dit als volgend jaar op gemiddeld 1¾% zal uitkomen (en op respectievelijk 1½% en 1¾% in het eurogebied).

Onzekerheid nog steeds groot, risico's vrijwel in evenwicht

Het EU-herstel blijft met grote onzekerheid omgeven, hetgeen bijvoorbeeld wordt geïllustreerd door de recente spanningen op de markten voor overheidsobligaties. Ook de prognoses zijn onzeker, waarbij de risico's elkaar min of meer in evenwicht houden. Nu de economie de recessie en de financiële crisis steeds meer achter zich laat, is de opleving in cruciale mate afhankelijk van de soliditeit van de financiële markten, die nog steeds niet geheel is hersteld. Ook een nieuwe toename van de mondiale onevenwichtigheden kan van invloed zijn op de Europese groeivooruitzichten.

Hoewel er zich tekenen van stabilisatie aandienen, zal de arbeidsmarktsituatie naar verwachting zwak blijven. De ontwikkelingen op dit gebied zullen van groot belang zijn voor het herstelproces in de EU en kunnen een mogelijke bron van zowel opwaartse als neerwaartse risico's vormen, ook afhankelijk van de doeltreffendheid van de beleidsmaatregelen. Daartegenover staat dat de opleving van de opkomende markten en het daaruit voortvloeiende herstel van het handelsverkeer de EU-economie een extra impuls kunnen geven ten opzichte van de huidige verwachtingen. Het recente forse vertrouwensherstel (met name in de verwerkende industrie) duidt op een aantal opwaartse risico's voor de nabije toekomst. Als de financiële steunoperatie aan Griekenland tot een goed einde wordt gebracht, dan mag worden verwacht dat dit het vertrouwen van investeerders, beleggers en consumenten zal doen toenemen. Ook de risico's op het gebied van de inflatievooruitzichten houden elkaar vrijwel in evenwicht.

Zie bijgaande tabellen en het document met de volledige prognoses op:

http://ec.europa.eu/economy_finance/eu/forecasts/2010_spring_forecast_en.htm

Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED

Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED

Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED

Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website