Navigation path

Left navigation

Additional tools

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μειώνει τις γραφειοκρατικές διατυπώσεις στις διασυνοριακές δικαστικές υποθέσεις για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές

European Commission - IP/10/1705   14/12/2010

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

IP/10/1705

Στρασβούργο, 14 Δεκεμβρίου 2010

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μειώνει τις γραφειοκρατικές διατυπώσεις στις διασυνοριακές δικαστικές υποθέσεις για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές

Εταιρεία με έδρα στη Γαλλία έχει συνάψει σύμβαση κατασκευής με εταιρεία με έδρα στην Πολωνία για την ανέγερση εργοστασίου κοντά στο Παρίσι. Οι δύο εταιρείες συμφωνούν ότι το δικαστήριο της Βαρσοβίας θα είναι αρμόδιο για όλες τις διαφορές που απορρέουν από τη σύμβαση. Η πολωνική εταιρεία ασκεί αγωγή κατά της γαλλικής εταιρείας για καθυστέρηση πληρωμών. Το δικαστήριο της Βαρσοβίας αποφαίνεται ότι η γαλλική εταιρεία οφείλει να πληρώσει το οφειλόμενο ποσό. Επίσης, η πολωνική εταιρεία ζητά η εν λόγω απόφαση να εφαρμοστεί στα περιουσιακά στοιχεία της γαλλικής εταιρείας στη Γαλλία. Γι’ αυτόν τον σκοπό, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η πολωνική εταιρεία πρέπει να υποστεί μια χρονοβόρα διαδικασία που αποκαλείται «exequatur» (κήρυξη εκτελεστότητας) ενώπιον ενός γαλλικού δικαστηρίου, η οποία ενδεχομένως συνεπάγεται έξοδα μέχρι 3 000 ευρώ. Η διαδικασία «exequatur», η οποία διεξάγεται πάνω από 10 000 φορές ετησίως στην ΕΕ, είναι παρωχημένη δεδομένης της ανάπτυξης της ενιαίας αγοράς στην Ευρώπη και του επιπέδου εμπιστοσύνης μεταξύ των νομικών συστημάτων των κρατών μελών σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει σήμερα την κατάργηση της διαδικασίας «exequatur», πράξη που θα οδηγήσει σε εξοικονόμηση ως και 48 εκατ. ευρώ ετησίως και θα διευκολύνει τις διασυνοριακές επιχειρήσεις και ιδίως τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Η εξοικονόμηση δαπάνης αποτελεί μέρος της πρότασης της Επιτροπής για τη ριζική μεταρρύθμιση του κανονισμού του 2001 που καλείται «Βρυξέλλες Ι», μια δέσμη κανόνων ΕΕ η οποία καθορίζει ποιο είναι το αρμόδιο δικαστήριο σε διασυνοριακές υποθέσεις και με ποιο τρόπο οι δικαστικές αποφάσεις που εκδίδονται σε ένα κράτος μέλος της ΕΕ αναγνωρίζονται και εφαρμόζονται σε ένα άλλο κράτος μέλος ΕΕ. Σκοπός της μεταρρύθμισης είναι να ενισχύσει την ενιαία αγορά και να μειώσει τις γραφειοκρατικές διατυπώσεις. Επίσης, η μεταρρύθμιση θα ενισχύσει την προστασία των ευρωπαίων καταναλωτών στις συναλλαγές τους με επιχειρήσεις τρίτων χωρών, θα ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου στις συμφωνίες για την επιλογή του δικαστηρίου μεταξύ των επιχειρήσεων και θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα στον ευρωπαϊκό τομέα της διαιτησίας.

«Σήμερα η Επιτροπή προτείνει την εξάλειψη μιας πολύπλοκης και δαπανηρής διαδικασίας αναγνώρισης και εκτέλεσης δικαστικών αποφάσεων σε αστικά και εμπορικά θέματα μεταξύ κρατών μελών. Πρόκειται για καλά νέα για τους πολίτες και τις ΜΜΕ της Ευρώπης. Οι προτάσεις μας θα διασφαλίσουν την ταχύτερη και φθηνότερη διευθέτηση των διασυνοριακών διαφορών καθώς και την εξοικονόμηση ποσών από 2.000 έως 12.000 ευρώ σε ατομικές υποθέσεις», δήλωσε ο José Manuel Barroso, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

«Σε μια πραγματικά ενιαία αγορά, οι δικαστικές αποφάσεις σε αστικά και εμπορικά θέματα που εκδίδονται σε ένα κράτος μέλος θα έπρεπε να απολαύουν πλήρους πίστης και εμπιστοσύνης σε όλα τα άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γι’ αυτόν τον λόγο σήμερα προχωρούμε στην κατάργηση της ξεπερασμένης και υπερβολικά γραφειοκρατικής διαδικασίας exequatur, άροντας έτσι ένα σημαντικό αποτρεπτικό μέσο για τις διασυνοριακές συναλλαγές στην Ευρώπη» είπε η Viviane Reding, Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Επίτροπος για τη Δικαιοσύνη της ΕΕ. «Ο στόχος μου είναι από το 2013 οι δικαστικές αποφάσεις σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις να μπορούν να εκτελεστούν με αποτελεσματικότητα, ταχύτητα και χωρίς επιβαρύνσεις σε όλη την ΕΕ, είτε έχουν ληφθεί από εθνικό δικαστήριο είτε από δικαστήριο σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ».

Μολονότι η ενιαία αγορά της ΕΕ παρέχει στις επιχειρήσεις πρόσβαση σε αγορά 500 εκατομμυρίων καταναλωτών, μόνο ένα τέταρτο των 20 εκατομμυρίων ΜΜΕ δραστηριοποιούνται στο διασυνοριακό εμπόριο. Από πρόσφατη έρευνα προέκυψε ότι σχεδόν το 40% των επιχειρήσεων θα έτειναν περισσότερο να εμπορευτούν έξω από την εθνική αγορά τους εάν οι διαδικασίες διευθέτησης διαφορών σε δικαστήριο στο εξωτερικό ήταν απλούστερες. Η άρση των γραφειοκρατικών εμποδίων τα οποία επιβάλλουν πρόσθετες δαπάνες και αβεβαιότητα δικαίου στις επιχειρήσεις αποτελεί κατά συνέπεια το κεντρικό στοιχείο του εγχειρήματος της Επιτροπής να καταστήσει ευκολότερη τη ζωή των επιχειρήσεων και των πολιτών (βλ. IP/10/1390 και MEMO/10/525).

Η Επιτροπή συμφώνησε σήμερα για μεταρρύθμιση του κανονισμού του 2001 «Βρυξέλλες Ι». Αυτός ο κανονισμός είναι βασικός για τις διασυνοριακές διαφορές διότι καθορίζει το δικαστήριο που έχει δικαιοδοσία σε διασυνοριακές υποθέσεις. Ο κανονισμός επιτρέπει επίσης την αναγνώριση των δικαστικών αποφάσεων σε κράτος μέλος άλλο από εκείνο στο οποίο έχουν εκδοθεί.

Η μεταρρύθμιση που πρότεινε σήμερα η Επιτροπή περιλαμβάνει τέσσερις βασικές αλλαγές:

  • Κατάργηση της επαχθούς διαδικασίας «exequatur»: Στο πλαίσιο των ισχυόντων κανόνων, μία απόφαση σε ένα κράτος μέλος δεν ισχύει αυτόματα σε ένα άλλο. Η απόφαση πρέπει πρώτα να επικυρωθεί και να κηρυχθεί εκτελεστή σε ένα ειδικό ενδιάμεσο στάδιο από το δικαστήριο του κράτους μέλους εκτέλεσης – η διαδικασία «exequatur». Σε πολύπλοκες υποθέσεις, αυτή η διαδικασία ενδέχεται να στοιχίζει έως και 12 700 ευρώ για δικηγορικές αμοιβές, έξοδα μετάφρασης και δικαστηρίου. Επίσης, σε ορισμένα κράτη ενδέχεται να χρειαστούν αρκετοί μήνες για την αναγνώριση και την κήρυξη της απόφασης ως εκτελεστής. Αυτή η διαδικασία είναι καθαρά τυπική σε τουλάχιστον 95% των υποθέσεων. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή προτείνει την κατάργησή της. Στο μέλλον, οι αποφάσεις σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις που έχουν εκδοθεί από δικαστήριο κράτους μέλους θα είναι αυτόματα εκτελεστές σε όλη την ΕΕ. Η εκτέλεση της δικαστικής απόφασης θα εξακολουθήσει να μπορεί να διακόπτεται από ένα δικαστήριο, αλλά μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις (όπως η παραβίαση των δικαιωμάτων δίκαιης δίκης από το δικαστήριο το οποίο εξέδωσε την απόφαση στο εξωτερικό).

  • Ενίσχυση της προστασίας του καταναλωτή όσον αφορά νομικές διαφορές στις οποίες εμπλέκονται χώρες εκτός ΕΕ: Σήμερα οι εθνικοί κανόνες περί δωσιδικίας σε περίπτωση εναγομένων από τρίτη χώρα ποικίλουν ευρέως μεταξύ των κρατών μελών. Οι εθνικοί νόμοι μιας χώρας μπορούν να επιτρέψουν σε ένα πολίτη ή σε μία επιχείρηση να ασκήσει αγωγή ενώπιον εθνικού δικαστηρίου κατά εναγομένου από τρίτη χώρα, ενώ τούτο ενδεχομένως δεν είναι δυνατό σε άλλη χώρα. Η προτεινόμενη σήμερα μεταρρύθμιση θα αλλάξει την κατάσταση. Ιδίως, σε σχέσεις μεταξύ καταναλωτή κατοίκου της ΕΕ και επιχείρησης με έδρα εκτός ΕΕ, στο μέλλον αρμόδιο θα είναι το δικαστήριο της κατοικίας του καταναλωτή, ανεξάρτητα από το κράτος μέλος.

  • Παροχή ασφάλειας δικαίου στις συμφωνίες για την επιλογή του δικαστηρίου μεταξύ των επιχειρήσεων: Οι επιχειρήσεις συχνά συμφωνούν να διευθετήσουν όλες τις διαφορές τους σε ένα συγκεκριμένο δικαστήριο. Ωστόσο, οι τακτικές αντιδικίας οδήγησαν σε μια κατάσταση στην οποία έχει υποβληθεί προσφυγή κατά της ισχύος αυτών των συμφωνιών επιλογής δικαστηρίου σε δικαστήριο άλλου κράτους μέλους ΕΕ με σκοπό την καθυστέρηση της διευθέτησης διαφοράς - πρακτική η οποία αναφέρεται μερικές φορές ως «Italian torpedo». Η Επιτροπή πρότεινε σήμερα μέτρα για τον τερματισμό αυτών των καταχρηστικών μεθόδων μέσω διασφάλισης ότι το δικαστήριο που έχει επιλεγεί στη συμφωνία επιλογής είναι πάντοτε το πρώτο που καθορίζει εάν η συμφωνία είναι έγκυρη ή όχι.

  • Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας στον τομέα της διαιτησίας στην Ευρώπη: Οι προτάσεις της μεταρρύθμισης της Επιτροπής, θα προσδώσουν σαφήνεια στη διαιτησία, η οποία δεν εμπίπτει μέχρι τώρα στον κανονισμό «Βρυξέλλες Ι». Περισσότερο από το 60% των μεγάλων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, προτιμούν τη διαιτητική διαδικασία έναντι της δικαστικής διαδικασίας για την επίλυση επιχειρηματικών διαφορών. Τα ευρωπαϊκά κέντρα διαιτησίας στο Λονδίνο και στο Παρίσι ασχολούνται με υποθέσεις συνολικής αξίας άνω των 50 δισεκατ. ευρώ, ήτοι ετήσιο κύκλο εργασιών 4 δισεκατ. ευρώ στην ΕΕ. Ωστόσο, σήμερα, μια εταιρεία που επιθυμεί να αποφύγει μια συμφωνία διαιτησίας μπορεί σχετικά εύκολα να ισχυριστεί ότι η πράξη δεν είναι έγκυρη και να υποβάλει αγωγή στο δικαστήριο του κράτους μέλους στο οποίο πιθανόν να επιτύχει ευνοϊκή απόφαση, αμφισβητώντας την εγκυρότητα της συμφωνίας διαιτησίας. Γι’ αυτόν τον λόγο, η Επιτροπή πρότεινε σήμερα να παρασχεθεί στις επιχειρήσεις η βεβαιότητα ότι η επιλογή του δικαστηρίου διαιτησίας θα προστατεύεται έναντι της καταχρηστικής αντιδικίας.

Ιστορικό

Ο κανονισμός «Βρυξέλλες Ι» διευκολύνει τη δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις στην ΕΕ προσδιορίζοντας τον αρμόδιο δικαστή για την επίλυση διασυνοριακής διαφοράς και διασφαλίζοντας την ομαλή αναγνώριση και εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων που εκδόθηκαν σε άλλο κράτος μέλος. Τούτο συμβάλλει στην εύρυθμη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.

Οκτώ χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του αρχικού κανονισμού, οι προτάσεις της Επιτροπής για μεταρρύθμιση επιδιώκουν να καταστήσουν τον κανονισμό περισσότερο αποτελεσματικό.

Η πρόταση κατάργησης της διαδικασίας «exequatur» έπεται προηγούμενων προσπαθειών όπως η ευρωπαϊκή εντολή πληρωμών (μια απλουστευμένη διαδικασία για μη αμφισβητούμενες διασυνοριακές αξιώσεις), η ευρωπαϊκή διαδικασία μικροδιαφορών για διασυνοριακές αξιώσεις κάτω των 2 000 ευρώ και ο κανονισμός ΕΕ για τις υποχρεώσεις διατροφής.

Τον Απρίλιο 2009, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση για την εφαρμογή του «Βρυξέλλες Ι», μαζί με έγγραφο το οποίο σκιαγραφούσε τις διάφορες πολιτικές επιλογές.

Επίσης, η Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα Πράσινη Βίβλο με αρκετές επιλογές για τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των ληξιαρχικών πράξεων (Βλ. IP/10/1704).

Επόμενο στάδιο

Εναπόκειται σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο των Υπουργών να διατυπώσουν τη σύμφωνη γνώμη τους για την πρόταση μεταρρύθμισης του κανονισμού «Βρυξέλλες Ι».

Για περισσότερες πληροφορίες

MEMO/10/677

Αίθουσα τύπου δικαιοσύνης:

http://ec.europa.eu/justice/news/intro/news_intro_en.htm

Ιστοσελίδα της κας Viviane Reding, Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και Επιτρόπου της ΕΕ για τη Δικαιοσύνη:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/reding/index_en.htm

ANNEX

Chart 1: Relevance of rules on jurisdiction and enforcement for cross-border commercial activity

"To what extent would you be inclined to engage in (more) cross-border commercial activity if, in the event of a dispute, a judgement obtained in one Member State would be enforceable in another without additional procedures?"

Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED

Source: CSES study, Text box 3.3, p. 61

Chart 2: Number of exequatur applications and success rates (2009)

Member State

No. Applications

Success rate %

Austria

244

93

Belgium*†

307

95

Bulgaria

54

56

Cyprus

14

75

Czech Rep

42

93

Denmark*

163

95

Estonia

8

78

Finland

46

100

France

1,176

99

Germany*

1,638

88

Greece*

500

95

Hungary*

53

88

Ireland

127

93

Italy

1,156

93

Latvia

55

76

Lithuania

183

83

Luxemburg

244

95

Malta

7

93

Netherlands*

378

95

Poland

444

88

Portugal

205

93

Romania

153

93

Slovakia

18

83

Slovenia

238

93

Spain

887

93

Sweden

380

90

UK*

1,202

93

Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED
EU27

9,922

93

Chart 3: Cost and length of exequatur proceedings in the EU Member States

Member State

Estimated cost of exequatur proceedings

(€)

Length of 1st instance exequatur proceedings

Length of 2nd instance exequatur proceedings

Austria

2,786

1 week

n.a

Belgium

1,893

1-4 months

Liège: 1 year; Antwerp: 1 year; Brussels: up to 2 years

Bulgaria

1,102

n.a.

n.a

Cyprus

1,824

1-3 months

n.a

Czech Rep

1,334

n.a

n.a

Denmark

2,666

n.a

n.a

Estonia

1,883

3-6 months

6 months to 1-2 years

Finland

2,765

2-3 months

6 months

France

3,086

10-15 days

n.a

Germany

2,986

3 weeks

1-6 months; applications which obviously have no chance of success are immediately closed within a period of 1-2 weeks

Greece

1,873

10 days-7 months

6-10 months

Hungary

1,878

1-2 hours

3 months (in more than 50 % of the cases)

Ireland

3,565

1 week or more

n.a

Italy

3,855

Milan: 20-30 days ; Bolzano: 7-20 days

about 2 years

Latvia

2,616

10 days

2-6 months

Lithuania

1,309

up to 5 months

up to 2 months

Luxemburg

1,863

1-7 days

10-12 months

Malta

1,449

Exemplary single cases with procedures concluded within days up to 3 months

first hearing after 2 years; decision 3-12 months later

Netherlands

3,136

n.a.

n.a.

Poland

1,299

1-4 months

1-3 months

Portugal

2,193

n.a.

4-5 months

Romania

1,296

n.a.

n.a.

Slovakia

1,308

n.a.

n.a.

Slovenia

1,893

n.a.

2-12 months

Spain

1,048

n.a.

2-4 months

Sweden

2,646

2-3 weeks

n.a.

UK

3,955

1-3 weeks

1-2 months

EU27

2,208

n.a.

n.a.

Source: CSES study, p. 42.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website