Navigation path

Left navigation

Additional tools

IP/10/1652

Βρυξέλλες, 3 Δεκεμβρίου 2010

Δικαιώματα για διεξαγωγή δίκαιης δίκης: Οι κυβερνήσεις της Ένωσης εγκρίνουν νομοθεσία που εξασφαλίζει το δικαίωμα ενημέρωσης των υπόπτων στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών

Τέσσερις μόλις μήνες μετά τη σχετική πρόταση της Επιτροπής (βλ. IP/10/989), τα κράτη μέλη της ΕΕ ενέκριναν σήμερα ένα σχέδιο νομοθεσίας που εξασφαλίζει το δικαίωμα ενημέρωσης των κατηγορουμένων κατά την ποινική δίκη. Τα πρόσωπα που είναι ύποπτοι για ποινικό αδίκημα θα πρέπει να ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους σε γλώσσα που κατανοούν. Σύμφωνα με το σχετικό μέτρο, οι χώρες της ΕΕ θα δίνουν σε κάθε πρόσωπο που συλλαμβάνεται –ή αποτελεί αντικείμενο Eυρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης– ένα "έγγραφο δικαιωμάτων" στο οποίο θα απαριθμούνται τα βασικά του δικαιώματα κατά την ποινική διαδικασία. Η Επιτροπή παρέσχε στα κράτη μέλη ένα υπόδειγμα εγγράφου, το οποίο θα μεταφραστεί στις 22 γλώσσες της ΕΕ. Το εν λόγω μέτρο θα πρέπει τώρα να ψηφισθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Παράλληλα με το δικαίωμα μετάφρασης και διερμηνείας (βλ. IP/10/1305 και MEMO/10/351), το δικαίωμα ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών αποτελεί μέρος μιας σειράς μέτρων για τη διεξαγωγή δίκαιης δίκης, με σκοπό την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στον ενιαίο χώρο δικαιοσύνης της ΕΕ.

«Η συμφωνία στην οποία κατέληξαν σήμερα οι υπουργοί δικαιοσύνης της ΕΕ σχετικά με το "έγγραφο δικαιωμάτων" αποτελεί ένα ακόμη βήμα που θα συμβάλει στην εξασφάλιση της δυνατότητας των κατηγορουμένων να ασκούν το δικαίωμά τους για διεξαγωγή δίκαιης ποινικής δίκης σε όλες τις χώρες της ΕΕ.» δήλωσε η Αντιπρόεδρος Viviane Reding, Επίτροπος Δικαιοσύνης της ΕΕ. «Είμαι εξαιρετικά ικανοποιημένη από την ταχύτητα την οποία επέδειξαν οι κυβερνήσεις της ΕΕ σχετικά μ’ αυτό το σημαντικό μέτρο. Είμαι πεπεισμένη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα προβεί τώρα το ίδιο γρήγορα σε ψήφιση αυτού του σπουδαίου μέτρου, από το οποίο θα αντλήσουν σαφή και συγκεκριμένα οφέλη οι πολίτες. Οικοδομούμε πραγματικά έναν ενιαίο χώρο δικαιοσύνης, που θα ενισχύσει την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των πολιτών και των δικαστικών αρχών και στα 27 κράτη μέλη. Εξασφαλίζουμε την τήρηση ορισμένων ελάχιστων δικονομικών κανόνων σε όλη την ΕΕ.»

Με τη θέση του σε ισχύ, το νέο μέτρο θα εξασφαλίζει την ενημέρωση των υπόπτων σχετικά με τα δικαιώματά τους από τις αστυνομικές και εισαγγελικές αρχές. Μετά τη σύλληψη, οι αρχές θα παρέχουν τις πληροφορίες αυτές γραπτώς – με ένα έγγραφο δικαιωμάτων – το οποίο θα συντάσσεται σε απλή, προσιτή γλώσσα. Θα δίνεται στους υπόπτους κατά τη σύλληψή τους σε όλες τις περιπτώσεις, είτε το ζητούν είτε όχι, και εν ανάγκη θα μεταφράζεται.

Το έγγραφο δικαιωμάτων θα περιέχει πρακτικές λεπτομέρειες σχετικά με τα δικαιώματα των κατηγορουμένων:

για παράσταση δικηγόρου·

για ενημέρωση σχετικά με την κατηγορία και, κατά περίπτωση, για πρόσβαση στη δικογραφία·

για διερμηνεία και μετάφραση όσον αφορά εκείνους που δεν κατανοούν τη γλώσσα της διαδικασίας·

για έγκαιρη παραπομπή σε δικαστήριο μετά τη σύλληψή τους.

Το "έγγραφο δικαιωμάτων" θα συμβάλει ώστε να αποφεύγονται οι περιπτώσεις κακοδικίας και να περιορίζεται ο αριθμός των ασκούμενων ενδίκων μέσων. Σε μια πρόσφατη υπόθεση, τα δικαστήρια του Ηνωμένου Βασιλείου εκτέλεσαν ένα πορτογαλικό ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης που αφορούσε βρετανό πολίτη. Χρειάστηκαν πάνω από 14 μήνες και έξι δικαστικές αποφάσεις προκειμένου να εκτελεστεί το ένταλμα, το οποίο αφορούσε καταδίκη σε διετή φυλάκιση. Η απονομή της δικαιοσύνης θα είχε γίνει ταχύτερα και με λιγότερο κόστος, αν η ενημέρωση σχετικά με την κατηγορία είχε γίνει από την έναρξη της ποινικής διαδικασίας. Επιπλέον, θα είχαν αποφευχθεί τα περιττά ένδικα μέσα.

Κάθε χρόνο διεξάγονται πάνω από 8 εκατομμύρια ποινικές δίκες στην ΕΕ. Επί του παρόντος, οι δυνατότητες κατάλληλης ενημέρωσης των πολιτών για τα δικαιώματά τους, σε περίπτωση σύλληψής τους και απαγγελίας κατηγορίας για ποινικό αδίκημα, διαφέρει από το ένα κράτος της ΕΕ στο άλλο, παρόλο που και τα 27 έχουν υπογράψει την ευρωπαϊκή σύμβαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που περιλαμβάνει τα δικαιώματα για διεξαγωγή δίκαιης δίκης. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι ύποπτοι ενημερώνονται μόνο προφορικά σχετικά με τα δικονομικά τους δικαιώματα, ενώ σε άλλα η έγγραφη ενημέρωση έχει τεχνικό χαρακτήρα, είναι περίπλοκη και παρέχεται μόνον εάν ζητηθεί.

Ιστορικό

Η συνθήκη της Λισαβόνας, της οποίας η ισχύς άρχισε την 1η Δεκεμβρίου 2009, παρέχει στην ΕΕ τη δυνατότητα να θεσπίζει μέτρα για την ενίσχυση των δικαιωμάτων των πολιτών της, σύμφωνα με τον Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ, και ιδίως των ατομικών δικαιωμάτων στις ποινικές διαδικασίες.

Τα δικαιώματα αμερόληπτου δικαστηρίου και υπεράσπισης διατυπώνονται στα άρθρα 47 και 48 του Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ, καθώς και στο άρθρο 6 της ευρωπαϊκής σύμβασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η οδηγία σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών αποτελεί το δεύτερο από μια σειρά μέτρα για τη θέσπιση κοινών κανόνων της ΕΕ στις ποινικές υποθέσεις.

Το πρώτο μέτρο, με το οποίο παρέχεται στους ύποπτους το δικαίωμα μετάφρασης και διερμηνείας, έχει ήδη εγκριθεί από το Συμβούλιο (IP/10/1305). Το δεύτερο μέτρο – "έγγραφο δικαιωμάτων" – προτάθηκε από την Επιτροπή τον Ιούλιο του 2010 (IP/10/989) και εγκρίθηκε σήμερα από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα επόμενα μέτρα που προγραμματίζει η Επιτροπή για το 2011 θα είναι μια οδηγία για το δικαίωμα παράστασης δικηγόρου και, εν συνεχεία, για το δικαίωμα επικοινωνίας με τους συγγενείς, τους εργοδότες και τις προξενικές αρχές.

Για περισσότερες πληροφορίες

Αίθουσα Τύπου της Γενικής Διεύθυνσης Δικαιοσύνης:

http://ec.europa.eu/justice/news/intro/news_intro_en.htm

Αρχική ιστοσελίδα της Viviane Reding, Αντιπροέδρου και Επιτρόπου της ΕΕ για τη δικαιοσύνη, τα θεμελιώδη δικαιώματα και την ιθαγένεια:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/reding/index_en.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website