Navigation path

Left navigation

Additional tools

Η Επιτροπή παρουσιάζει τα σχέδιά της για ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για τη διαχείριση κρίσεων στο χρηματοπιστωτικό τομέα

European Commission - IP/10/1353   20/10/2010

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

IP/10/1353

Βρυξέλλες, 20 Οκτωβρίου 2010

Η Επιτροπή παρουσιάζει τα σχέδιά της για ένα νέο πλαίσιο της ΕΕ για τη διαχείριση κρίσεων στο χρηματοπιστωτικό τομέα

Η κρίση κατέδειξε σαφώς ότι όταν τα προβλήματα πλήττουν μια τράπεζα, μπορούν να διαδοθούν σε ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό τομέα και να υπερβούν τα σύνορα της κάθε χώρας. Επίσης έδειξε ότι δεν υπήρχαν συστήματα για τη διαχείριση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που αντιμετωπίζουν προβλήματα. Υπάρχουν ελάχιστοι κανόνες που καθορίζουν σε ποιες ενέργειες πρέπει να προβαίνουν οι αρχές σε περίπτωση μιας τραπεζικής κρίσης. Για το λόγο αυτό, συμφωνήθηκε στην G20 ότι πρέπει να δημιουργηθούν πλαίσια πρόληψης και διαχείρισης των κρίσεων. Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανταποκρίνεται με την παρουσίαση των σχεδίων της για τη δημιουργία ενός πλαισίου της ΕΕ ενόψει της διαχείρισης των κρίσεων στο χρηματοπιστωτικό τομέα. Τα σχέδια αυτά προετοιμάζουν το έδαφος για τη νομοθεσία που πρέπει να θεσπιστεί έως την άνοιξη του 2011 και η οποία θα δημιουργήσει ένα συνολικό πλαίσιο διαχείρισης των κρίσεων για τις τράπεζες και τις εταιρείες επενδύσεων.

Ο Επίτροπος για την Εσωτερική Αγορά και τις Υπηρεσίες, κ. Michel Barnier, δήλωσε τα εξής: «Πρώτον, πρέπει να προσπαθήσουμε να αποτρέψουμε μια χρηματοπιστωτική κρίση στο μέλλον. Γι αυτό είναι τόσο σημαντικές οι εργασίες μας που έχουν σκοπό να καταστήσουν ισχυρότερο τον τραπεζικό τομέα και να δημιουργήσουν ένα πραγματικό εποπτικό πλαίσιο. Ωστόσο, οι τράπεζες θα αντιμετωπίσουν κι άλλες δυσκολίες στο μέλλον. Μπορεί ακόμη και να χρεωκοπήσουν, και αυτό θα πρέπει να τους επιτρέπεται. Πρέπει να βεβαιωθούμε ότι αυτό θα μπορεί να συμβεί χωρίς να προκληθεί η κατάρρευση ολόκληρου του χρηματοπιστωτικού συστήματος, ή να υπάρξει κίνδυνος να κληθούν οι φορολογούμενοι να πληρώσουν το κόστος. Καμία τράπεζα δεν πρέπει να είναι «πολύ μεγάλη για να χρεωκοπήσει» ή πολύ διασυνδεδεμένη για να χρεωκοπήσει. Γι αυτό χρειαζόμαστε ένα σαφές πλαίσιο που να εξασφαλίζει ότι οι αρχές σε όλη την Ευρώπη είναι καλά προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν τις τράπεζες που έχουν προβλήματα και να χειρίζονται τις πιθανές χρεωκοπίες τραπεζών με μεθοδευμένο τρόπο. Αυτός είναι ο στόχος των σημερινών σχεδίων.»

Η ανακοίνωση της Επιτροπής παρουσιάζει τα κύρια στοιχεία που θα αποτελέσουν μέρος των νομοθετικών προτάσεων της Επιτροπής το επόμενο έτος, και είναι αποτέλεσμα εκτενών διαβουλεύσεων που διεξήχθησαν κατά τους προηγούμενους μήνες (βλ. IP/09/1549). Πέρα από την άμεση προτεραιότητα της θέσπισης ρυθμιστικών κανόνων για την αποτελεσματική διαχείριση των κρίσεων σε όλα τα κράτη μέλη, η ανακοίνωση περιλαμβάνει επίσης έναν «χάρτη πορείας» ο οποίος παρέχει μια πιο μακροπρόθεσμη εικόνα μερικών από τις σημαντικότερες προκλήσεις που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν προκειμένου να εξασφαλιστεί ο ομαλός χειρισμός των κρίσεων.

Το νέο πλαίσιο που περιγράφεται στην ανακοίνωση θα έχει ευρύ πεδίο κάλυψης και στόχος του είναι να εξοπλίσει τις αρχές με κοινά και αποτελεσματικά εργαλεία και εξουσίες για την όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη αντιμετώπιση των τραπεζικών κρίσεων, και να αποφευχθούν οι δαπάνες για τους φορολογούμενους. Το συνολικό πλέγμα λειτουργικών μηχανισμών περιλαμβάνει τα εξής:

  • Προπαρασκευαστικά και προληπτικά μέτρα όπως την απαίτηση για τα ιδρύματα και τις αρχές να προετοιμάζονται για την ανάκαμψη (δηλ. να φροντίζουν για την αντιμετώπιση των σοβαρών δυσκολιών που αντιμετωπίζει μια τράπεζα) και να καταρτίζουν σχέδια εξυγίανσης ώστε να εξασφαλίζεται ο κατάλληλος προγραμματισμός για την οικονομική πίεση ή τη χρεωκοπία, (τα εν λόγω σχέδια καλούνται («διατάξεις τελευταίας βούλησης»)·

  • Εξουσίες για την ανάληψη έγκαιρης δράσης ώστε να αντιμετωπίζονται τα προβλήματα προτού καταστούν σοβαρά όπως εξουσίες για τις εποπτικές αρχές να απαιτούν την αντικατάσταση διευθυντικού προσωπικού, ή να απαιτούν από ένα ίδρυμα να εφαρμόσει ένα σχέδιο εξυγίανσης ή να εκχωρήσει δραστηριότητες ή κλάδους επιχειρηματικών δραστηριοτήτων που προκαλούν υπερβολικό κίνδυνο για την οικονομική ευρωστία του·

  • Εργαλεία εξυγίανσης, όπως εξουσίες για την επιβολή της εξαγοράς μιας αφερέγγυας τράπεζας ή εταιρείας από ένα υγιές ίδρυμα, ή για τη μεταφορά του συνόλου ή μέρους της επιχειρηματικής δραστηριότητάς της σε μια προσωρινή «ενδιάμεση τράπεζα», πράγμα που θα επιτρέψει στις αρχές να εξασφαλίσουν τη συνέχεια των βασικών υπηρεσιών και να διαχειρίζονται τη χρεωκοπία με μεθοδευμένο τρόπο.

Καμία οντότητα δεν πρέπει να είναι «πολύ μεγάλη για να χρεωκοπήσει». Ο πρωταρχικός στόχος θα είναι να εξασφαλιστεί ότι οι τράπεζες μπορούν να χρεωκοπούν χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ευρύτερη χρηματοοικονομική σταθερότητα. Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες μπορούν να τίθενται υπό εκκαθάριση με τρόπους που ελαχιστοποιούν τους κινδύνους μεταδοτικής ασθένειας και εξασφαλίζουν τη συνέχεια των βασικών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της αδιάλειπτης πρόσβασης των κατόχων τραπεζικού λογαριασμού στους λογαριασμούς τους. Το πλαίσιο πρέπει να προσφέρει μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση σε σύγκριση με τις δαπανηρές διασώσεις τραπεζών που γνωρίσαμε την περασμένη διετία.

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη επίσης με το ζήτημα ότι πολλές τράπεζες ασκούν δραστηριότητες σε όλη την Ευρώπη αλλά δεν υπάρχει κανένα σύστημα για την αντιμετώπιση των διασυνοριακών επιπτώσεων της χρεωκοπίας μιας τέτοιας πανευρωπαϊκής τράπεζας. Επομένως, μια βασική πρόκληση είναι η εξασφάλιση αποτελεσματικών ρυθμιστικών κανόνων που θα εξασφαλίζουν ότι οι αρχές συντονίζονται και συνεργάζονται όσο το δυνατόν πληρέστερα προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι τυχόν επιβλαβείς συνέπειες της χρεωκοπίας μιας διασυνοριακής τράπεζας. Η Επιτροπή σκοπεύει να στηριχτεί στους υπάρχοντες εποπτικούς φορείς (ομάδες εθνικών εποπτικών αρχών) για τη συγκρότηση «σωμάτων εξυγίανσης» (όπου θα συναντώνται οι εποπτικές αρχές και οι εθνικές αρχές που είναι υπεύθυνες για την εξυγίανση), για τους σκοπούς της προετοιμασίας για την αντιμετώπιση και τη διαχείριση των κρίσεων. Η Επιτροπή θα προτείνει επίσης οι νέες Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές (βλ. MEMO/10/434) και ειδικότερα η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών, να έχουν συντονιστικούς και υποστηρικτικούς ρόλους σε καταστάσεις κρίσης, χωρίς να θίγονται οι δημοσιονομικές αρμοδιότητες των κρατών μελών.

Όπως είχε αναφέρει προηγουμένως στην ανακοίνωσή της για τα ταμεία εξυγίανσης τραπεζών του Μαΐου του 2010, η Επιτροπή προτείνει επίσης να ιδρυθούν εθνικά ταμεία (βλ. IP/10/610), βάσει συνεισφορών που θα καταβάλλονται από τις τράπεζες, για να χρηματοδοτείται το κόστος των μελλοντικών μέτρων εξυγίανσης και να εξασφαλίζεται ότι η εξυγίανση μιας τράπεζας θα είναι αξιόπιστη επιλογή. Αυτή τη στιγμή, σε όλο το σύστημα υφίσταται ηθικός κίνδυνος, δεδομένου ότι δεν υπάρχει καμία εναλλακτική λύση για τη διάσωση των τραπεζών από το κράτος. Η ύπαρξη κοινών μηχανισμών χρηματοδότησης που θα αποφεύγουν τη χρήση των χρημάτων των φορολογούμενων θα ενισχύσει τη διασυνοριακή συνεργασία και θα διευκολύνει τον εκ των προτέρων προγραμματισμό του πώς πρέπει να μοιραστεί το κόστος της εξυγίανσης ενός διασυνοριακού ιδρύματος.

Τέλος, στην ανακοίνωση περιγράφεται διεξοδικά ο «χάρτης πορείας» μέτρων που θα εξεταστούν μακροπρόθεσμα με σκοπό τη συγκρότηση ενός πιο ολοκληρωμένου πλαισίου διαχείρισης κρίσεων, το οποίο ειδικότερα θα είναι καλύτερα προσαρμοσμένο στις ανάγκες των ενοποιημένων ευρωπαϊκών τραπεζικών ομίλων (δηλ. τις τράπεζες που αναπτύσσουν δραστηριότητες σε ευρωπαϊκό επίπεδο). Η Επιτροπή σκοπεύει να εξετάσει κατά πόσον υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω εναρμόνιση των καθεστώτων αφερεγγυότητας των τραπεζών υποβάλλοντας σχετική έκθεση προς το τέλος του 2012 και, παράλληλα με την επανεξέταση της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών το 2014, θα αξιολογήσει πώς μπορεί καλύτερα να συγκροτηθεί ένα πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο για την εξυγίανση των διασυνοριακών ομίλων.

Γενικό πλαίσιο:

Η χρηματοπιστωτική κρίση έδωσε σαφείς ενδείξεις της ανάγκης για πιο εύρωστες κανονιστικές διευθετήσεις διαχείρισης κρίσεων σε εθνικό επίπεδο, καθώς επίσης και την ανάγκη θέσπισης διευθετήσεων που θα είναι πιο κατάλληλες για την αντιμετώπιση των διασυνοριακών τραπεζικών χρεωκοπιών. Κατά τη διάρκεια της κρίσης υπήρξαν διάφορες χρεωκοπίες τραπεζών εξέχουσας σημασίας (Fortis, Lehman Brothers, ισλανδικές τράπεζες, Anglo Irish Bank) που αποκάλυψαν σοβαρές ελλείψεις στις υφιστάμενες διευθετήσεις. Δεδομένης της απουσίας μηχανισμών για την οργάνωση μιας ομαλής εκκαθάρισης, τα κράτη μέλη της ΕΕ δεν είχαν άλλη επιλογή από τη διάσωση του τραπεζικού τομέα τους. Οι κρατικές ενισχύσεις προς τις τράπεζες ανήλθαν σε 13% του ΑΕΠ. Η Επιτροπή έχει ήδη εκδώσει δύο προηγούμενες ανακοινώσεις σχετικά με τη μελλοντική πορεία στο θέμα αυτό (βλ. IP/09/1549 και IP/10/610).

Βλ. επίσης MEMO/10/560

Περισσότερες πληροφορίες διατίθενται στην ιστοσελίδα:

http://ec.europa.eu/internal_market/bank/crisis_management/index_en.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website