Navigation path

Left navigation

Additional tools

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεσπίζει στρατηγική για να εξασφαλίσει την τήρηση του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ

European Commission - IP/10/1348   19/10/2010

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

IP/10/1348

Βρυξέλλες, 19 Οκτωβρίου 2010

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεσπίζει στρατηγική για να εξασφαλίσει την τήρηση του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέσπισε σήμερα στρατηγική για να εξασφαλίσει την αποτελεσματική εφαρμογή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ – νομικά δεσμευτικού από την έναρξη της ισχύος της συνθήκης της Λισαβόνας. Η Επιτροπή θα επαληθεύει ότι όλη η νομοθεσία της ΕΕ είναι συμβατή με τον Χάρτη σε κάθε φάση της νομοθετικής διαδικασίας – από την αρχική προπαρασκευαστική εργασία στο πλαίσιο της Επιτροπής έως τη θέσπιση των σχεδίων νομοθεσίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, και στη συνέχεια κατά την εφαρμογή τους από τα κράτη μέλη της ΕΕ. Η Επιτροπή θα παράσχει στους πολίτες ενημέρωση ως προς τον χρόνο που μπορεί να παρεμβαίνει όταν πρόκειται για ζητήματα που αφορούν θεμελιώδη δικαιώματα, και θα προβεί στη δημοσίευση ετήσιας έκθεσης για την εφαρμογή του Χάρτη ώστε να παρακολουθείται η πραγματοποιούμενη πρόοδος. Με τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή αποκρίνεται σε αίτημα εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

"Ο Χάρτης αντικατοπτρίζει τις κοινές αξίες μας και την κοινή συνταγματική μας κληρονομιά" δήλωσε η αντιπρόεδρος κα Viviane Reding, επίτροπος της ΕΕ αρμόδια για τη δικαιοσύνη, τα θεμελιώδη δικαιώματα και την ιθαγένεια. "Ο Χάρτης πρέπει να αποτελέσει πυξίδα για όλες τις πολιτικές της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και ειδικότερα η υπηρεσία της που ασχολείται με θέματα δικαιοσύνης, θα μεριμνούν στο έπακρο ώστε να εξασφαλίζεται η τήρηση του Χάρτη σε όλες τις προτάσεις της ενωσιακής νομοθεσίας, σε όλες τις τροποποιήσεις που γίνονται από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και από τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ. Η στρατηγική που θεσπίζεται σήμερα από την Επιτροπή αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής νοοτροπίας θεμελιωδών δικαιωμάτων".

Με την έναρξη της ισχύος της συνθήκης της Λισαβόνας (1η Δεκεμβρίου 2009), ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ κατέστη νομικά δεσμευτικός για τα όργανα της ΕΕ και για τα κράτη μέλη κατά την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ. Στον Χάρτη κατοχυρώνονται όλα τα δικαιώματα που περιλαμβάνονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα δικαιώματα του ανθρώπου καθώς επίσης και άλλα δικαιώματα και αρχές που απορρέουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών της ΕΕ, τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και άλλες διεθνείς συμβάσεις. Ο Χάρτης αποτελεί εξαιρετικά σύγχρονη κωδικοποίηση και περιλαμβάνει θεμελιώδη δικαιώματα "τρίτης γενεάς", όπως η προστασία δεδομένων, εγγυήσεις για τη βιοηθική και διάφανη διοίκηση.

Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, η Επιτροπή εκθέτει τα βήματα που λαμβάνει ώστε να εξασφαλίζεται η άψογη στάση της ΕΕ ως προς την τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και να βελτιώνεται η κατανόηση του θέματος της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων από τους πολίτες στην Ευρώπη. Συγκεκριμένα, πρόκειται για τα ακόλουθα:

1. Εξασφαλίζεται ότι η ΕΕ τηρεί απαρέγκλιτα τα θεμελιώδη δικαιώματα

  • Όλες οι προτάσεις ενωσιακής νομοθεσίας πρέπει να τηρούν τον Χάρτη. Η Επιτροπή συνεπώς θα ενισχύσει την αξιολόγηση του αντικτύπου που έχουν στα θεμελιώδη δικαιώματα οι νέες νομοθετικές προτάσεις. Με βάση τον κατάλογο σημείων ελέγχου ως προς τα θεμελιώδη δικαιώματα, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα επισημαίνουν τα θεμελιώδη δικαιώματα που μπορεί να θιγούν από κάποια πρόταση και θα προβαίνουν σε συστηματική αξιολόγηση του αντικτύπου που μπορεί να έχει κάθε σχεδιαζόμενη πολιτική επιλογή επί των συγκεκριμένων δικαιωμάτων.

  • Κατά τη νομοθετική διαδικασία, συμπεριλαμβανομένων και των τελικών συμβιβασμών στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η Επιτροπή θα συνεργάζεται με τους φορείς συννομοθεσίας για να εξασφαλίζεται ότι η ενωσιακή νομοθεσία συνάδει με τις διατάξεις του Χάρτη. Η Επιτροπή θα εγκαινιάσει διοργανικό διάλογο ώστε να καθοριστούν οι μέθοδοι χειρισμού των τροπολογιών που εγείρουν θέμα συμβατότητας με θεμελιώδη δικαιώματα.

  • Τα κράτη μέλη της ΕΕ δεσμεύονται ήδη από τα θεμελιώδη δικαιώματα που εγγυώνται τα οικεία Συντάγματα. Εντούτοις, κατά την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ, οφείλουν να τηρούν επίσης τα θεμελιώδη δικαιώματα. Η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει κάθε διαθέσιμο μέσο, μεταξύ άλλων και τις διαδικασίες επί παραβάσει αν παραστεί ανάγκη, ώστε να εξασφαλίσει τη συμβατότητα του Χάρτη με την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου.

2. Βελτιώνεται η ενημέρωση των πολιτών

  • Οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν που μπορεί να στραφούν για βοήθεια σε περίπτωση παραβίασης των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Από το 2011 θα έχουν πρόσβαση στην πληροφόρηση ως προς τα μέσα έννομης προστασίας σε όλα τα κράτη μέλη μέσω της νέας δικτυακής πύλης της Επιτροπής για την ηλεκτρονική δικαιοσύνη.

  • Η Επιτροπή θα εξηγεί πότε ακριβώς μπορεί και πότε δεν μπορεί να παρέμβει σε περιπτώσεις καταγγελίας σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα όπου αυτές δεν εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιότητας της ΕΕ. Ο Χάρτης δεν χορηγεί στην Επιτροπή γενική εξουσία παρέμβασης στον τομέα των θεμελιωδών δικαιωμάτων· αυτή μπορεί να παρεμβαίνει μόνο σε ό,τι αφορά την ενωσιακή νομοθεσία (για παράδειγμα, όταν θεσπίζεται νομοθεσία της ΕΕ ή όταν ένα εθνικό μέτρο εφαρμόζει την ενωσιακή νομοθεσία κατά τρόπο ασυμβίβαστο προς τον Χάρτη). Τα κράτη μέλη διαθέτουν δικά τους συστήματα για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων μέσω των εθνικών συνταγμάτων και των δικαστηρίων τους, και ο Χάρτης δεν συνιστά μέσο για την αντικατάστασή τους. Ως εκ τούτου, εναπόκειται κατ’αρχάς στα εθνικά δικαστήρια να εξασφαλίζουν την τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

3. Παρακολουθείται η εξέλιξη της προόδου

  • Η Επιτροπή θα προβεί στη δημοσίευση ετήσιας έκθεσης για την εφαρμογή του Χάρτη. Στην έκθεση θα παρακολουθείται η πρόοδος που σημειώνεται στους τομείς εκείνους που η ΕΕ έχει δικαιοδοσία και θα καταδεικνύεται πώς λαμβάνεται υπόψη ο Χάρτης σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (όπως όταν προτείνεται νέα νομοθεσία). Η έκθεση θα παρέχει την ευκαιρία ετήσιας ανταλλαγής απόψεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και θα ενεργεί ως μέσο για τη βελτίωση της πληροφόρησης του κοινού.

Ιστορικό

Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτέλεσε αρχικά επίσημη διακήρυξη των προέδρων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Νίκαιας, στις 7 Δεκεμβρίου 2000. Εκείνο τον καιρό δεν είχε νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα. Το άρθρο 6 παράγραφος 1 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως τροποποιήθηκε από τη συνθήκη της Λισαβόνας, προβλέπει ότι ο Χάρτης είναι νομικά δεσμευτικός και ότι έχει το ίδιο νομικό κύρος με τις Συνθήκες· αυτό σημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι νομοθεσία της ΕΕ που παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα τα οποία εγγυάται ο Χάρτης μπορεί να ακυρωθεί από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συνθήκη ορίζει επίσης ότι οι διατάξεις του Χάρτη δεν συνεπάγονται καμία επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΕ, όπως αυτές ορίζονται στις Συνθήκες. Το άρθρο 51 του Χάρτη ορίζει ότι " Οι διατάξεις του παρόντος Χάρτη απευθύνονται στα θεσμικά και λοιπά όργανα και τους οργανισμούς της Ένωσης, τηρουμένης της αρχής της επικουρικότητας, καθώς και στα κράτη μέλη, μόνον όταν εφαρμόζουν το δίκαιο της Ένωσης."

Για πρώτη φορά τον Μάιο 2010 μέλη του Σώματος των επιτρόπων προέβησαν σε επίσημη διακήρυξη σχετικά με την τήρηση των διατάξεων του Χάρτη κατά τον ίδιο τρόπο με την τήρηση των διατάξεων των Συνθηκών (IP/10/487).

Περισσότερες πληροφορίες:

  • Η σημερινή ανακοίνωση διατίθεται από την αίθουσα τύπου της Γενικής Διεύθυνσης Δικαιοσύνη:

http://ec.europa.eu/justice/news/intro/news_intro_en.htm

  • Αρχική ιστοσελίδα της αντιπροέδρου κας Viviane Reding, Επιτρόπου της ΕΕ αρμόδιας για θέματα Δικαιοσύνης, Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και Ιθαγένειας:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/reding/index_en.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website