Navigation path

Left navigation

Additional tools

IP/10/1199

Βρυξέλλες, 29 Σεπτεμβρίου 2010

Οικονομική διακυβέρνηση της ΕΕ: η Επιτροπή έχει εκπονήσει ολοκληρωμένη δέσμη νομοθετικών μέτρων

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε σήμερα μία δέσμη νομοθετικών μέτρων η οποία περιλαμβάνει την πλέον εκτεταμένη ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης στην ΕΕ και την περιοχή του ευρώ από την καθιέρωση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Λαμβάνοντας υπόψη τις ελλείψεις που διαπιστώνονται στην υφιστάμενη νομοθεσία, επιδιώκεται η ευρύτερη και ενισχυμένη εποπτεία των δημοσιονομικών πολιτικών, αλλά και των μακροοικονομικών πολιτικών και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Για τα κράτη μέλη που δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που υπέχουν προβλέπονται νέοι μηχανισμοί επιβολής. Στο «Ευρωπαϊκό εξάμηνο» που συμφωνήθηκε πρόσφατα ενσωματώνονται όλες οι αναθεωρημένες και νέες διαδικασίες επιτήρησης σε ένα ολοκληρωμένο και αποτελεσματικό πλαίσιο οικονομικής πολιτικής.

Οι προτάσεις που υποβλήθηκαν σήμερα συνιστούν τη συγκεκριμένη υλοποίηση των πρόσφατων ανακοινώσεων της Επιτροπής σχετικά με την οικονομική διακυβέρνηση της 12ης Μαΐου και της 30ης Ιουνίου (βλ. IP/10/561 και IP/10/859) σε νομοθετικές προτάσεις. Μετά από έντονες προπαρασκευαστικές εργασίες και διαβουλεύσεις με ευρύ φάσμα ενδιαφερομένων παραγόντων, στους οποίους συμπεριλαμβανόταν και η Ειδική Ομάδα για την Οικονομική Διακυβέρνηση υπό την προεδρία του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Herman Van Rompuy, οι προαναφερθείσες προτάσεις πολιτικής υπογραμμίζουν την ακράδαντη βούληση της Επιτροπής να επεξεργαστεί με κάθε επιμέλεια τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.

Όλες αυτές οι μεταρρυθμίσεις είναι συμβατές με την υφιστάμενη Συνθήκη της Λισσαβόνας και αποστολή τους είναι να εξασφαλισθεί ότι η ΕΕ και η ζώνη του ευρώ θα επωφεληθούν από τον αποτελεσματικότερο συντονισμό της οικονομικής πολιτικής. Οι πρακτικές αυτές θα δώσουν στην ΕΕ και στη ζώνη του ευρώ το απαιτούμενο δυναμικό και ευρωστία για την άσκηση υγιούς οικονομικής πολιτικής, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτόν στην επικράτηση αυξημένων ρυθμών βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης με περισσότερες θέσεις εργασίας, σε αγαστή αρμονία με τους στόχους της στρατηγικής για την Ευρώπη με ορίζοντα το έτος 2020.

Η δέσμη νομοθετικών μέτρων συναπαρτίζεται από ένα εξάπτυχο: τέσσερις προτάσεις εστιάζονται σε δημοσιονομικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της εκτεταμένης μεταρρύθμισης του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ), ενώ στο επίκεντρο δύο νέων κανονισμών βρίσκονται ο αποτελεσματικός εντοπισμός και αντιμετώπιση των εμφανιζόμενων μακροοικονομικών ανισορροπιών στην ΕΕ και στη ζώνη του ευρώ.

Για τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ, οι αλλαγές θα προσδώσουν ουσιαστικό χαρακτήρα στο μηχανισμό επιβολής και θα περιορίσουν τη διακριτική ευχέρεια κατά την εφαρμογή των κυρώσεων. Με άλλα λόγια, το ΣΣΑ θα μετατραπεί σε μεγαλύτερο βαθμό σε σύστημα «βάσει κανόνων» και οι κυρώσεις θα αποτελούν τη λογική συνέπεια που αναμένεται ότι θα πλήττει εκείνες τις χώρες που παραβιάζουν τις δεσμεύσεις τους.

1) Ο κανονισμός που τροποποιεί το νομοθετικό υπόβαθρο του προληπτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (κανονισμός 1466/97):

Προορισμός του προληπτικού σκέλους του ΣΣΑ είναι να εξασφαλίζεται ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ ακολουθούν συνετές δημοσιονομικές πολιτικές κατά τις περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, ώστε να συγκροτηθούν τα απαιτούμενα αποθέματα αντιμετώπισης των κραδασμών κατά τις περιόδους δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας. Για να εγκαταλειφθούν οι πρακτικές του εφησυχασμού που επικράτησαν στο παρελθόν κατά τις περιόδους ευνοϊκής οικονομικής συγκυρίας, ο έλεγχος των δημοσίων οικονομικών θα βασίζεται στη νέα έννοια της χάραξης συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, η οποία θα πρέπει να εξασφαλίζει τη σύγκλιση προς το μεσοπρόθεσμο στόχο. Η Επιτροπή ενδέχεται να απευθύνει προειδοποίηση σε περίπτωση σημαντικής απόκλισης από τη συνετή φορολογική πολιτική για τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ.

2) Ο κανονισμός που τροποποιεί το νομοθετικό υπόβαθρο του διορθωτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (κανονισμός 1467/97):

Προορισμός του διορθωτικού σκέλους του ΣΣΑ είναι να αποφεύγονται τα σημαντικά σφάλματα στις δημοσιονομικές πολιτικές. Ο κανονισμός τροποποιείται κατά τρόπο ώστε να παρακολουθείται στενότερα η εξέλιξη του χρέους και να αντιμετωπίζεται ισότιμα με τις εξελίξεις του ελλείμματος για τις αποφάσεις που συνδέονται με τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Τα κράτη μέλη το χρέος των οποίων υπερβαίνει 60% του ΑΕΠ πρέπει να λάβουν μέτρα για να το μειώσουν με ικανοποιητικό ρυθμό, ο οποίος ορίζεται ως η μείωση κατά 1/20τό της διαφοράς με το όριο του 60% κατά τα τρία τελευταία έτη.

3) Ο κανονισμός σχετικά με την αποτελεσματική επιβολή της δημοσιονομικής επιτήρησης στη ζώνη του ευρώ:

Οι αλλαγές που επέρχονται τόσο στο προληπτικό, όσο και στο διορθωτικό σκέλος του ΣΣΑ υποστηρίζονται από νέα δέσμη βαθμιαίων οικονομικών κυρώσεων για τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ. Όσον αφορά το προληπτικό σκέλος, συνέπεια των σημαντικών αποκλίσεων από τη χάραξη συνετής φορολογικής πολιτικής πρέπει να είναι η τοκοφόρος κατάθεση. Στο διορθωτικό σκέλος, ισχύει η απαίτηση άτοκης κατάθεσης, ίσης με 0.2% του ΑΕΠ, σε περίπτωση έκδοσης της απόφασης να υπαχθεί μια χώρα στο καθεστώς του υπερβολικού ελλείμματος. Αυτό μετατρέπεται σε πρόστιμο, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τη σύσταση για τη διόρθωση του υπερβολικού ελλείμματος.

Για να εξασφαλισθεί η επιβολή, προβλέπεται ο «αντίστροφος μηχανισμός ψηφοφορίας», κατά την επιβολή των εν λόγω κυρώσεων: αυτό σημαίνει ότι η πρόταση της Επιτροπής για την επιβολή των κυρώσεων θεωρείται ότι έχει εγκριθεί, εκτός εάν το Συμβούλιο τάσσεται κατά των εν λόγω μέτρων με ειδική πλειοψηφία. Οι τόκοι που προέρχονται από τις καταθέσεις και τα πρόστιμα διανέμονται μεταξύ των κρατών μελών που συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ, τα οποία δεν παρουσιάζουν ούτε υπερβολικό έλλειμμα, ούτε υπερβολική ανισορροπία.

Οι αλλαγές έχουν σχεδιαστεί κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να διευκολύνουν την ενδεχόμενη μετάβαση σε ένα σύστημα επιβολής συνδεόμενο με τον προϋπολογισμό της ΕΕ, όπως προβλέπεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 30ης Ιουνίου.

4) Η νέα οδηγία όσον αφορά τις απαιτήσεις που ισχύουν για το δημοσιονομικό πλαίσιο των κρατών μελών:

Δεδομένου ότι η χάραξη της δημοσιονομικής πολιτικής αποκεντρώνεται, είναι ουσιαστικό να αντανακλώνται οι στόχοι του ΣΣΑ στα εθνικά δημοσιονομικά πλαίσια, με άλλα λόγια δηλαδή στη συνολική δέσμη των στοιχείων που αποτελούν τη βάση της εθνικής δημοσιονομικής διακυβέρνησης (λογιστικά συστήματα, στατιστικές, πρακτικές προβλέψεων, δημοσιονομικοί κανόνες, δημοσιονομικές διαδικασίες και δημοσιονομικές σχέσεις με άλλες οντότητες, όπως οι τοπικές ή περιφερειακές αρχές). Η οδηγία καθορίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις που οφείλουν να τηρούν τα κράτη μέλη.

5) Ο νέος κανονισμός σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών:

Η Διαδικασία Υπερβολικής Ανισορροπίας (ΔΥΑ) αποτελεί ένα νέο στοιχείο του πλαισίου οικονομικής επιτήρησης της ΕΕ. Περιλαμβάνει την τακτική αξιολόγηση των κινδύνων επέλευσης ανισορροπιών με βάση έναν πίνακα αποτελεσμάτων που απαρτίζεται από οικονομικούς δείκτες. Με βάση τα στοιχεία αυτά, η Επιτροπή μπορεί να προχωρήσει σε εμπεριστατωμένη επανεξέταση για τα κράτη μέλη που διατρέχουν κίνδυνο, με την εφαρμογή της οποίας προσδιορίζονται τα ελλοχεύοντα προβλήματα. Για τα κράτη μέλη που εμφανίζουν σοβαρές ανισορροπίες ή ανισορροπίες που θέτουν σε κίνδυνο τη λειτουργία της ΟΝΕ, το Συμβούλιο μπορεί να εγκρίνει συστάσεις και να κινήσει τη «Διαδικασία Υπερβολικής Ανισορροπίας (ΔΥΑ)».

Ένα κράτος μέλος υπό το καθεστώς της ΔΥΑ πρέπει να παρουσιάσει πρόγραμμα διορθωτικών μέτρων που ελέγχεται από το Συμβούλιο, το οποίο καθορίζει τις προθεσμίες για τη λήψη των διορθωτικών μέτρων. Η επανειλημμένη αποτυχία λήψης διορθωτικών μέτρων εκθέτει το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος που συμμετέχει στη ζώνη του ευρώ σε κυρώσεις (βλ. το επόμενο σημείο).

6) Ο κανονισμός σχετικά με τα μέτρα που επιβάλλονται για να διορθωθούν οι υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες στη ζώνη του ευρώ:

Όπως και στο δημοσιονομικό τομέα, εάν ένα κράτος μέλος που συμμετέχει στη ζώνη του ευρώ αποτύχει επανειλημμένα να λάβει μέτρα σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου για τη ΔΥΑ, σκοπός των οποίων είναι να αντιμετωπιστούν οι υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες, υποχρεούται να καταβάλει ετήσιο πρόστιμο ίσο με 0,1% του ΑΕΠ του. Το πρόστιμο μπορεί να αρθεί μόνο μετά από ψηφοφορία, με ειδική πλειοψηφία («αντίστροφος μηχανισμός ψηφοφορίας», βλ. ανωτέρω), κατά την οποία ψηφίζουν μόνο τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ.

Η μελλοντική πορεία

Οι προτάσεις αυτές θα εξετασθούν από το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή. Η Επιτροπή καλεί όλα τα μέρη να εργαστούν προς την κατεύθυνση της ταχείας έγκρισης των προτάσεων αυτών.

Βλέπε:

MEMO/10/454 και MEMO/10/455

και:

http://ec.europa.eu/economy_finance/articles/eu_economic_situation/2010-09-eu_economic_governance_proposals_en.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website