Organizmy zmodyfikowane genetycznie / badania naukowe: sprawozdanie w sprawie konkretnych środków zapobiegających mieszaniu się upraw kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie i konwencjonalnej
IP/10/1181
Bruksela, dnia 27 września 2010 r.
Organizmy zmodyfikowane genetycznie / badania naukowe: sprawozdanie w sprawie konkretnych środków zapobiegających mieszaniu się upraw kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie i konwencjonalnej
Sprawozdanie, jakie przedstawił dziś komisarz ds. zdrowia i polityki konsumenckiej John Dalli podczas obrad Rady ds. Rolnictwa, wskazuje na to, że konkretne środki w zakresie przechowywania i stosowania izolacji przestrzennej mogą ograniczyć lub wręcz zapobiec mieszaniu się kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie (GM) z kukurydzą konwencjonalną i ekologiczną. Wniosek, iż odpowiednie przechowywanie nasion i stosowanie izolacji przestrzennej są najlepszymi sposobami na ograniczenie lub zapobieżenie mieszaniu się upraw, znajduje potwierdzenie w dokumencie dotyczącym najlepszych praktyk, przygotowanym przez Europejskie Biuro ds. Współistnienia Upraw (ECoB) i opublikowanym przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej. Rozwiązania alternatywne, takie jak czasowa izolacja (przesuwanie okresów kwitnienia upraw GM w stosunku do innych), stosowane mogą być tylko w niektórych państwach UE mających odpowiednie warunki klimatyczne.
Przedstawiając dziś owo sprawozdanie podczas obrad Rady ds. Rolnictwa, John Dalli, komisarz ds. zdrowia i polityki konsumenckiej, powiedział: „Zalecane praktyki opisane w tym ważnym dokumencie mają zastosowanie w ramach nowego, przyjętego w lipcu, podejścia Komisji do współistnienia upraw i upraw GMO. Są one w pełni zgodne z duchem i celem wniosku, który daje państwom członkowskim więcej elastyczności w kwestii zapewniania współistnienia upraw GM, konwencjonalnych i ekologicznych”. Dodał również: „Dokument ten szczegółowo przedstawia szereg niewiążących praktyk, które mają na celu ułatwić państwom członkowskim opracowanie i udoskonalenie ich strategii w zakresie współistnienia upraw zarówno na poziomie krajowym, jak i regionalnym."
Najlepsza praktyka
Dokument dotyczący najlepszych praktyk obejmuje cały proces: od upraw zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy do pierwszego punktu jej sprzedaży. Opisuje trzy rodzaje produktów: ziarna, całe rośliny oraz kukurydzę cukrową. Europejskie Biuro ds. Współistnienia Upraw przeanalizowało potencjalne źródła mieszania się upraw i określiło szereg wspólnie uzgodnionych najlepszych praktyk w zakresie zarządzania rolnictwem, które zapewnią współistnienie upraw, nie naruszając jednocześnie ekonomicznej i agronomicznej wydajności gospodarstw.
I tak na przykład, jedną z takich praktyk proponowanych przez ECoB jest stosowanie izolacji przestrzennej wynoszącej od 15 do 50 m, tak by ograniczyć zapylanie krzyżowe między kukurydzą zmodyfikowaną i niezmodyfikowaną genetycznie oraz obniżyć zawartość GMO w żywności i paszy konwencjonalnej do poziomu poniżej 0,9% (wartość progowa znakowania). Ograniczanie stopnia mieszania się upraw do jeszcze niższych poziomów (np. do wartości 0,1% – uznawanej za granicę oznaczalności) możliwe jest przy stosowaniu jeszcze większych odległości (od 100 do 500 m).
Europejskie Biuro ds. Współistnienia Upraw
W 2006 r. Rada wezwała Komisję do dalszych prac w zakresie współistnienia upraw, mających wskazać najlepsze praktyki dla technicznych środków segregacji oraz określić wytyczne w zakresie współistnienia dla poszczególnych rodzajów upraw. W 2008 r. Komisja powołała ECoB.
W skład Biura wchodzą eksperci mianowani przez zainteresowane państwa członkowskie (obecnie aktywny udział w pracach ECoB ma 20 państw członkowskich), których z ramienia Instytutu Perspektywicznych Studiów Technologicznych (IPST) Wspólnego Centrum Badawczego wspiera sekretariat naukowy.
Prace nad dokumentem dotyczącym najlepszych praktyk prowadzone były w ścisłej współpracy z zainteresowanymi stronami, a w ich wyniku państwa członkowskie UE uzyskają niezbędną elastyczność przy dostosowywaniu środków do konkretnych warunków na poziomie regionalnym i lokalnym.
Fakty i liczby
W 2009 r. łączna powierzchnia upraw organizmów zmodyfikowanych genetycznie na świecie wyniosła 134 mln hektarów. Najwięcej GMO uprawa się w Stanach Zjednoczonych (48% powierzchni upraw na świecie), Brazylii (16%) i Argentynie (16%). Cztery najważniejsze odmiany upraw, które są modyfikowane genetycznie w celu zwiększenia ich odporności na szkodniki lub tolerancji względem herbicydów, to: nasiona soi (77% powierzchni upraw soi na świecie), bawełna (49% powierzchni upraw bawełny na świecie), kukurydza (26% powierzchni upraw kukurydzy na świecie) oraz rzepak (21% powierzchni upraw rzepaku na świecie).
W UE tylko trzy rodzaje GMO zostały dopuszczone do uprawy:
Dwie odmiany kukurydzy GM, przy czym na terenie UE uprawiana jest tylko odmiana kukurydzy linii Bt odporna na szkodniki (MON810).
Jedna odmiana ziemniaka GM (zmodyfikowana genetycznie odmiana ziemniaka skrobiowego, dopuszczona do uprawy w marcu 2010 r.).
Dalsze informacje
W dniu 13 lipca Komisja przyjęła kompleksowy wniosek, który zapewnia państwom członkowskim swobodę w zakresie zezwalania, ograniczania lub zakazywania uprawy organizmów zmodyfikowanych genetycznie, a jednocześnie nie narusza unijnego systemu zatwierdzania GMO na podstawie badań naukowych. Przyjęty pakiet zawiera nowe zalecenie w sprawie współistnienia upraw GMO z uprawami konwencjonalnymi lub ekologicznymi oraz projekt rozporządzenia w sprawie niewielkiej zmiany prawodawstwa w zakresie GMO.
Wniosek dotyczący zmiany dyrektywy 2001/18/WE miał na celu zapewnienie państwom członkowskim pewności prawnej przy decydowaniu o uprawie GMO na podstawach innych niż badania naukowe. Zostanie on przyjęty w drodze współdecyzji z Parlamentem Europejskim i z Radą.
Dokument dotyczący najlepszych praktyk dostępny jest na stronie:
http://ecob.jrc.ec.europa.eu/documents.html
Więcej informacji na ten temat:
