Navigation path

Left navigation

Additional tools

Procedury azylowe: Komisja wskazuje na niedociągnięcia w obowiązujących wspólnych normach

European Commission - IP/10/1100   08/09/2010

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO

IP/10/1100

Bruksela, dnia 8 września 2010 r.

Procedury azylowe: Komisja wskazuje na niedociągnięcia w obowiązujących wspólnych normach

Sprawozdanie Komisji Europejskiej dotyczące stosowania dyrektywy w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy wskazuje, że gwarancje proceduralne nadal różnią się znacząco w poszczególnych państwach członkowskich UE. Ponadto brak przejrzystości norm ustanowionych na mocy dyrektywy i niedociągnięcia przy wdrażaniu na szczeblu krajowym mogą prowadzić do błędów administracyjnych. W dniu 21 października 2009 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący przekształcenia tej dyrektywy w celu usunięcia tych niedociągnięć.

„Nadal występuje znaczna rozbieżność między krajowymi procedurami azylowymi, a obecne przepisy nie pozwalają zapobiegać błędom administracyjnym. Wzywam Parlament Europejski i Radę do przyjęcia poprawek, które Komisja zaproponowała w 2009 r. w celu zaradzenia takiej sytuacji.” – powiedziała komisarz UE do spraw wewnętrznych, Cecilia Malmström. Dodała również: „Komisja będzie nadal rozpatrywać i analizować wszystkie sprawy, w których wykryto problemy związane z wdrażaniem, aby zapewnić prawidłowe stosowanie dyrektywy, w szczególności w odniesieniu do przestrzegania zasady non-refoulement (zakazu wydalania uchodźcy) oraz innych praw zawartych w Karcie praw podstawowych UE, oraz ograniczyć możliwość powstawania rozbieżności”.

Dyrektywa w sprawie procedur azylowych została opracowana w celu ustanowienia minimalnych norm dotyczących sprawiedliwych i skutecznych procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy.

W sprawozdaniu Komisji na temat jej wdrażania podkreśla się, że cel polegający na stworzeniu jednolitych warunków dotyczących procedur azylowych nie został w pełni osiągnięty. Niektóre z fakultatywnych przepisów dyrektywy oraz klauzule przyznające odstępstwa przyczyniły się do rozpowszechniania się rozbieżnych ustaleń w różnych państwach członkowskich UE. Dlatego obowiązujące w nich gwarancje proceduralne różnią się znacznie. Dotyczy to zwłaszcza przepisów odnoszących się do procedur w trybie przyśpieszonym, „bezpiecznego kraju pochodzenia”, „bezpiecznego kraju trzeciego”, przesłuchań, pomocy prawnej i dostępu do skutecznych środków odwoławczych.

Wykryto również pewną liczbę przypadków niepełnej lub nieprawidłowej transpozycji i niedociągnięć przy wdrażaniu dyrektywy.

W konsekwencji procedury mogą być podatne na występowanie błędów administracyjnych: znaczna część decyzji podjętych w poszczególnych sprawach jest odrzucana po odwołaniu, ponieważ decyzje te oparte są na kryteriach, które nie są wystarczająco przejrzyste i precyzyjne.

Na podstawie gruntownej oceny wdrażania dyrektywy w sprawie procedur azylowych Komisja w dniu 21 października 2009 r. przyjęła wniosek w sprawie przekształcenia dyrektywy w celu usunięcia stwierdzonych niedociągnięć, udoskonalenia i skonsolidowania procedur oraz poprawy jakości decyzji wydawanych w pierwszej instancji oraz ogólnej skuteczności procedur azylowych w całej UE. Jakość i skuteczność procedur azylowych będzie głównym tematem konferencji ministerialnej w Brukseli w dniach 13-14 września. Bieżące sprawozdanie będzie również stanowiło podstawę do dyskusji.

Przebieg procedury

Między 1 stycznia 2008 r.1 a 31 grudnia 2009 r. 26 państw członkowskich odnotowało 492 995 wniosków o udzielenie azylu objętych dyrektywą w sprawie procedur azylowych. W tym samym okresie te same państwa członkowskie wydały 444 165 decyzji w pierwszej instancji i 125 785 decyzji dotyczących odwołań2.

Termin transpozycji przeważającej części dyrektywy przypadał 1 grudnia 2007 r., natomiast art. 15 dotyczący pomocy prawnej miał być transponowany do 1 grudnia 2008 r.

Po przekroczeniu tych terminów wszczęto postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom przeciwko wszystkim państwom członkowskim, które nie poinformowały w pełni o swoich środkach transpozycji: Komisja wysłała 17 wezwań do usunięcia uchybień oraz 5 uzasadnionych opinii.

Obecnie wszystkie państwa członkowskie, z wyjątkiem Irlandii, zgłosiły już środki transpozycji. Komisja wcześniej podjęła decyzję o przekazaniu spraw przeciwko Belgii i Irlandii do Trybunału Sprawiedliwości w związku z brakiem zgłoszenia wszystkich środków transpozycji (IP/10/808) oraz wszczęła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom przeciwko Grecji w związku z brakiem prawidłowego wprowadzenia kilku przepisów dyrektywy. Jednakże w ostatnich dniach Belgia zgłosiła Komisji środki, które według tego państwa stanowią wszystkie środki transpozycji. Są one obecnie przedmiotem przeglądu w celu oceny, czy zapewniają pełną transpozycję dyrektywy do prawa belgijskiego.

W dniu 21 października 2009 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący zmiany dyrektywy w sprawie procedur azylowych (IP/09/1552) w celu:

  • stworzenia jednolitej procedury poprzez uproszczenie i racjonalizację procedur azylowych, jak również zmniejszenia administracyjnego obciążenia państw członkowskich;

  • ułatwienia dostępu do procedury rozpatrywania wniosków; osoby, które pragną złożyć wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, powinny otrzymać odpowiednie informacje i porady już na samym początku swojego pobytu na danym terytorium. Straż graniczna, policja i inne organy władzy, które są dla osób występujących o ochronę organami pierwszego kontaktu, będą z kolei lepiej poinformowane, w jaki sposób należy z takimi osobami postępować;

  • zwiększenia skuteczności procesu rozpatrywania wniosków; jednym z ważnych środków jest wprowadzenie ogólnego sześciomiesięcznego terminu na dopełnienie procedur w pierwszej instancji. Wniosek przewiduje trzyletni okres przejściowy, w czasie którego państwa członkowskie mają przystosować się do tego terminu. We wniosku uproszczono i wyjaśniono również zasady proceduralne i pojęcia takie jak „bezpieczny kraj pochodzenia”, obowiązek współpracy osób ubiegających się o azyl z organami krajowymi oraz procedury w trybie przyśpieszonym;

  • podniesienia jakości decyzji podejmowanych w sprawach azylowych; wniosek przewiduje zwiększenie gwarancji proceduralnych, w szczególności dla osób wymagających szczególnej troski, takich jak ofiary tortur lub małoletni bez opieki. Osoby pracujące z osobami ubiegającymi się o azyl powinny dysponować odpowiednią wiedzą;

  • zapewnienia osobom ubiegającym się o azyl dostępu do skutecznych środków odwoławczych, zgodnie ze zobowiązaniami ciążącymi na państwach członkowskich na mocy prawa wspólnotowego i międzynarodowego; we wniosku wyraźnie określono, że dokonywany przez sądy i trybunały przegląd decyzji podejmowanych w pierwszej instancji powinien odbywać się zarówno pod kątem okoliczności faktycznych jak i kwestii prawnych; wskazano w nim także jasne zasady dotyczące skutku zawieszającego odwołań. Proponowane zmiany zapewniają spójność z rozwijającym się orzecznictwem dotyczącym prawa do obrony, zasady równości stron oraz prawa do skutecznej ochrony sądowej.

1 :

Odnośne decyzje dotyczące wniosków złożonych przed 1 grudnia 2007 r. nie były objęte wymienioną dyrektywą.

2 :

Dane na temat decyzji dotyczących odwołań są jednak niepełne, ponieważ 3 państwa członkowskie nie przekazały danych za 2008 r., a w przypadku 9 państw brakuje danych za 2009 r.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website