Navigation path

Left navigation

Additional tools

IP/10/1060

Βρυξέλλες, 20 Αυγούστου 2010

H Ευρωπαϊκή Επιτροπή απευθύνει έκκληση για τη χρησιμοποίηση διαμεσολάβησης με σκοπό την εξοικονόμηση χρόνου και χρήματος στις διασυνοριακές νομικές διαφορές

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τόνισε για μια ακόμη φορά σήμερα το δυναμικό των υφιστάμενων κανόνων της ΕΕ για τη διαμεσολάβηση σε σχέση με τις διασυνοριακές νομικές διαφορές και υπενθύμισε στα κράτη μέλη ότι τα μέτρα αυτά θα αποδώσουν μόνον εφόσον τεθούν σε εφαρμογή από τα κράτη μέλη σε εθνικό επίπεδο. Η διευθέτηση διαφορών και διαφωνιών δια της δικαστικής οδού δεν είναι μόνον δαπανηρή και χρονοβόρα, αλλά μπορεί και να καταστρέψει επικερδείς επιχειρηματικές σχέσεις. Οι διαφορετικές εθνικές νομοθεσίες και δικαιοδοσίες, καθώς και πρακτικά θέματα, όπως το κόστος και η γλώσσα, καθιστούν τις διασυνοριακές υποθέσεις περιπλοκότερες. Η εναλλακτική επίλυση διαφορών (Αlternative Dispute Resolution – ADR) μέσω αμερόληπτων διαμεσολαβητών μπορεί να λύσει τα προβλήματα αυτά και να οδηγήσει σε εποικοδομητικές λύσεις. Απαιτεί, όμως, κατηρτισμένους διαμεσολαβητές και σαφείς κανόνες, τους οποίους μπορούν να εμπιστευθούν αμφότερα τα μέρη. Η διασυνοριακή διαμεσολάβηση είναι δυσκολότερη διότι πρέπει να συμφιλιώσει διαφορετικές επιχειρηματικές αντιλήψεις, ενώ και οι δύο πλευρές χρειάζονται κοινούς κανόνες στους οποίους να μπορούν να βασιστούν. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο, τον Μάιο του 2008, θεσπίστηκαν κανόνες της ΕΕ για τη διαμεσολάβηση, οι οποίοι πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή έως τον Μάιο του 2011. Με αυτούς παρέχονται νομικές εγγυήσεις για τη διαμεσολάβηση και εξασφαλίζεται μια διαδικασία υψηλής ποιότητας μέσω της εφαρμογής κανόνων δεοντολογίας ή της εκπαίδευσης διαμεσολαβητών. Μέχρι στιγμής, τέσσερεις χώρες (Γαλλία, Εσθονία, Ιταλία και Πορτογαλία) πληροφόρησαν την Επιτροπή ότι έχουν μεταφέρει τους κανόνες της ΕΕ για τη διαμεσολάβηση στην εθνική τους νομοθεσία.

«Αυτά τα μέτρα της ΕΕ είναι πολύ σημαντικά, διότι προωθούν μια εναλλακτική και επιπρόσθετη πρόσβαση στη δικαιοσύνη στην καθημερινότητα. Τα συστήματα απονομής δικαιοσύνης παρέχουν τα μέσα στους ανθρώπους να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους. Η αποτελεσματική πρόσβαση στη δικαιοσύνη προστατεύεται από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Πολίτες και επιχειρήσεις δεν πρέπει να αποκόπτονται από την άσκηση των δικαιωμάτων τους απλώς και μόνον επειδή τους είναι δύσκολο να κάνουν χρήση του συστήματος απονομής δικαιοσύνης ή δεν έχουν τα οικονομικά μέσα προς τούτο, ή δεν μπορούν να περιμένουν τη διεξαγωγή δίκης ή δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την γραφειοκρατία» δήλωσε η αντιπρόεδρος κα Viviane Reding, Επίτροπος αρμόδια για τη δικαιοσύνη. «Καλώ τα κράτη μέλη να δείξουν φιλοδοξία και να υιοθετήσουν γρήγορα τους κανόνες της ΕΕ για τη διαμεσολάβηση: τουλάχιστον θα πρέπει να καταστεί δυνατός ο φιλικός διακανονισμός διασυνοριακών διαφορών. Αλλά γιατί να σταματήσουμε εκεί; Γιατί να μην ισχύουν τα ίδια μέτρα και σε εθνικό επίπεδο; Τελικά, αυτοί που θα ωφεληθούν είναι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις, οι κοινωνίες και οι οικονομίες και το ίδιο το σύστημα δικαιοσύνης».

Η οδηγία της ΕΕ περί διαμεσολάβησης ισχύει όταν δύο μέρη μιας διασυνοριακής διαφοράς συμφωνούν εθελοντικά να διευθετήσουν τη διαφορά τους προσφεύγοντας σε αμερόληπτο διαμεσολαβητή. Τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν την επιβολή των συμφωνιών που προκύπτουν από τη διαμεσολάβηση. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ, ο χρόνος που χάνεται λόγω της μη χρησιμοποίησης διαμεσολάβησης υπολογίζεται σε 331 έως 446 επιπρόσθετες ημέρες κατά μέσο όρο στην ΕΕ, και οι επιπλέον νομικές δαπάνες κυμαίνονται από 12.471 ευρώ έως 13.738 ευρώ ανά υπόθεση1.

Η διαμεσολάβηση μπορεί να λύσει διαφορές μεταξύ επιχειρήσεων, εργοδοτών και εργαζομένων, ιδιοκτητών και ενοικιαστών, ή οικογενειακές διαφορές, με σκοπό να διατηρηθούν και ενδεχομένως να βελτιωθούν οι μεταξύ τους σχέσεις με εποικοδομητικό τρόπο, κάτι που δεν επιτυγχάνεται πάντοτε με την προσφυγή στα δικαστήρια. Η εξωδικαστική διευθέτηση διαφορών συνεπάγεται οικονομία στους πόρους του συστήματος απονομής δικαιοσύνης και μπορεί να μειώσει τα νομικά έξοδα. Η επιγραμμική επίλυση διαφορών καθιστά την εξ αποστάσεως διαμεσολάβηση όλο και πιο προσβάσιμη. Αυτό που λείπει είναι διασυνοριακοί κανόνες που να παρέχουν στα μέρη βεβαιότητα όσον αφορά τη διαδικασία και τον δεσμευτικό της χαρακτήρα.

Κρίσιμο στοιχείο σε κάθε διαμεσολάβηση είναι η εμπιστοσύνη στη διαδικασία, ιδίως όταν τα δύο μέρη προέρχονται από διαφορετικές χώρες. Συνεπώς, οι κανόνες της ΕΕ ενθαρρύνουν τα κράτη μέλη να ελέγχουν την ποιότητά της, να θεσπίσουν κώδικες δεοντολογίας και να προσφέρουν εκπαίδευση στους διαμεσολαβητές ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα του συστήματος διαμεσολάβησης. Έχει εκπονηθεί ένας Ευρωπαϊκός κώδικας δεοντολογίας για τους διαμεσολαβητές από ομάδα ενδιαφερομένων με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο οποίος εγκαινιάσθηκε στις 2 Ιουλίου 2004. Ο Ευρωπαϊκός κώδικας δεοντολογίας θεσπίζει ορισμένες αρχές που μπορεί να ακολουθήσει προαιρετικά κάθε διαμεσολαβητής. Οι αρχές αυτές καλύπτουν τα προσόντα, τον διορισμό και την αμοιβή των διαμεσολαβητών, την προώθηση των υπηρεσιών τους, την ανεξαρτησία και την αμεροληψία τους, τη συμφωνία διαμεσολάβησης και τον κανόνα της εμπιστευτικότητας.

Ο κατάλογος των οργανισμών που υιοθετούν τον Ευρωπαϊκό κώδικα δεοντολογίας δημοσιεύεται στη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/civiljustice/adr/adr_ec_list_org_en.pdf

Εάν αποτύχει η διαμεσολάβηση, οι διαφορές μπορούν πάντοτε να επιλυθούν με τις συνήθεις δικαστικές διαδικασίες.

Η Επιτροπή προβλέπει ότι, έως τον Μάιο του 2011, 26 κράτη μέλη θα έχουν θέσει σε εφαρμογή τους κανόνες αυτούς της ΕΕ (η Δανία αποφάσισε να μην τους υιοθετήσει με βάση το προνόμιο που της παρέχει ένα πρωτόκολλο που έχει προσαρτηθεί στις συνθήκες ΕΕ). Μέχρι στιγμής τέσσερεις χώρες (Γαλλία, Εσθονία, Ιταλία και Πορτογαλία) έχουν πληροφορήσει την Επιτροπή ότι έχουν θέσει σε εφαρμογή τους κανόνες αυτούς. Επιπλέον, η Λιθουανία και η Σλοβακία γνωστοποίησαν τα δικαστήρια που είναι αρμόδια για την επιβολή των διακανονισμών που απορρέουν από διασυνοριακή διαμεσολάβηση.

Παρότι τα περισσότερα κράτη μέλη διέθεταν ήδη παρόμοιους κανόνες σε εθνικό επίπεδο πριν από την έκδοση της οδηγίας, θα πρέπει να γνωστοποιήσουν στην Επιτροπή, πριν από τις 21 Μαΐου 2011, τα μέτρα τα οποία θα λάβουν για την εφαρμογή της οδηγίας (τα εθνικά αυτά μέτρα πρέπει να αναφέρουν ρητά την οδηγία). Ορισμένες χώρες έχουν ήδη θεσπίσει κανόνες διαμεσολάβησης σε ορισμένους τομείς: για παράδειγμα η Ιρλανδία και η Δανία στον τομέα των εργασιακών σχέσεων, η Φινλανδία για θέματα καταναλωτών, η Σουηδία για τα οδικά ατυχήματα και η Γαλλία και η Ιρλανδία για οικογενειακά θέματα. Η Πορτογαλία εκπαιδεύει διαμεσολαβητές από το 2001.

Τα κράτη μέλη υποχρεούνται να γνωστοποιήσουν πληροφορίες για τα δικαστήρια που είναι αρμόδια για την επιβολή των συμφωνιών που προκύπτουν από διαμεσολάβηση νωρίτερα (έως τις 21 Νοεμβρίου 2010), ούτως ώστε η Επιτροπή να μπορέσει να τις δημοσιοποιήσει και να γίνει ευκολότερο για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις να καταφύγουν σε διαμεσολάβηση.

Ιστορικό

Η οδηγία 2008/52/EΚ για ορισμένα θέματα διαμεσολάβησης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις εκδόθηκε στις 23 Απριλίου 2008 (IP/08/628). Η Επιτροπή πρότεινε την οδηγία τον Οκτώβριο του 2004 (IP/04/1288).

Για περισσότερες πληροφορίες

Justice Newsroom:

http://ec.europa.eu/justice/news/intro/news_intro_en.htm

Αρχική σελίδα της Viviane Reding, αντιπροέδρου και επιτρόπου αρμόδιας για τη Δικαιοσύνη, τα Θεμελιώδη Δικαιώματα και την Ιθαγένεια:

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/reding/index_en.htm

ANNEX

Mediation in the E.U. (August 2010)*

ADR Schemes in force (August 2010)

For domestic disputes

For cross-border disputes (implementing Dir.2008/52)

Austria

Mediation (statutory law)

Belgium

Mediation (statutory law)

Bulgaria

Mediation (statutory law)

Cyprus

n.a.

Czech Republic

Arbitration (statutory law)

Legislation in preparation

Denmark

Mediation

Not party to the Directive

Estonia

Conciliation (statutory law)

Notified legislation

Finland

Arbitration

France

Mediation (statutory law)

Notified legislation

Germany

Amicable settlement of disputes (statutory law)

Legislation in preparation

Greece

mediation

Legislation in preparation

Hungary

Mediation (statutory law)

Ireland

Mediation (statutory law)

Italy

Mediation (statutory law)

Notified legislation

Latvia

Conciliation (voluntary basis)

Lithuania

n.a.

Notified competent courts

Luxembourg

Arbitration (statutory law)

Legislation in preparation

Malta

n.a.

Netherlands

Mediation (voluntary basis)

Legislation in preparation

Poland

Mediation (statutory law)

Portugal

Mediation (statutory law)

Notified legislation

Romania

n.a.

Slovenia

Mediation (statutory law)

Slovak Republic

Mediation (statutory law)

Notified competent courts

Spain

Mediation (statutory law)

Legislation in preparation

Sweden

Mediation (voluntary basis)

Legislation in preparation

UK

Mediation (voluntary basis)

* sources: http://ec.europa.eu/civiljustice/adr/adr_gen_en.htm

http://www.adrcenter.com/international/cms/?page_id=259

1 :

The Cost of Non ADR – Surveing and Showing the Actual Costs of Intra-Community Commercial Litigation, σχέδιο που χρηματοδότησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εκτέλεσε το ADR Center, Ιούνιος 2010, σ. 53, http://www.adrcenter.com/jamsinternational/civil-justice/Survey_Data_Report.pdf


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website