Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE DA SV FI ET LT LV

IP/09/ 945

Bruksela, dnia 17 czerwca 2009 r.

Państwa regionu Morza Bałtyckiego osiągnęły porozumienie w sprawie planu działań związanych z połączeniami międzysystemowymi na rynku energii państw bałtyckich

Przedstawiciele ośmiu nadbałtyckich państw członkowskich UE oraz przewodniczący Komisji Europejskiej José Manuel Barroso podpisali dzisiaj protokół ustaleń w sprawie planu działań związanych z połączeniami międzysystemowymi na rynku energii państw bałtyckich. Plan działań związanych z połączeniami międzysystemowymi na rynku energii państw bałtyckich (BEMIP) stanowi owoc dziewięciomiesięcznych prac, podjętych z inicjatywy Komisji i dotyczących określenia konkretnych środków, które umożliwiłyby lepsze połączenie Litwy, Łotwy i Estonii z większymi sieciami energetycznymi w UE.

Podczas poprzedzającej szczyt Rady Europejskiej kolacji z głowami państw i szefami rządów ośmiu państw członkowskich leżących w regionie Morza Bałtyckiego przewodniczący Komisji José Manuel Barroso powiedział: „Podpisanie protokołu ustaleń świadczy o poczuciu solidarności, które przyczyniło się do sprawnej i skutecznej współpracy między Komisją i państwami członkowskimi w tej dziedzinie, rozpoczętej w październiku ubiegłego roku, kiedy to uzgodniliśmy szereg działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa energetycznego w regionie Morza Bałtyckiego. Chciałbym w szczególności podziękować grupie wysokiego szczebla - jej ustawiczne starania i wytężona praca przyniosły efekt w postaci opracowania planu działań w ciągu zaledwie kilku miesięcy.”

Komisarz Andris Piebalgs dodał: „Zakończenie izolacji krajów bałtyckich, które wciąż są zdane na siebie pod względem dostaw energii, to zadanie, które należy niezwłocznie podjąć. Widząc działania i projekty zawarte w planie i zatwierdzone przez państwa regionu, jestem przekonany, że możemy zrealizować ten cel w perspektywie średniookresowej.

Podpisanie protokołu ustaleń rozpoczyna realizację wspomnianego wyżej planu działań, którego głównym celem jest stworzenie w pełni funkcjonującego i zintegrowanego rynku energii, wspieranego niezbędną infrastrukturą, tak aby zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne w regionie Morza Bałtyckiego. Oczekuje się, że szwedzka prezydencja w Radzie ułatwi realizację planu i nada priorytetowe znaczenie związanym z nim działaniom następczym.

W drugim strategicznym przeglądzie sytuacji energetycznej, przyjętym przez Komisję w listopadzie 2008 r., skuteczne połączenia międzysystemowe w regionie Bałtyku uznano za jeden z sześciu priorytetowych projektów w dziedzinie infrastruktury energetycznej. Plan BEMIP oraz rozszerzenie skandynawskiego modelu rynku energii elektrycznej na kraje bałtyckie stanowią także najważniejsze projekty w strategii dotyczącej regionu Morza Bałtyckiego, którą Komisja przedstawiła przed tygodniem, tj. 10 czerwca.

Pomysł opracowania planu działań związanych z połączeniami międzysystemowymi na rynku energii państw bałtyckich przedstawił w październiku przewodniczący Barosso, również podczas kolacji poprzedzającej szczyt Rady. Wkrótce potem powołano grupę wysokiego szczebla, w której skład weszli przedstawiciele ośmiu państw regionu Morza Bałtyckiego: Danii, Estonii, Finlandii, Litwy, Łotwy, Niemiec, Polski i Szwecji, a także obserwator z Norwegii, i której przewodniczył Matthias Ruete, dyrektor generalny DG ds. Transportu i Energii. Komisja ułatwiła prace nad planem BEMIP, a teraz będzie monitorować jego realizację. Pierwsze sprawozdanie z postępów zostanie przedstawione w grudniu 2009 r.

Szereg proponowanych projektów w planie BEMIP dotyczących infrastruktury stanowi część europejskiego programu naprawy gospodarczej (EERP). Oznacza to, że projekty dotyczące infrastruktury energetycznej w regionie mogą otrzymać dodatkowe wsparcie w wysokości ponad pół miliarda euro. Wsparcie to należy traktować jako uzupełnienie innych istniejących źródeł pomocy finansowej, takich jak Fundusz Spójności, program TEN-E itd.

KONTEKST

Główne wnioski końcowego sprawozdania grupy wysokiego szczebla ds. BEMIP ujęto w formie planu działań obejmującego trzy następujące dziedziny:

Integracja rynku energii

Uzgodniono strukturę rynku energii elektrycznej, opartej na modelu skandynawskim. Zaproponowano szczegółowy harmonogram opisujący praktyczne działania na rzecz wprowadzenia nowego modelu rynku i usunięcia przeszkód w tworzeniu regionalnego rynku energii elektrycznej w krajach bałtyckich, zgodnie z unijnymi przepisami w zakresie wewnętrznego rynku energii elektrycznej. Działania te obejmują między innymi zniesienie cen regulowanych, rozdzielenie działań i ról operatorów systemu przesyłowego, zniesienie ograniczeń transgranicznych, wprowadzenie rynkowego zarządzania ograniczeniami przesyłowymi, jak również wspólne rezerwy i zrównoważenie rynku energii, całkowite otwarcie rynku detalicznego i ustanowienie wspólnej giełdy dla fizycznego handlu energią w regionie Skandynawii i Bałtyku. Postępy w realizacji powyższych elementów struktury rynku stanowią bardzo ważny etap integracji systemów energii elektrycznej trzech krajów bałtyckich ze skandynawskim modelem rynku energii elektrycznej. Dnia 27 kwietnia premierzy trzech krajów bałtyckich podpisali w Wilnie wspólną deklarację, która potwierdziła ich polityczne zaangażowanie na rzecz rzeczywistego otwarcia rynków i integracji w sektorze energii elektrycznej.

Połączenia międzysystemowe i wytwarzanie energii elektrycznej

Projekty dotyczące infrastruktury, które mają umożliwić integrację rynków energii elektrycznej w regionie Morza Bałtyckiego, określono i oceniono na podstawie uproszczonej metodyki. Istnieją trzy grupy projektów:

  • Ogólny plan skandynawski obejmuje projekty realizowane między krajami skandynawskimi, takie jak m.in. Fenno-Skan II łączący Finlandię i Szwecję, Storebælt w Danii, między Szwecją i Norwegią, South Link w Szwecji i Skagerrak IV między Danią i Norwegią.

  • W przypadku projektów łączących region bałtycki z krajami skandynawskimi oraz Polską wszystkie połączenia systemowe – NordBalt (znany wcześniej jako SwedLit) łączący Szwecję i Litwę, Estlink-2 między Estonią i Finlandią oraz LitPol między Polską i Litwą – są opłacalne ekonomicznie. Do tej grupy projektów zalicza się wzmocnienie elektroenergetycznej sieci przesyłowej między trzema krajami bałtyckimi.

  • Trzecią grupę projektów stanowią połączenia systemowe między Polską i Niemcami . Ich główne zadania – w przeciwieństwie do integracji rynkowej będącej celem wcześniej wymienionych projektów – są związane z przepływami pętlowymi powodowanymi przez wytwarzanie energii wiatrowej na północy. Do tej grupy projektów należą inicjatywy podejmowane przez europejskich koordynatorów: G.W. Adamowitscha (wraz z tzw. „siedmiostronnym” Forum Środkowoeuropejskim) oraz prof. W. Mielczarskiego.

Wewnętrzny rynek gazu i jego infrastruktura

W przypadku infrastruktury głównym celem jest poprawia bezpieczeństwa dostaw poprzez osiągnięcie wyższego poziomu dywersyfikacji tras przesyłowych i źródeł gazu. Dobrze rokują możliwości projektów, które mogłyby pozwolić na realizację tego celu, co obejmuje też połączenia międzysystemowe – nowe bądź poprzez zapewnienie możliwości przesyłu w dwie strony, instalacje dla skroplonego gazu ziemnego (LNG) jak również rozwój instalacji przechowywania gazu. Grupa wysokiego szczebla ustaliła, że należy nadal pracować nad elementami planu BEMIP dotyczącymi sektora gazu.

For more information see the website .


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website