IP/09/740
Brussel, 12 mei 2009
Kleine chips met een groot potentieel: nieuwe EU-aanbevelingen zorgen ervoor dat barcodes van de 21ste eeuw privacy respecteren
De Europese burger moet controle hebben over intelligente chips, die een wereldmarkt vertegenwoordigen waarop in de komende tien jaar een vijfvoudige groei wordt verwacht, en ze tegelijk gemakkelijk kunnen gebruiken om het leven te vereenvoudigen. Deze micro-elektronische elementen, waarvan er reeds meer dan 6 miljard in omloop zijn, kunnen in tal van voorwerpen uit het dagelijkse leven, van koelkasten tot buskaarten, worden ingebracht. Met behulp van radiofrequentie-identificatie (RFID) kunnen gegevens automatisch worden verwerkt wanneer ze in de nabijheid van "lezers" worden gebracht die ze activeren, hun radiosignaal ontvangen en gegevens met ze uitwisselen. Ze zitten in de pasjes die u gebruikt om uw kantoor binnen te komen, alsook in de smartcards voor de betaling van tolgeld voor de snelweg. De Europese Commissie heeft vandaag een reeks aanbevelingen uitgebracht om te garanderen dat alle ontwerpers of exploitanten van RFID-technologie het individuele recht op privacy en gegevensbescherming zoals neergelegd in het op 14 december 2007 afgekondigde Handvest van de grondrechten van de Europese Unie respecteren.
"Intelligente chips zijn een veelbelovende technologie voor de toekomst die het leven in menig opzicht kunnen vereenvoudigen. Voorwerpen uit het dagelijkse leven worden plots intelligent doordat ze worden verbonden met een netwerk en zo gegevens uitwisselen. Denk maar aan intelligente koelkasten die u meedelen dat uw melk over datum is of intelligente levensmiddelenverpakkingen die ouders waarschuwen voor mogelijke allergieën," aldus Viviane Reding, EU-commissaris voor Informatiemaatschappij en media. "Het gebruik van kleine, intelligente chips voor communicatie tussen voorwerpen biedt een duidelijk economisch potentieel. De Europese burger moet echter goed op de hoogte zijn van de nieuwe technologie. Daarom heeft de Commissie krachtige aanbevelingen voor de industrie uitgebracht. De Europese consument moet erop kunnen vertrouwen dat zijn persoonlijke gegevens worden beschermd, ook in een veranderende technologisch omgeving. De Commissie streeft er dan ook naar dat de RFID-technologie het de consument mogelijk maakt controle te hebben over de veiligheid van zijn gegevens; dit is de beste garantie voor economisch succes. In de komende acht jaren zal het Europese aandeel in de wereldmarkt voor intelligente chips tenslotte 35% bedragen.
Intelligente chips (of radiotags) kunnen, voor zover dit al niet het geval is, aanzienlijke gevolgen hebben voor bedrijfstaken, overheidsdiensten en consumptieproducten; zo kunnen zij de efficiëntie van recyclage en gezondheidszorg verbeteren en de wachttijden aan betaalautomaten langs de snelweg en aan bagagebanden op de luchthaven verkorten.
Om Europa voor te bereiden op deze veranderingen heeft de Commissie vandaag de volgende beginselen voor de bescherming van privacy en gegevens vastgelegd:
- Consumenten moeten weten of bepaalde producten in winkels al dan niet met intelligente chips zijn uitgerust. Wanneer consumenten producten met intelligente chips kopen, moeten deze automatisch, onmiddellijk en kosteloos worden gedeactiveerd op het verkooppunt, tenzij de consument uitdrukkelijk verzoekt de chip operationeel te laten. Uitzonderingen kunnen worden toegestaan, bijvoorbeeld om kleinhandelaren niet nodeloos te belasten, op voorwaarde evenwel dat de gevolgen van de chip voor de privacy zijn nagegaan.
- Bedrijven of overheidsdiensten die gebruik maken van intelligente chips, moeten consumenten duidelijke en eenvoudige informatie verschaffen zodat deze kunnen inschatten of hun persoonlijke gegevens zullen worden gebruikt, alsook welke gegevens zullen worden gebruikt (bijv. naam, adres of geboortedatum) en waarvoor. Zij moeten ook zorgen voor een duidelijke etikettering ter identificatie van de elementen die de in intelligente chips opgeslagen informatie "lezen", en een contactpunt instellen waar burgers terechtkunnen voor meer informatie.
- Verenigingen en organisaties van kleinhandelaren moeten de consument beter bewust maken van met intelligente chips uitgeruste producten via een gemeenschappelijk Europees merkteken waarmee de aanwezigheid van een intelligente chip wordt aangegeven.
- Bedrijven en overheidsdiensten moeten effectbeoordelingen inzake de bescherming van privacy en gegevens uitvoeren alvorens gebruik te maken van intelligente chips. Ter waarborging van de veiligheid en de bescherming van persoonlijke gegevens moeten deze beoordelingen worden gecontroleerd door de nationale autoriteiten voor gegevensbescherming.
In 2008 zijn wereldwijd 2,2 miljard RFID-tags voor gebruik bij betaalautomaten langs de snelweg of voor de identificatie van transportcontainers verkocht, waarvan grofweg een derde in Europa. De mondiale marktwaarde van RFID-tags wordt voor 2008 op 4 miljard euro geschat en zal tegen 2018 naar verwachting ongeveer 20 miljard euro bedragen.
Achtergrond:
In 2006 heeft de Europese Commissie een publieke raadpleging over de ontwikkeling en het gebruik van intelligente chips (of identificatie met behulp van radiogolven) gelanceerd (IP/06/289). Op basis daarvan heeft zij in maart 2007 een mededeling aangenomen (IP/07/332) waarin zij aangeeft dat de burger verdere actie op het gebied van de bescherming van privacy en gegevens verwacht. De aanbeveling van vandaag, waarvoor alle belanghebbenden (leveranciers en verwerkende bedrijven, normalisatie-instellingen, consumentenorganisaties, maatschappelijke organisaties en vakbonden) zijn geraadpleegd, speelt in op deze verwachtingen en heeft tot doel gelijke kansen voor de Europese industrie te ontwikkelen en tevens de privacy van het individu te beschermen. De lidstaten krijgen twee jaar de tijd om de Commissie mee te delen welke stappen zij zullen nemen ter verwezenlijking van de doelstellingen van de aanbeveling. De Commissie zal binnen een termijn van drie jaar een verslag opstellen over de tenuitvoerlegging van de aanbeveling, met een analyse van de gevolgen voor bedrijven en overheidsdiensten die gebruik maken van intelligente chips, alsook voor de burger.
De aanbeveling is te vinden op onderstaande link:
http://ec.europa.eu/information_society/policy/rfid/index_en.htm
