IP/09/220
Bruksela, dnia 5 lutego 2009 r.
Rybołówstwo: Komisja chce chronić rekiny
Komisja Europejska przyjęła dzisiaj pierwszy w swojej historii Plan działań Wspólnoty Europejskiej na rzecz ochrony rekinów i zarządzania ich zasobami. Plan ma stanowić gwarancję, że podjęte zostaną skuteczne działania zmierzające do odbudowy zasobów rekinów (w razie potrzeby z zachowaniem zasady ostrożnego zarządzania zasobami) wszędzie tam, gdzie są one zagrożone. Mają też zostać ustanowione wytyczne w zakresie zarządzania odpowiednimi połowami (również takimi, w których rekiny są łowione jako przyłów), tak aby zapewnić zrównoważoną eksploatację tych zasobów. Plan przewiduje również środki mające przyczynić się do poszerzenia wiedzy na temat zasobów rekinów i ich połowów. Ustanowione środki odnoszą się do rekinów oraz do innych pokrewnych gatunków zaliczanych do płaszczek i będą stosowane na wodach Wspólnoty i poza nimi, wszędzie tam, gdzie flota UE prowadzi połowy. Komisja będzie również dbać o to, aby działania podejmowane przez UE na forum organizacji międzynarodowych oraz w ramach zawieranych przez nią umów były spójne z jej wewnętrzną polityką dotyczącą zasobów rekinów.
Unijny komisarz ds. gospodarki morskiej i rybołówstwa Joe Borg powiedział: Rekiny dotkliwie odczuwają skutki przełowienia a konsekwencje uszczuplenia ich zasobów mogą być bardzo poważne, nie tylko dla samych rekinów, lecz również dla ekosystemów morskich i dla rybaków. Z tego względu przyjęliśmy dzisiaj plan działań wprowadzający bardziej ostrożne podejście w odniesieniu do zarządzania połowami, w trakcie których łowione są rekiny. Plan ten wesprze także intensywne badania naukowe, konieczne dla lepszego zrozumienia roli, jaką rekiny odgrywają w życiu naszych oceanów oraz wpływu, jaki na ich zasoby mogą wywierać prowadzone przez nas połowy.
Plan działań ustanawia środki usprawniające gromadzenie danych i opinii naukowych, środki poprawy zarządzania oraz środki techniczne, a także zaostrza kontrolę przestrzegania zakazu odcinania płetw, który obowiązuje od 2003 r. na wodach UE oraz w odniesieniu do wszystkich statków UE niezależnie od miejsca prowadzonych połowów. Plan obejmuje środki, które mają zostać wdrożone zarówno na poziomie UE, jak i państw członkowskich, oraz zaleca podjęcie przez UE starań o uzyskanie dla nich poparcia u wszystkich właściwych w tej dziedzinie regionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem (RFMO). Pełen wykaz przedstawionych środków można znaleźć klikając na link podany poniżej.
Plan obejmuje wszystkie ryby chrzęstnoszkieletowe – obok rekinów również płaszczki i chimery – do których razem zalicza się ponad 1000 gatunków. Zamieszkują one wody wszystkich mórz i oceanów, wiele z nich można jednak znaleźć przede wszystkim w północnej części Atlantyku, gdzie statki UE dokonują ponad 50 % połowów rekinów. Połowy rekinów gwałtownie wzrosły od połowy lat 80-tych na skutek rosnącego popytu na produkty z rekinów (szczególnie płetwy). Jednak z uwagi na swoją długowieczność oraz fakt, że późno osiągają dojrzałość płciową, a także charakteryzują się długim okresem ciąży i niskim współczynnikiem płodności, gatunki te szczególnie odczuwają skutki przełowienia. Przeprowadzone ostatnio przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) badania świadczą o tym, że aż jedna trzecia gatunków rekinów łowionych w wodach Wspólnoty jest w chwili obecnej zagrożona przełowieniem. Pomimo krytycznego stanu tych zasobów i ich rosnącego znaczenia dla floty UE, połowy rekinów nie zostały nigdy objęte systematycznym zarządzaniem w UE. W ciągu kilku ostatnich lat Komisja odnotowała niepokojący stan wielu stad rekinów i przedstawiła zarówno na forum Wspólnoty, jak i niektórych RFMO wnioski w sprawie wprowadzenia zakazu połowów lub znacznego ograniczenia śmiertelności połowowej.
Wspólnotowy plan działań na rzecz ochrony rekinów został opracowany w oparciu o wyniki obszernych konsultacji przeprowadzonych z państwami członkowskimi, zainteresowanymi stronami i społeczeństwem w latach 2007-2008. Jego ogólne założenia opierają się na Międzynarodowym planie działań na rzecz ochrony rekinów i zarządzania ich zasobami przyjętym przez FAO w 1999 r. Zgodnie z wymogami planu FAO, planowi działania towarzyszy raport z oceny stanu zasobów rekinów, załączony do komunikatu.
Więcej informacji można uzyskać na stronach:
Link do planu działania i raportu z oceny stanu zasobów rekinów:
