Navigation path

Left navigation

Additional tools

Staatssteun: Steun blijkt volgens Scorebord door financiële crisis fors toegenomen, maar niet ten koste van interne markt

European Commission - IP/09/1884   07/12/2009

Other available languages: EN FR DE DA ES IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

IP/09/1884

Brussel, 7 december 2009

Staatssteun: Steun blijkt volgens Scorebord door financiële crisis fors toegenomen, maar niet ten koste van interne markt

De jongste editie van het Scorebord Staatssteun van de Europese Commissie laat zien dat de financiële crisis het totale volume steun heeft doen oplopen - van 66,5 miljard EUR of 0,52% van het EU-27 bbp in 2007 tot 279,9 miljard EUR of 2,2% van het bbp in 2008. Worden de crisismaatregelen niet meegerekend, dan bedroeg het totale steunvolume 67,4 miljard EUR in 2008 of 0,57% van het bbp. Door hun snelle en gecoördineerde reactie hebben de lidstaten en de Commissie de financiële stabiliteit helpen te bewaren. Het staatssteunbeleid van de Europese Commissie was een van de sleutelfactoren die ervoor gezorgd hebben dat dit (al bij al succesvolle) reddingsproces gecoördineerd kon verlopen. De Commissie zorgde ervoor dat ongeziene steunmaatregelen soepel ten uitvoer konden worden gelegd. Zij heeft er echter ook op toegezien dat de interne markt niet werd verstoord door buitensporige concurrentiedistorsies. Steun die geen verband hield met de crisis, bleef over het algemeen stabiel en gericht op doelstellingen van gemeenschappelijk belang.

Eurocommissaris voor Concurrentie Neelie Kroes: "De voorbije 14 maanden is Europa erin geslaagd om dankzij reddingsmaatregelen zonder voorgaande de financiële markten te stabiliseren en de weg te helpen vrijmaken voor het herstel. Door deze steun snel te onderzoeken en streng toe te zien op het gebruik ervan, hebben we ervoor gezorgd dat staatssteun een deel van de oplossing voor de crisis is. Thans zijn we in de herstructureringsfase van het bankbestel gekomen. En de eerste belangrijke besluiten zijn al genomen, in zaken zoals KBC, ING, Lloyds, Fortis en Commerzbank. In 2009 hebben we ook extra steun voor de reële economie toegestaan om de kr edietschaarste te compenseren. Ik ben bijzonder ingenomen met de vaststelling dat de lidstaten, ondanks de moeilijke tijden, de staatssteunregels zijn blijven naleven en hun inspanningen hebben volgehouden om steun om te buigen naar horizontale doelstellingen van gemeenschappelijk belang zoals onderzoek. Dankzij doelgerichte steun moet we verder kunnen gaan op de weg naar het economische herstel."

Steun om de financiële crisis te overwinnen

Dankzij het gecoördineerde optreden van de lidstaten en de Commissie, maar ook door specifieke regels voor de crisis konden steunregelingen en ad-hocmaatregelen snel ten uitvoer worden gelegd zonder dat het gelijke speelveld in de EU in gevaar kwam.

De crisissteun die de lidstaten in 2008 beschikbaar hebben gesteld en waarvoor de Commissie groen licht heeft gegeven, bedroeg in totaal 3 361 miljard EUR. Het nominale bedrag van de crisissteun die de lidstaten in 2008 daadwerkelijk ten uitvoer hebben gelegd, lag veel lager: 958 miljard EUR. Het steunbestanddeel van dit bedrag wordt geraamd op 212,2 miljard EUR of 1,7% van het EU-27 bbp. Dat het steunbestanddeel aanzienlijk lager ligt dan het nominale bedrag, komt met name doordat het steunbestanddeel van overheidsgaranties meestal slechts een zeer beperkte fractie vormt van de gegarandeerde bedragen. Voorts vinden reële begrotingsuitgaven pas plaats wanneer de overheidsgarantie ook echt wordt aangesproken.

Lidstaten houden inspanningen vol om steun naar horizontale doelstellingen om te buigen

Worden de maatregelen in verband met de financiële crisis buiten beschouwing gelaten, dan blijken de lidstaten hun inspanningen vol te houden om steun om te buigen naar horizontale doelstellingen van gemeenschappelijk belang. Zo'n 88% van de steun voor de be- en verwerkende industrie en de dienstensector is nu omgebogen naar horizontale doelstellingen van gemeenschappelijk belang. Voort viel er ook een daling vast te stellen van de reddings- en herstructureringssteun die geen verband houdt met de crisis. Opvallend bij dit alles is dat de nadruk meer is komen te liggen op regionale steun en steun voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie (O&O&I). De verwachting is dan ook dat daarmee weer kansen worden gecreëerd voor nieuwe banengroei.

Vereenvoudiging en flexibiliteit

De hervormingen die sinds het Actieplan Staatssteun 2005-2008 (zie IP/05/680 ) zijn doorgevoerd, blijven hun vruchten afwerpen. Dankzij nieuwe vrijstellingen van de verplichting om steun vooraf door de Commissie te laten toetsen, is de administratieve belasting verminderd zonder dat dit ten koste ging van het gelijke speelveld. Daarbij gaat het om de de-minimisverordening (zie IP/06/1765 ) of de recent goedgekeurde algemene groepsvrijstellingsverordening (zie IP/08/1110 ). Van het totale steunvolume wordt zo'n 19% verleend in het kader van groepsvrijstellingen. Daarnaast is nog eens 76% van de staatssteun die de Commissie te beoordelen krijgt, steun in het kader van steunregelingen. Zodra dergelijke regelingen of programma's van de Commissie groen licht hebben gekregen, kunnen de lidstaten steun verlenen aan een groot aantal begunstigden, zonder dat nog verder onderzoek van de Commissie nodig is. Maatregelen die individueel, per begunstigde onderneming worden onderzocht, vertegenwoordigen slechts 5% van het totale steunvolume. Dankzij dit alles beschikken lidstaten over een ruime mate van flexibiliteit, terwijl de verenigbaarheidscriteria de garantie bieden dat dit niet ten koste gaat van de interne markt.

Handhaving

Het Scorebord laat zien dat er verdere vooruitgang is geboekt op het punt van de terugvordering van onrechtmatige en onverenigbare steun. Eind juni 2009 is al 9,4 miljard EUR van dit soort steun daadwerkelijk teruggevorderd. Slechts 9% van de onrechtmatige steun moet nog worden terugbetaald. Dit betekent ook dat 91% van het totale bedrag onrechtmatige en onverenigbare steun door ondernemingen daadwerkelijk is terugbetaald. Ter vergelijking: eind 2004 bedroeg dit nog 25%.

Het Scorebord Staatssteun is, samen de bijlage "Fact and figures on State aid in the EU Member States" en een reeks gedetailleerde statistische tabellen in indicatoren voor alle lidstaten, op de website van de EU te vinden onder:

http://ec.europa.eu/comm/competition/state_aid/studies_reports/studies_reports.html

Zie ook MEMO/09/540.

Totale steunvolume, uitgedrukt als percentage van het bbp (EU-27 - gegevens sinds 1992)

Figures and graphics available in PDF and WORD PROCESSED


Minder en beter gerichte staatssteun: kerncijfers (crisismaatregelen niet meegerekend)

 

Staatssteun
(x mrd EUR - 2008)

Staatssteun
(% bbp - 2008)

Evolutie aandeel steun in bbp (2003-2008), in procentpunt bbp (1)

Totale staatssteun (excl. spoorwegen)

Totale staatssteun industrie, en diensten, (excl. landbouw, visserij en vervoer)

Totale staatssteun (excl. spoorwegen)

Totale staatssteun industrie, en diensten, (excl. landbouw, visserij en vervoer)

Totale staatssteun (excl. spoorwegen)

Totale staatssteun industrie, en diensten

Aandeel steun horizontale doelstellingen, als % totale steun industrie en diensten (2008)

Evolutie aandeel steun horizontale doelstellingen, als % totale steun, 2003-2008 in procentpunt (1)

EU 27

67,4

52,9

0,54

0,42

-0,05

-0,05

88

10,8

EU 15

57,1

45,8

0,50

0,40

-0,03

-0,02

88

4,3

EU 12

10,3

7,1

1,05

0,72

-0,46

-0,50

87

48,1

België

1,6

1,2

0,46

0,36

0,08

0,09

99

-1,0

Bulgarije

0,4

0,0

1,30

0,12

0,60

-0,20

91

38,4

Tsjechische Republiek

1,4

1,2

0,97

0,78

-0,47

-0,51

94

65,3

Denemarken

1,9

1,7

0,80

0,71

0,01

0,02

94

1,2

Duitsland

15,7

14,2

0,63

0,57

-0,09

-0,08

87

7,5

Estland

0,0

0,0

0,29

0,09

0,00

-0,02

100

0,0

Ierland

1,9

0,7

1,05

0,38

0,30

0,06

84

11,4

Griekenland

1,0

0,8

0,42

0,33

-0,04

0,06

98

1,5

Spanje

5,2

4,4

0,48

0,40

-0,02

-0,04

79

8,1

Frankrijk

10,3

7,6

0,53

0,39

-0,04

-0,01

96

18,7

Italië

5,5

4,5

0,35

0,29

-0,07

-0,06

85

-10,4

Cyprus

0,1

0,1

0,65

0,47

-1,12

-0,90

95

61,1

Letland

0,2

0,0

0,88

0,20

0,32

0,03

100

10,1

Litouwen

0,3

0,2

0,82

0,53

0,18

0,10

100

54,2

Luxemburg

0,1

0,1

0,20

0,15

-0,11

-0,04

100

0,0

Hongarije

2,5

1,9

2,38

1,81

-0,10

0,21

81

19,0

Malta

0,1

0,1

2,00

1,74

-0,78

-0,86

2

-2,1

Nederland

2,2

1,5

0,36

0,25

-0,04

0,03

98

3,0

Oostenrijk

1,3

1,1

0,46

0,38

0,06

0,07

99

-20,7

Polen

3,7

2,9

1,02

0,80

-0,84

-0,82

93

67,1

Portugal

1,6

1,5

0,93

0,92

0,15

0,19

16

-3,5

Roemenië

0,9

0,3

0,64

0,18

-0,55

-0,99

53

15,6

Slovenië

0,2

0,2

0,66

0,47

-0,10

-0,09

89

8,7

Slovakije

0,4

0,3

0,53

0,42

-0,04

-0,07

84

21,1

Finland

2,1

0,8

1,13

0,44

-0,13

0,02

98

-0,2

Zweden

3,0

2,7

0,92

0,82

0,15

0,16

100

-0,3

Verenigd Koninkrijk

3,8

3,1

0,21

0,17

-0,04

-0,02

91

-4,8

Noorwegen

2,3

1,7

0,74

0,56

n.b. (2)

n.b.

n.b.

n.b.

IJsland

0,02

0,02

0,21

0,21

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

Liechtenstein

0,001

0,001

0,03

0,03

n.b.

n.b.

n.b.

n.b.

N.B.: Gegevens betreffen alle staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag die de lidstaten hebben verleend en die door de Commissie is onderzocht. De EU-regels voor landbouw- en visserijbeleid zijn niet opgenomen in de EER-Overeenkomst. Daarom is steun aan deze sectoren niet vermeld voor de EVA-Staten. — (1) Verandering in procentpunt van het jaargemiddelde voor de periode 2003-2005 en 2006-2008. Bron: DG Concurrentie, DG Energie en transport, DG Landbouw, DG Maritieme zaken en visserij, en Toezichthoudende Autoriteit van de EVA. (2) n.b. = niet beschikbaar.

Staatssteun in verband met crisismaatregelen (2008) (x mrd EUR)

 

Totale volume goedge­keurd
in 2008

Totale volume goedge­keurd (1.1.09-31.3.09)

Totale volume goedge­keurd (2008 - 31.3.09)

Totale volume goedge­keurd (1.4.09-11.11.09)

Totale volume goedge­keurd (2008 - 11.11.09)

Subsi­dies

Kapitaaldeel­nemingen

Zachte leningen

Garanties

Totale crisissteun gemeld voor 2008

Totale verleen­de crisis­steun
(% bbp)

Aandeel bank­sector als % totale eco­nomie

Nominale waarde

Verleen­de steun

Nominale waarde

Verleen­de steun

Nomi­nale waarde

Verleen­de steun

Nominale waarde

Verleen­­de steun

%

%

België

255,15

7,80

262,95

25,36

288,31

 

16,40

11,70

 

 

30,40

6,08

46,80

17,78

5,17

5,4

Denemarken

585,44

13,50

598,94

0,82

599,75

 

0,50

0,50

2,35

2,35

0,00

0,00

2,85

2,85

1,22

5,4

Duitsland

545,23

20,00

565,23

23,90

589,13

8,86

11,20

11,20

23,78

3,17

137,10

27,90

180,94

51,14

2,05

3,6

Ierland

376,00

5,00

381,00

7,50

388,50

 

 

 

 

 

355,76

35,58

355,76

35,58

19,16

10,9

Griekenland

28,00

 

28,00

 

28,00

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4,0

Spanje

250,00

 

250,00

 

250,00

 

-

-

 

 

99,13

0,93 

99,13

0,93

0,09

5,1

Frankrijk

341,25

4,70

345,95

 

345,95

 

11,50

11,50

 

 

31,40

4,98

42,90

16,48

0,85

4,7

Italië

20,00

 

20,00

 

20,00

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4,8

Cyprus

 

 

 

3,00

3,00

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7,8

Letland

7,44

 

7,44

 

7,44

 

 

 

0,96

0,96

 

 

0,96

0,96

4,17

6,2

Luxemburg

7,00

 

7,00

0,26

7,26

 

2,50

2,50

 

 

1,50

0,30

4,00

2,80

7,64

29,1

Hongarije

 

5,99

5,99

0,04

6,03

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4,0

Nederland

217,75

22,79

240,54

 

240,54

 

10,75

10,75

3,00

3,00

3,34

0,33

17,09

14,08

2,37

5,6

Oostenrijk

90,00

 

90,00

0,10

90,10

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5,6

Polen

 

 

 

10,00

10,00

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5,1

Portugal

20,00

0,45

20,45

4,00

24,45

 

 

 

 

 

4,30

0,43

4,30

0,43

0,26

8,2

Slovenië

12,00

 

12,00

 

12,00

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4,3

Finland

50,00

 

50,00

4,00

54,00

 

 

 

 

 

0,12

0,00

0,12

0,00

 

2,9

Zweden

150,52

4,80

155,32

 

155,32

 

0,25

0,25

0,00

0,00

1,14

0,11

1,39

0,36

0,11

3,6

Verenigd Koninkrijk

405,15

11,25

416,40

95,77

512,17

5,02

46,47

46,47

2,86

0,43

146,93

16,83

201,28

68,75

3,79

7,6

Totaal EU-27

3360,92

96,28

3457,20

174,74

3631,94

13,89

99,57

94,87

32,95

9,92

811,12

93,48

957,52

212,15

1,70

-


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website