Navigation path

Left navigation

Additional tools

Komisja Europejska włącza do agendy UE wyzwania związane z przetwarzaniem na format cyfrowy książek dla autorów, bibliotek i konsumentów

European Commission - IP/09/1544   19/10/2009

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT SK SL BG RO

IP/09/1544

Bruksela, dnia 19 października 2009 r.

Komisja Europejska włącza do agendy UE wyzwania związane z przetwarzaniem na format cyfrowy książek dla autorów, bibliotek i konsumentów

Komisja Europejska przyjęła w dniu dzisiejszym komunikat w sprawie praw autorskich w gospodarce opartej na wiedzy aby sprostać ważnym kulturowym i prawnym wyzwaniom związanym z masowym przetwarzaniem na format cyfrowy i rozpowszechnianiem książek, a w szczególności europejskich zbiorów bibliotecznych. Komunikat został sporządzony wspólnie przez komisarzy Charliego McCreevy i Viviane Reding. Biblioteki cyfrowe, takie jak Europeana ( http//www.europeana.eu ), umożliwią naukowcom i konsumentom w całej Europie uzyskanie nowych dróg dostępu do wiedzy. W tym celu UE będzie jednak musiała znaleźć rozwiązanie dla dzieł „osieroconych”, których niepewny status w zakresie praw autorskich oznacza, że często nie mogą zostać poddane cyfryzacji. Kolejnym ważnym elementem komunikatu jest kwestia poprawy dystrybucji i dostępności dzieł dla osób niepełnosprawnych, a zwłaszcza osób niedowidzących.

Podczas przyjmowania komunikatu komisarze McCreevy i Reding podkreślali, że debata nad Google Books Settlement ( ugodą dotyczącą programu Google Book Search) w Stanach Zjednoczonych po raz kolejny pokazała, że Europa nie może sobie pozwolić na pozostanie w tyle w dziedzinie cyfryzacji.

Musimy reklamować Europę jako centrum kreatywności i innowacji . Bogate zbiory europejskich bibliotek nie mogą się marnować, należy udostępnić je naszym obywatelom" powiedział komisarz McCreevy odpowiedzialny za rynek wewnętrzny i usługi.

Viviane Reding, komisarz ds. społeczeństwa informacyjnego i mediów, powiedziała: „Na całym świecie podejmuje się już istotne wysiłki w zakresie cyfryzacji. Europa powinna wykorzystać tę okazję do przejęcia inicjatywy i zagwarantowania, że przetwarzanie książek na format cyfrowy będzie odbywać się zgodnie z europejskim prawem autorskim oraz przy pełnym poszanowaniu europejskiej różnorodności kulturowej. Europa ze swoim bogatym dziedzictwem kulturowym ma najwięcej do zaoferowania i może najbardziej skorzystać z cyfryzacji książek. Jeżeli będziemy działać szybko, pro-konkurencyjne europejskie rozwiązania w zakresie cyfryzacji książek mogą zacząć funkcjonować wcześniej niż rozwiązania przewidywane obecnie w ramach Google Books Settlement w Stanach Zjednoczonych.”

Komunikat odnosi się do działań, jakie Komisja zamierza rozpocząć: ochrony i rozpowszechniania w formacie cyfrowym materiałów naukowych i kulturalnych oraz dzieł „osieroconych”, a także zagwarantowania dostępu do wiedzy osobom niepełnosprawnym. Wyzwana określone przez Komisję w dniu dzisiejszym wynikają z ubiegłorocznych konsultacji społecznych na temat zielonej księgi ( IP/08/1156 ) , prac grupy wysokiego szczebla ds. bibliotek cyfrowych powołanej przez Komisję oraz doświadczeń wynikłych z funkcjonowania europejskiej biblioteki cyfrowej Europeana ( IP/09/1257 ).

Informacje zebrane przez Komisję w trakcie ostatnich przesłuchań dotyczących Google Books Settlement wykazały, że zatwierdzenie tej ugody spowodowałoby anomalię polegającą na tym, że ogromna ilość utworów europejskich znajdujących się w bibliotekach w Stanach Zjednoczonych, które zostały przetworzone na format cyfrowy przez Google, byłaby dostępna dla konsumentów i naukowców w USA, a w samej Europie nie. Zagwarantowanie Europejczykom dostępu do własnego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym zapewnieniu europejskim autorom godziwego wynagrodzenia, jest zatem w chwili obecnej priorytetem i będzie wymagało działań na poziomie europejskim, jak niedawno podkreślali wspólnie komisarze Reding i McCreevy ( MEMO/09/376 ).

Ochrona i rozpowszechnianie dzieł w formacie cyfrowym

Komisja rozpocznie wkrótce rozmowy z zainteresowanymi stronami w celu znalezienia skutecznych rozwiązań na rzecz prostego i niedrogiego przyznawania praw, co pozwoli na masową cyfryzację i rozpowszechnianie w Internecie zbiorów bibliotecznych nadal chronionych prawem autorskim. Dotyczy to zarówno dzieł, których nakład został już wyczerpany, jak i dzieł „osieroconych”, tzn. utworów, których właściciel nie może zostać zidentyfikowany lub zlokalizowany.

Utwory „osierocone”

Cyfryzacja i rozpowszechnianie dzieł „osieroconych” stanowi szczególne wyzwanie pod względem kulturowym i ekonomicznym, gdyż brak znanych posiadaczy praw oznacza, że użytkownicy nie mogą uzyskać wymaganych zezwoleń, np. książka nie może zostać przetworzona na format cyfrowy. Utwory „osierocone” stanowią znaczną część zbiorów europejskich instytucji kulturalnych (np. British Library szacuje, że 40 proc. jej kolekcji chronionej prawami autorskimi to utwory „osierocone” 1 ). Komisja zbada to zjawisko bardziej szczegółowo poprzez ocenę skutków. Celem jest znalezienie ogólnoeuropejskiego rozwiązania, aby ułatwić cyfryzację i rozpowszechnianie utworów „osieroconych” oraz ustanowienie wspólnych norm „należytej staranności” przy uznawaniu statusu utworów „osieroconych” w całej UE. Pierwsze postępy w tym zakresie już zostały dokonane dzięki projektowi ARROW (dostępne rejestry informacji o prawach autorskich i utworach „osieroconych”), który jednoczy biblioteki narodowe, organizacje zbiorowego zarządzania oraz wydawców i jest współfinansowany przez Komisję Europejską w ramach programu eContent plus (2,5 mln EUR). Projekt ten (uruchomiony w listopadzie 2008 r.) ma na celu identyfikację właścicieli praw i wyjaśnianie statusu prawnego utworów, w tym dzieł, których nakład został już wyczerpany oraz utworów „osieroconych”: „Finansowany przez UE projekt ARROW jest pierwszym krokiem w kierunku połączenia różnych europejskich rejestrów praw i ułatwienia identyfikacji właścicieli praw autorskich,” powiedzieli w dniu dzisiejszym komisarze Reding i McCreevy:

„Wzywamy biblioteki narodowe, organizacje zbiorowego zarządzania i wydawców do wykorzystania tego dobrego początku i do współpracy z Komisją w celu opracowania pro-konkurencyjnego, ogólnoeuropejskiego systemu rejestrów książek, który pozwoli na transgraniczne wydawanie licencji w ramach przejrzystego systemu, po przystępnych cenach, przy jednoczesnym zapewnieniu godziwego wynagrodzenia dla autorów.”

Dostęp dla osób niepełnosprawnych

Osoby niepełnosprawne napotykają na przeszkody w dostępie do informacji. W szczególności osoby niedowidzące doświadczają „głodu książek”, gdyż jedynie 5 proc. wydawanych w Europie publikacji jest dostępnych w formacie odpowiednim dla osób niedowidzących, a sytuację tę pogarszają dodatkowo ograniczenia dystrybucji pomiędzy krajami, nawet tymi, które mają wspólny język. Forum zainteresowanych stron poświęcone potrzebom osób niepełnosprawnych, w szczególności osób niewidomych i niedowidzących, zbada możliwość podjęcia działań politycznych, w tym sposobów zachęcania do nieograniczonego handlu na poziomie UE dziełami w dostępnych formatach.

Więcej informacji można znaleźć na następujących stronach internetowych:

http://ec.europa.eu/internal_market/copyright/copyright-infso/copyright-infso_en.htm

http://ec.europa.eu/information_society/newsroom/cf/itemlongdetail.cfm?item_id=5332

Informacje na temat unijnej inicjatywy na rzecz bibliotek cyfrowych:

http://ec.europa.eu/information_society/activities/digital_libraries/index_pl.htm

Informacje na temat finansowanego przez UE projektu ARROW:

http://ec.europa.eu/avpolicy/docs/reg/cinema/june09/arrow.pdf

1 :

Niedawne sprawozdanie "In from the Cold" pokazuje, że nierozwiązane kwestie dotyczące utworów „osieroconych” mają wpływ na 89 proc. usług świadczonych przez brytyjskie publiczne muzea, galerie, biblioteki i archiwa.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website