Navigation path

Left navigation

Additional tools

Βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών: πρόκληση για το μέλλον και προϋπόθεση για αειφόρο ανάκαμψη

European Commission - IP/09/1510   14/10/2009

Other available languages: EN FR DA ES NL IT SV PT FI CS ET LT LV MT PL SK SL RO

IP/0 9/1510

Βρυξέλλες , 14 Οκτωβρίου 2009

Βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών: πρόκληση για το μέλλον και προϋπόθεση για αειφόρο ανάκαμψη

Το περασμένο έτος, η δημοσιονομική πολιτική στην ΕΕ είχε επικεντρωθεί με επιτυχία στην επιτακτική ανάγκη να βγει η οικονομία από την ύφεση. Η λήψη μέτρων κατά διακριτική ευχέρεια και συναφή φορολογικά κίνητρα περιόρισαν την πτωτική τάση της οικονομικής δραστηριότητας και συνέβαλαν στην πρόσφατη βελτίωση. Ωστόσο, αυτό οδήγησε επίσης σε επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών που, εκτός από τις προβλεπόμενες δημογραφικές εξελίξεις λαμβανομένης υπόψη της γήρανσης των πληθυσμών, καθιστά τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών σημαντική πρόκληση, σύμφωνα με ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών για την ανάκαμψη της οικονομίας». Οι κυβερνήσεις πρέπει να συνεχίσουν να στηρίζουν την οικονομία και να αποφεύγουν να καταπνίγουν την αναδυόμενη ανάκαμψη. Τώρα όμως ήρθε η στιγμή να αρχίσουν να καταρτίζουν στρατηγικές εξυγίανσης και να αξιολογήσουν με ποιο τρόπο η κρίση επηρέασε τις συνθήκες βιωσιμότητάς τους.

«Η αντιμετώπιση της πρόκλησης της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών μας αποτελεί έναν από τους βασικούς καθοριστικούς παράγοντες της στρατηγικής μας για την έξοδο από την κρίση" , δήλωσε ο Επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων της ΕΕ κ. Joaquín Almunia . «Πρέπει να συνεχίσουμε να στηρίζουμε την ανάκαμψη, αλλά σε ένα πλαίσιο σοβαρής επιδείνωσης των δημόσιων οικονομικών, τα μέτρα για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης και τη στήριξη της ζήτησης μπορούν να αποφέρουν καρπούς μόνον εφόσον θεωρηθούν από τις αγορές και την κοινή γνώμη προσωρινά και συνεκτικά με την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα. Χαράσσοντας σαφείς στρατηγικές για την περίοδο που θα ακολουθήσει την κρίση, θα ενισχύσουμε την αποτελεσματικότητα των μέτρων στήριξης βραχυπρόθεσμα και θα δημιουργήσουμε τις συνθήκες για μια βιώσιμη και ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη στο μέλλον».

Η σημερινή ανακοίνωση και η «Έκθεση 2009 για τη βιωσιμότητα» η οποία τη συνοδεύει αξιολογούν τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών στην ΕΕ λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις της κρίσης.

Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών αποτελεί μέλημα για όλες τις χώρες της ΕΕ, αλλά σε πολύ διαφορετικό βαθμό σε κάθε κράτος μέλος. Βάσει μιας σειράς λεπτομερών δεικτών και αναλύσεων ευαισθησίας, η ανακοίνωση και η τεχνική έκθεση προβαίνουν σε γενική αξιολόγηση των κινδύνων βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών που αντιμετωπίζουν τα διάφορα κράτη μέλη. Οι

αποκλίσεις βιωσιμότητας διευρύνθηκαν στις περισσότερες χώρες ως συνέπεια της οικονομικής κρίσης, και πολλές χώρες συγκαταλέγονται τώρα στην κατηγορία υψηλότερου κινδύνου μακροπρόθεσμα.

Οι κυβερνήσεις της ΕΕ έχουν σημειώσει πρόοδο την τελευταία δεκαετία όσον αφορά την αντιμετώπιση της πρόκλησης της γήρανσης του πληθυσμού, ακολουθώντας τη στρατηγική που καθόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης το 2001 . Το 2007 είχαν επιτύχει την καλύτερη συνολική δημοσιονομική θέση επί 30 έτη, με έλλειμμα ύψους 0,8% για την ΕΕ συνολικά. Το αποτέλεσμα αυτό έδωσε σε πολλά κράτη μέλη το απαιτούμενο περιθώριο ελιγμών για τη στήριξη των οικονομιών τους κατά τη διάρκεια της κρίσης. Τα επίπεδα απασχόλησης αυξήθηκαν και για ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων – ιδίως τους μεγαλύτερους σε ηλικία εργαζόμενους και τις γυναίκες – πέτυχαν τον στόχο που είχε καθοριστεί στη στρατηγική της Λισαβόνας. Οι μεταρρυθμίσεις των συντάξεων σε ορισμένες χώρες συνέβαλαν επίσης στη διατήρηση των συστημάτων συνταξιοδότησης για τις μελλοντικές γενεές, καθιστώντας τα παράλληλα περισσότερο βιώσιμα.

Ενώ η κρίση έχει ανατρέψει μέρος της προόδου αυτής, η στρατηγική που βασίζεται σε τρεις άξονες, δηλαδή τη μείωση του ελλείμματος και του δημόσιου χρέους, τις αυξήσεις των ποσοστών απασχόλησης και τις μεταρρυθμίσεις των συστημάτων κοινωνικής προστασίας, εξακολουθεί να ισχύει. Αλλά, ενώ αρχικά οι διαφορετικές αυτές συνιστώσες αποτελούσαν εναλλακτικές λύσεις από τις οποίες μπορούσαν να επιλέξουν οι χώρες, τώρα πλέον είναι απαραίτητα και τα τρία αυτά στοιχεία για τα περισσότερα κράτη της ΕΕ.

Πρέπει σε κάθε περίπτωση να αποτρέψουμε να καταστεί η ανεργία μόνιμη. Για τον λόγο αυτό είναι ζωικής σημασίας να συνεχιστ ούν η ευελιξία με ασφάλεια στην απασχόληση καθώς και άλλες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που συνέβαλαν στην αύξηση των ποσοστών απασχόλησης κατά το παρελθόν.

Είναι επίσης ανάγκη να αυξηθεί η πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης ανάλογα με το αυξανόμενο προσδόκιμο επιβίωσης. Πολλές χώρες πρόκειται να λάβουν μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση. Οι άνθρωποι ζουν περισσότερο και με καλύτερη υγεία απ’ ό,τι κατά το παρελθόν. Εάν οι σημερινές πολιτικές δεν αλλάξουν, ο μέσος όρος ηλικίας κατά την οποία οι εργαζόμενοι θα εξέρχονται από την αγορά εργασίας στην ΕΕ θα αυξηθεί μόνο κατά ένα έτος – από 62 στα 63 έτη – έως το 2060 (βλ. τις πραγματικές ηλικίες συνταξιοδότησης στη σελ. 60 της έκθεσης). Ωστόσο, το προσδόκιμο επιβίωσης στα 62 έτη αναμένεται να αυξηθεί κατά έξι έτη στη διάρκεια της ίδιας περιόδου, για να ανέλθει από 20,2 έτη σε 26,2.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής τονίζει επίσης την ανάγκη να προβλεφθούν μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας, ενώ είναι απαραίτητη η βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών για τη μείωση των μη παραγωγικών δαπανών και τη μεταφορά πόρων προς την παιδεία, την έρευνα και άλλους πολιτικούς στόχους (κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς, υγείας). Η δημοσιονομική εξυγίανση μέσω της συγκέντρωσης πρόσθετων εσόδων, εφόσον κρίνεται αναγκαίο, πρέπει να λαμβάνει υπόψη κίνητρα, την αποτελεσματικότητα και την ανταγωνιστικότητα και να επικεντρώνεται στα μέτρα τα οποία προκαλούν τις λιγότερες στρεβλώσεις.

Η ανακοίνωση δείχνει ότι μια επιτυχής επεκτατική δημοσιονομική πολιτική για την αντιμετώπιση της ύφεσης δεν είναι ασυμβίβαστη με την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.

Οι δημοσιονομικές στρατηγικές εξόδου από την κρίση οι οποίες αποσκοπούν στην επίτευξη φιλόδοξων και ρεαλιστικών στόχων μεσοπρόθεσμα πρέπει να καταρτιστούν τώρα και να εφαρμοστούν συντονισμένα το συντομότερο δυνατό μόλις επιβεβαιωθεί η ανάκαμψη λαμβάνοντας υπόψη την ειδική κατάσταση κάθε χώρας . Για τη στήριξη των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων και την αύξηση της αξιοπιστίας της δημοσιονομικής προσαρμογής – που θα επεκταθεί αναπόφευκτα σε ορισμένα έτη – τα κράτη μέλη θα πρέπει ενδεχομένως να αναπτύξουν επίσης τα δικά τους δημοσιονομικά πλαίσια. Όσον αφορά το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους πρέπει να διαδραματίσει ιδιαίτερα κυρίαρχο και σαφή ρόλο στις διαδικασίες εποπτείας.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website