Navigation path

Left navigation

Additional tools

IP/09/1508

Bruksela, dnia 14 października 2009 r.

Komisja proponuje uproszczenie rozporządzenia dotyczącego międzynarodowych spraw spadkowych oraz zapewnienie większej przewidywalności przepisów

Komisja przyjęła dziś wniosek zmierzający do znacznego uproszczenia rozporządzenia dotyczącego spraw spadkowych o wymiarze międzynarodowym w Unii Europejskiej. Obywatele skorzystają na określeniu wspólnych zasad pozwalających bez trudu wskazać właściwe władze i prawo mające zastosowanie do całości majątku wchodzącego w skład masy spadkowej, bez względu na jego miejsce położenia. Proponowane rozporządzenie umożliwi nie tylko lepsze zagwarantowanie praw spadkobierców, zapisobierców oraz innych osób zainteresowanych, lecz także pozwoli przyszłemu spadkodawcy z większym spokojem podejść do kwestii spadku, zapewniając mu możliwość wyboru prawa regulującego przeniesienie całego majątku. Komisja proponuje także ustanowienie europejskiego certyfikatu spadkowego umożliwiającego każdemu spadkobiercy lub zarządcy spadku udowodnienie bez trudu swojego statusu na terenie całej Unii.

Wyrażając zadowolenie z powodu przyjęcia wniosku, wiceprzewodniczący Jacques Barrot, komisarz ds. sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa, oświadczył: „Niezwykle istotne jest, aby obywatele oraz prawnicy mogli zrozumieć i do pewnego stopnia także wybrać przepisy mające zastosowanie do całości majątku wchodzącego w skład masy spadkowej, bez względu na miejsce jego położenia. Proponujemy, aby o właściwości władz i prawa mającego zastosowanie do spadku decydowało zasadniczo zwykłe miejsce pobytu przyszłego spadkodawcy, ale umożliwiamy mu także wybór prawa właściwego dla kraju, którego jest obywatelem, jeżeli taka jest jego wola. Tym samym staramy się zapewnić większą pewność prawną, większą elastyczność, a zatem i spokojniejsze podejście do tego problemu . Natomiast europejski certyfikat spadkowy umożliwi potwierdzenie statusu spadkobiercy lub zarządcy spadku bez dodatkowych formalności na terenie całej Unii. Pragniemy w ten sposób uczynić kolejny krok w kierunku utworzenia prawdziwej europejskiej przestrzeni prawa cywilnego”.

Liczba 450 000 międzynarodowych postępowań spadkowych otwieranych każdego roku w Unii Europejskiej świadczy o istotnych rozmiarach przekazywanych w ten sposób spadków, których łączną wartość można oszacować na ponad 120 mld euro. Tymczasem przepisy mające zastosowanie do tych spadków są niezwykle skomplikowane i trudne do przewidzenia. Istnieją znaczne różnice między państwami członkowskimi jeśli chodzi o przepisy regulujące właściwoś ć sądu, a także prawo mające zastosowanie do spadku. Skutkiem tego stanu rzeczy jest daleko posunięta niepewność prawna, często będąca przyczyną stresu, zarówno dla spadkobierców, którzy muszą stawić czoła zagmatwanej sytuacji prawnej i administracyjnej w przypadku dziedziczenia majątku znajdującego się w innym państwie członkowskim niż państwo ich zwykłego pobytu, jak również dla osób, które pragną za życia uregulować kwestię dziedziczenia.

Wniosek służy realizacji trzech celów: zwiększeniu pewności prawnej poprzez zapewnienie przewidywalności i spójności odnośnych przepisów, zapewnieniu obywatelom większej elastyczności w wyborze prawa właściwego dla spadku, który pozostawią, a także zagwarantowaniu praw spadkobierców lub zapisobierców, jak również innych osób zainteresowanych (na przykład wierzycieli).

Inicjatywa ta nie służy natomiast zmianie przepisów krajowego materialnego prawa spadkowego. Odpowiedzi na pytania o to, kto jest spadkobiercą lub też jaka część majątku przypadnie dzieciom i drugiemu z małżonków, należy zatem w dalszym ciągu poszukiwać w przepisach krajowych. Nie ma ona także wpływu na prawo rzeczowe czy prawo rodzinne obowiązujące w poszczególnych państwach członkowskich. Niezmienione pozostają także krajowe przepisy podatkowe mające zastosowanie do majątku wchodzącego w skład masy spadkowej.

Jakie są założenia przyszłego rozporządzenia?

Wniosek stanowi o zastosowaniu jednolitego kryterium pozwalającego określić z góry zarówno właściwość władz, jak również prawo mające zastosowanie w postępowaniu spadkowym z elementem transgranicznym. Kryterium tym jest zwykłe miejsce pobytu osoby zmarłej. Obywatele zamieszkali za granicą mogą natomiast wybrać prawo właściwe dla kraju, którego są obywatelami, w odniesieniu do całości spadku. Całość majątku wchodzącego w skład masy spadkowej będzie zatem uregulowana przepisami prawa jednego kraju, co ograniczy ryzyko sprzecznych decyzji w różnych państwach członkowskich. Ponadto do uregulowania kwestii spadkowych właściwe będą władze w zwykłym miejscu pobytu spadkodawcy, przy czym będą one mogły skierować sprawę do organu państwa, którego spadkodawca jest obywatelem, jeżeli organ ten będzie miał lepszą możliwość rozpatrzenia sprawy. Natomiast decyzje i dokumenty urzędowe bądź akty notarialne w sprawie spadku będą wzajemnie w pełni uznawane.

Ustanowiony zostanie również europejski certyfikat spadkowy , umożliwiający wykazanie, bez dodatkowych formalności, statusu spadkobiercy oraz uprawnień zarządcy spadku lub wykonawcy testamentu. Będzie to stanowiło znaczny postęp w porównaniu do sytuacji obecnej, w której wyegzekwowanie swoich praw bywa niekiedy niezwykle trudne. Skutkiem będą krótsze i mniej kosztowne postępowania.

Więcej informacji na temat działalności wiceprzewodniczącego Jacques’a Barrota można uzyskać na stronie internetowej komisarza:

http://ec.europa.eu/commission_barroso/barrot/welcome/default_pl.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website