IP/09/ 1244
Bruksela, 20 sierpnia 2009 r.
Komisja przygotowuje się na nowe wyzwanie dla społeczeństwa informacyjnego: umiejętność korzystania z mediów w środowisku cyfrowym
Sposób, w jaki korzystamy z mediów, ulega zmianie – w obliczu ogromnych zasobów informacji nie wystarczają już umiejętności czytania, pisania lub posługiwania się komputerem. Komisja Europejska wyraziła dziś zaniepokojenie, że zarówno młodzi, jak i starsi Europejczycy mogą być pozbawieni korzyści oferowanych przez społeczeństwo informacyjne o niezmiernie wysokim obecnie poziomie technologicznym, jeśli nie zostaną zwiększone wysiłki na rzecz udostępnienia im narzędzi do korzystania z obrazów, dokumentów dźwiękowych i tekstów oraz do ich analizy i oceny, a także służące wyrobieniu umiejętności wykorzystywania nowych i tradycyjnych mediów do porozumiewania się i tworzenia treści medialnych. Komisja stwierdza, że kraje UE i sektor mediów muszą podjąć działania na rzecz lepszego zrozumienia przez obywateli najróżniejszych komunikatów medialnych, na które napotykają (reklamy, filmy, treści internetowe).
„Komunikacja z mediami to dziś znacznie więcej niż list do gazety napisany przez jej czytelnika. Media, a w szczególności nowe technologie cyfrowe, oznaczają dziś dla coraz większej liczby Europejczyków dzielenie się, interakcję i tworzenie. Konsumenci mogą dziś tworzyć własne treści, w tym poprzez przekształcanie dzieł innych twórców” , powiedziała Viviane Reding, komisarz ds. społeczeństwa informacyjnego i mediów. „Jednakże osoby, które nie potrafią korzystać z nowych mediów, takich jak społeczności sieciowe lub telewizja cyfrowa, będą napotykały trudności w interakcjach z otoczeniem i w aktywnym kształtowaniu otaczającego je świata. Musimy zadbać o to, by każdy umiał korzystać z mediów, tak by nikt nie czuł się wykluczony. Do obywateli nieustannie docierają najróżniejsze komunikaty medialne, ale czy potrafią oni na nie odpowiedzieć? Jeśli będą oni potrafili korzystać z mediów w umiejętny i twórczy sposób, będziemy bliżej nowych form demokratycznej partycypacji.”
Aktywny udział w dzisiejszym społeczeństwie informacyjnym wymaga od obywateli zrozumienia, w jaki sposób funkcjonują zarówno tradycyjne, jak i nowe media. Z tego względu Komisja, odpowiadając na wezwanie Parlamentu Europejskiego, przyjęła w dniu dzisiejszym wytyczne polityczne nawołujące państwa członkowskie i branżę do promowania w całej Europie umiejętności korzystania z mediów poprzez działania, które ułatwią obywatelom dostęp do wszystkich mediów, takich jak telewizja, film, radio, muzyka, prasa, Internet oraz technologie łączności cyfrowej, a także ich zrozumienie i krytyczną ocenę.
Tego rodzaju edukacja w zakresie korzystania z mediów mogłaby wskazać użytkownikom bardziej skuteczne sposoby posługiwania się wyszukiwarkami albo wyjaśnić uczniom, jak powstają filmy bądź w jaki sposób funkcjonuje reklama. W niektórych krajach (np. w Szwecji, Irlandii, Wielkiej Brytanii) umiejętność korzystania z mediów stanowi już element programów szkolnych. Brytyjska strona internetowa kidSMAR T uczy młodzież bezpiecznego korzystania ze stron społeczności sieciowych. Kwestie oświaty wchodzą wprawdzie w zakres kompetencji państw członkowskich, jednak Komisja zdecydowała się dzisiaj zaprosić je do debaty na temat tego, w jaki sposób zwiększyć znaczenie umiejętności korzystania z mediów w programach szkolnych.
Osoby korzystające z mediów muszą być świadome zagrożeń wiążących się z rozpowszechnianiem ich danych osobowych. Im lepiej potrafią się one posługiwać współczesnymi technologiami i im lepiej rozumieją zasady funkcjonowania reklamy online, tym lepiej mogą chronić swoją prywatność. Osoby, które sprawniej posługują się mediami, są też w większym stopniu zainteresowane dziedzictwem kulturowym swojego regionu bądź kraju oraz najnowszymi dziełami europejskiej kultury.
Opublikowane na początku tego miesiąca sprawozdanie Komisji poświęcone sektorowi technologii cyfrowych w Europie (IP/09/1221) pokazało, że Europejczycy są coraz sprawniejszymi użytkownikami komputerów i Internetu, przy czym 60% z nich uchodzi za „umiejących korzystać z technologii cyfrowych”, co jest istotnym aspektem umiejętności korzystania z mediów. 56% wszystkich Europejczyków korzysta z Internetu co najmniej raz w tygodniu (w porównaniu z 43% w roku 2005), a wśród nich jest coraz więcej osób z grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji (zob. załącznik).
Z sieci korzysta coraz więcej osób o niskim poziomie wykształcenia (62,5% w 2008 r. w porównaniu z 53,5% w roku 2005, przy czym 100% odpowiada poziomowi korzystania z sieci przez ogół populacji). Z Internetu korzysta też większa liczba bezrobotnych (wzrost z 74,4% w roku 2005 do 80,3% w roku 2008), zaś liczba kobiet korzystających z sieci jest niemal taka sama jak w przypadku ogółu populacji UE (wzrost z 88,4% w roku 2005 do 94,6% w roku 2008). Od roku 2006 liczba osób potrafiących posługiwać się komputerem i Internetem wśród kobiet, bezrobotnych i osób powyżej 55-go roku życia wzrosła o co najmniej 3% w porównaniu z sytuacją wśród ogółu populacji.
Dostęp do łączy internetowych, zwłaszcza szerokopasmowych, jest dziś wprawdzie oferowany w coraz bardziej przystępnej cenie, jednak nadal 24% Europejczyków, którzy nie posiadają w domu dostępu do sieci, twierdzi, że przyczyną tego jest brak niezbędnych umiejętności.
Kontekst
Umiejętność korzystania z mediów oznacza zdolność do korzystania z nich oraz do rozumienia i krytycznej oceny różnych aspektów mediów i ich treści oraz porozumiewania się w różnych kontekstach. Umiejętność korzystania z mediów obejmuje wszystkie media, w tym telewizję i film, radio i nagrania muzyczne, prasę, Internet i wszelkie inne technologie cyfrowe.
W 2007 r. Komisja opublikowała komunikat w sprawie umiejętności korzystania z mediów ( IP/07/1970 ), który stanowił element działań na rzecz budowy jednolitego rynku dla sektora audiowizualnego, obejmujących również dyrektywę o audiowizualnych usługach medialnych ( MEMO/08/803 ) , ustanawiającą m.in. wspólne przepisy w zakresie reklamy, a także program MEDIA 2007 służący wsparciu europejskiej kinematografii ( IP/07/169 ). Komisja wspiera również umiejętności korzystania z mediów poprzez projekty promujące znajomość dzieł sztuki filmowej w ramach działania przygotowawczego MEDIA International . Inicjatywa ta zachęca do podejmowania działań mających na celu zaznajomienie, zwłaszcza młodzieży, z dziełami kinematograficznymi i audiowizualnymi powstającymi w krajach nienależących do Unii Europejskiej.
Dzisiejsze zalecenie Komisji dotyczące umiejętności korzystania z mediów jest dostępne pod adresem: http://ec.europa.eu/avpolicy/media_literacy/index_en.htm
Sprawozdanie poświęcone konkurencyjności Europy w dziedzinie technologii cyfrowych można znaleźć pod adresem: http://ec.europa.eu/i2010
Annex
Europe's most active Internet users
live in Scandinavia
24% of the unconnected say they are not online because they do not know how to use the web
Source: Eurostat Community Survey on ICT Usage by Households and by Individuals
Computer and internet skills development in the EU from 2005 to 2007
Source: Commission study, Digital Literacy Review - Public policies and stakeholders initiatives in support of Digital Literacy
Index composition: No skills = 0 of 6 skills performed, low level of skills = 1-2 of 6 skills performed, medium or high level of skills = 3-6 of 6 skills performed.
The 6 skills looked at are the following:
a) Copying or moving a file or folder
b) Using copy and paste tools to duplicate or move information within a document
c) Using basic arithmetic formulas in a spreadsheet
d) Compressing (or zipping) files
e) Connecting and installing new devices, e.g. a printer or a modem
f) Writing a computer program using a specialised programming language
Related to questions E3 for computer skills and E4 for internet skills in the Eurostat Community Survey on ICT usage in Households and by Individuals. See annex 1 and 2 for exact data and breakdowns. Note that index skill questions regarding computer skills differed in 2005 with the simple item related to the ability to use a mouse to open programs being substituted with the somewhat more demanding item related to the ability to connect and install new devices such as a printer or a modem. Percentages of all individuals aged 16-74.
Source: Eurostat Community Survey on ICT Usage by Households and by Individuals
Source: Eurostat Community Survey on ICT Usage by Households and by Individuals
