IP/09/ 1072
Bruksela, dnia 2 lipca 2009 r.
Pomoc państwa: Komisja zmienia zasady dotyczące finansowania nadawców publicznych przez państwo
Komisja Europejska przyjęła nowy komunikat w sprawie pomocy państwa dla nadawców publicznych. Określa w nim jasne zasady rozwoju usług radiofonii i telewizji publicznej oraz zwiększa pewność prawną inwestycji w media publiczne i prywatne. Nowy komunikat zastępuje komunikat Komisji z 2001 r. w sprawie radiofonii i telewizji (zob. IP/01/1429 ). Najważniejsze zmiany to większy nacisk na możliwość egzekwowania odpowiedzialności i skuteczną kontrolę przez państwo członkowskie, w tym przejrzystą ocenę ogólnego wpływu nowych usług medialnych finansowanych ze środków publicznych.
Zdaniem Neelie Kroes, komisarz ds. konkurencji, nowy komunikat Komisji odpowiednio godzi interesy mediów publicznych i prywatnych, gwarantując zdrową konkurencję na bardzo szybko rozwijającym się rynku mediów z korzyścią dla obywateli europejskich. Nadawcy publiczni będą mogli wykorzystać rozwój technologii cyfrowych i usług internetowych, żeby oferować wysokiej jakości usługi na wszystkich platformach, nie zakłócając przy tym konkurencji kosztem innych operatorów medialnych.
Komisarz ds. społeczeństwa informacyjnego i mediów Viviane Reding dodaje: „Przyjęcie tego komunikatu oznacza większą pewność prawną w sektorze mediów w Europie oraz uczciwą konkurencję między nadawcami publicznymi i mediami prywatnymi. Jednym z głównych celów Komisji jest utrzymanie aktywnie działającego rynku mediów internetowych, przede wszystkim dbając o to, by oferta internetowa nadawców publicznych nie zakłócała konkurencji ze szkodą dla prasy oraz innych usług oferowanych w Internecie. Przyjęty dziś komunikat bez wątpienia skutecznie przyczyni się do realizacji tego celu”.
Najważniejsze zmiany wprowadzone w nowym komunikacie dotyczą:
wstępnych kontroli nowych, istotnych usług wprowadzanych przez nadawców publicznych, mających na celu ocenę wpływu takich usług na rynek i ich wartości publicznej);
wyjaśnienia kwestii włączenia usług odpłatnych w zakres misji nadawców publicznych;
skuteczniejszej kontroli nadmiernej kompensacji kosztów misji nadawców publicznych oraz nadzorowania tej misji na poziomie krajowym;
większej elastyczności finansowej nadawców publicznych.
Komunikat ma na celu zapewnienie wysokiej jakości usług radiofonii i telewizji publicznej na różnych platformach, od Internetu po ekrany udostępniane w miejscach publicznych. Da on również obywatelom europejskim i innym zainteresowanym podmiotom możliwość wyrażania swojej opinii w drodze konsultacji publicznych, w przypadku gdy nadawcy publiczni będą chcieli wprowadzić na rynek nową usługę. Skorzystają również obywatele jako podatnicy – wykorzystanie funduszy publicznych w tym sektorze będzie bardziej przejrzyste i proporcjonalne, a odpowiedzialność za nie łatwiejsza do wyegzekwowania.
Przyjęcie komunikatu poprzedziły szeroko zakrojone konsultacje publiczne (zob. IP/08/24 , IP/08/1626 oraz IP/09/564 ). Opiera się on na podstawowych zasadach finansowania radiofonii i telewizji publicznej zawartych w protokole amsterdamskim (zob. niżej). W komunikacie uznano swobodę państw członkowskich w zakresie określania misji nadawców publicznych i położono nacisk na zagadnienie utrzymywania uczciwej konkurencji przez Komisję.
Tekst komunikatu jest dostępny na stronie:
http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/specific_rules.html#broadcasting
Osta teczna wersja zostanie opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE i wejdzie w życie z dniem ogłoszenia.
Kontekst
Europejscy nadawcy publiczni otrzymują rocznie ponad 22 miliardy euro w formie opłat licencyjnych lub bezpośredniej pomocy państwa, co czyni ich trzecim beneficjentem pomocy publicznej, za sektorem rolnictwa i transportu.
W protokole do traktatu z Amsterdamu 1 wyjaśniono, że system publicznego nadawania w państwach członkowskich jest bezpośrednio związany z demokratycznymi, społecznymi i kulturalnymi potrzebami każdego społeczeństwa. Gwarantuje on państwom członkowskim prawo do finansowania usług radiofonii i telewizji publicznej pod warunkiem, że finansowanie to przeznaczone jest na wypełnianie misji publicznej nałożonej, określonej i organizowanej przez każde państwo członkowskie oraz pod warunkiem, że nie wpływa ono nadmiernie na wymianę handlową i konkurencję w UE.
Aby wyjaśnić swoją interpretację tego protokołu, Komisja przyjęła w 2001 r. komunikat w sprawie udzielania pomocy państwa dla radiofonii i telewizji publicznej (zob. IP/01/1429 ). Od tamtego czasu przyjęła ona ponad 20 decyzji bardziej szczegółowo wyjaśniających stosowanie tych zasad. Decyzje wydane w konkretnych sprawach znacznie rozbudowały zasady przedstawione w komunikacie z 2001 r. Poszczególne decyzje są dostępne na stronie:
http://ec.europa.eu/competition/sectors/media/decisions_psb.pdf
Najnowsze decyzje z zakresu pomocy państwa na rzecz nadawców publicznych: w Niemczech (zob. IP/07/543 oraz MEMO/07/150 ), Irlandii (zob. IP/08/317 ) oraz Belgii (zob. IP/08/316 ) odzwierciedlają podejście Komisji szczególnie dotyczące definicji misji publicznej w nowym otoczeniu medialnym, tj. nadawców oferujących usługi za pośrednictwem Internetu i telefonii komórkowej.