IP/08/1875

Bruksela, dnia 3 grudnia 2008 r.

Humanitarna i sprawiedliwa procedura dla osób ubiegających się o azyl: Komisja UE proponuje zmiany we wspólnym europejskim systemie azylowym

W dniu dzisiejszym Komisja Europejska przyjęła wnioski dotyczące zmiany trzech istniejących instrumentów prawnych tworzących wspólny europejski system azylowy: dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania osób ubiegających się o azyl; rozporządzenia dublińskiego, które pozwala ustalić państwo członkowskie odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o azyl; oraz rozporządzenia Eurodac powołującego do życia bazę danych zawierającą odciski palców osób ubiegających się o azyl w celu skuteczniejszego stosowania rozporządzenia dublińskiego. Zaproponowane zmiany to pierwsze konkretne wnioski przedstawione przez Komisję w celu wdrożenia planu polityki azylowej^[1] oraz paktu o imigracji i azylu. Ich celem jest zagwarantowanie, że wszystkie osoby ubiegające się o azyl będą traktowane w sprawiedliwy i równy sposób, niezależnie od tego gdzie złożą wniosek o azyl w UE, jak również poprawa skuteczności systemu azylowego UE.

Komisarz ds. wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, wiceprzewodniczący Komisji Jacques Barrot oświadczył : „Naszym celem jest objęcie osób ubiegających się o azyl humanitarną i sprawiedliwą procedurą. Musimy zapewnić wyższe standardy ochrony i zadbać o równe szanse i zagwarantować wyższą skuteczność systemu”. Komisarz Barrot dodał także, że „modyfikując dyrektywę w sprawie warunków przyjmowania osób ubiegających się o azyl poprawiamy warunki, w jakich żyją te osoby, ograniczamy możliwość ich zatrzymania tylko do uzasadnionych przypadków i zakazujemy zatrzymań osób niepełnoletnich, jak również odpowiednio reagujemy na potrzeby osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji, jak np. ofiary tortur. Poprzez wprowadzenie zmian w rozporządzeniu dublińskim i rozporządzeniu Eurodac pragnę poprawić skuteczność europejskiego systemu azylowego i uczynić go bardziej sprawiedliwym. Zaproponowałem ponadto ustanowienie mechanizmu umożliwiającego zawieszenie przeniesień w ramach systemu dublińskiego w celu uniknięcia dodatkowego obciążania państw członkowskich, które doświadczają szczególnej presji na swoje systemy azylowe. Byłby to pierwszy przejaw solidarności wewnętrznej w ramach Unii”.

Dyrektywa w sprawie warunków przyjmowania osób ubiegających się o azyl

Wniosek ma na celu:

• zagwarantowanie, że zatrzymanie będzie stosowane tylko w wyjątkowych przypadkach oraz ustanowienie gwarancji prawnych uniemożliwiających arbitralne zatrzymywanie oraz zatrzymywanie dzieci, chyba że jest to w ich własnym interesie (niepełnoletni pozbawieni opieki nie powinni w ogóle podlegać zatrzymaniu);
• zagwarantowanie, że powstaną mechanizmy na szczeblu krajowym w celu zidentyfikowania na wczesnym etapie procedury azylowej osób o specjalnych potrzebach oraz zapewnienie im odpowiedniego traktowania;
• ułatwienie dostępu do rynku pracy i zagwarantowanie, że dodatkowe ograniczenia stosowane przez państwa członkowskie nie ograniczają faktycznego dostępu do zatrudnienia;

Rozporządzenie dublińskie

Wniosek:

• ustanawia mechanizm zawieszania przeniesień w ramach systemu dublińskiego w określonych okolicznościach, w celu uniknięcia dodatkowego obciążania państw członkowskich doświadczających szczególnej presji na swoje systemy azylowe wynikającej z przeniesień w ramach systemu dublińskiego;
• gwarantuje, że osoby ubiegające się o azyl nie zostaną odesłane do państw członkowskich, które nie mogą zapewnić im odpowiedniej ochrony, w szczególności jeżeli chodzi o warunki przyjmowania i dostęp do procedury azylowej;
• określa okoliczności, w jakich stosowane są pewne reguły, jak np. zasada umożliwiająca przejęcie państwu członkowskiemu odpowiedzialności za osobę ubiegającą się o azyl ze względów humanitarnych, oraz ustanawia odpowiednie procedury w tym celu;
• wprowadza dodatkowe gwarancje dotyczące prawa do odwołania się od decyzji o przeniesieniu, w celu zapewnienia skuteczności prawa do odwołania;
• ułatwia realizację prawa do łączenia rodzin, w szczególności jeżeli chodzi o połączenie osób ubiegających się o azyl z krewnymi, którzy są od nich zależni, oraz z osobami korzystającymi z ochrony subsydiarnej;
• lepiej definiuje zasady dotyczące niepełnoletnich pozbawionych opieki w celu ochrony ich interesów.

Rozporządzenie Eurodac

Wniosek:

• ustanawia zasady zapewniające bezzwłoczne przesyłanie odcisków palców do jednostki centralnej EURODAC w celu zagwarantowania, że poprawnie zidentyfikowane zostanie państwo członkowskie odpowiedzialne na mocy rozporządzenia dublińskiego za rozpatrzenie wniosku o azyl;
• ustanawia techniczne zasady gwarantujące, że państwa członkowskie usuną dane, które nie są już potrzebne do celów, dla których zostały zebrane, oraz umożliwia Komisji skuteczniejsze sprawdzanie, czy przestrzegane są zasady ochrony danych osobowych;
• doprecyzowuje przepisy zapewniające skuteczną kontrolę ze strony Komisji i Europejskiego Inspektora Ochrony Danych nad dostępem władz krajowych do danych w systemie EURODAC.

Dodatkowe informacje na temat tych trzech wniosków znajdują się w notach informacyjnych Memo/08/758, Memo/08/759, Memo/08/760

^[1] COM(2008) 360