Navigation path

Left navigation

Additional tools

IP/08/1771

Brussel, 26 november 2008

Commissie lanceert groot herstelplan voor groei en werkgelegenheid om de vraag te stimuleren en het vertrouwen in de Europese economie te herstellen

De Europese Commissie heeft vandaag een groot herstelplan ingediend waarmee zij Europa uit de huidige economische crisis wil halen. Het plan heeft twee pijlers, die elkaar versterken. De eerste pijler omvat maatregelen op korte termijn om de vraag te stimuleren, banen te behouden en het vertrouwen te herstellen. De tweede pijler bestaat uit doordachte investeringen die op langere termijn voor meer groei en duurzame welvaart zorgen. In het plan wordt gepleit voor een tijdige, doelgerichte en tijdelijke budgettaire stimulans van ongeveer 200 miljard euro, of 1.5% van het bbp in de EU. Daarvoor zouden zowel de nationale begrotingen (ongeveer 170 miljard euro, 1,2% van het bbp) als de begrotingen van de EU en de Europese Investeringsbank worden aangesproken (ongeveer 30 miljard euro, 0,3% van het bbp). Elke lidstaat wordt verzocht ingrijpende maatregelen te nemen die zowel zijn eigen inwoners als de rest van Europa ten goede komen. De lopende hervormingen in het kader van de Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid zullen met het herstelplan meer vaart en substantie krijgen. Er wordt ook gedacht aan uitgebreide maatregelen op nationaal en EU-niveau ter ondersteuning van de huishoudens en de industrie, vooral voor degene die het zwaarst zijn getroffen. Er staan concrete maatregelen in om ondernemerschap, onderzoek en innovatie te promoten, onder meer in de automobielbranche en het bouwbedrijf. Het herstelplan moedigt ook aan om de aanpak van de klimaatverandering gepaard te laten gaan met het scheppen van broodnodige werkgelegenheid, bijvoorbeeld door strategische investeringen in energiezuinige gebouwen en technologieën.

José Manuel Barroso, de voorzitter van de Commissie: “Uitzonderlijke tijden vragen om uitzonderlijke maatregelen. De banen en het welzijn van onze burgers staan op het spel. Europa moet zijn gecoördineerde aanpak van de financiële markten naar de reële economie doortrekken. Het herstelplan is groot en ambitieus maar ook strategisch en duurzaam. Het bouwt voort op de Commissievoorstellen van 29 oktober, die de eerste aanzet vormden om verder te gaan dan crisissteun in de financiële sector en de problemen in de reële economie aan te pakken. Tot mijn genoegen heb ik vastgesteld dat dit een inspiratiebron is geweest voor de maatregelen die de lidstaten sindsdien hebben aangekondigd”.

De voorzitter voegt daaraan toe: “Het herstelplan kan op korte termijn miljoenen werknemers aan de slag houden. Het kan van deze crisis een kans maken om voortaan schone groei te creëren en meer en betere banen te scheppen. Door de tijdige, doelgerichte en tijdelijke budgettaire stimulans wordt het gemakkelijker om onze economie weer op de juiste koers te krijgen binnen het stabiliteits- en groeipact.

Dankzij doordachte investeringen in toekomstgerichte vaardigheden en technologieën vergroten wij onze inspanningen in het kader van de Lissabonstrategie om een dynamische koolstofarme economie van de 21ste eeuw te worden. Als Europa de uitvoering van dit herstelplan resoluut aanpakt, kunnen wij weer de weg naar duurzame groei inslaan en de kortetermijnoverheidsschuld terugbetalen. Als we nu niets doen, dan dreigt er een neerwaartse recessiespiraal te ontstaan van dalende koopkracht en belastinginkomsten, toenemende werkloosheid en almaar stijgende begrotingstekorten”.

Een budgettaire stimulans van 1,5% van het bbp

Het herstelplan activeert alle beleidsinstrumenten. Het omvat een gecoördineerde budgettaire stimulans van ongeveer 200 miljard euro, of 1,5% van het bbp. Hiervan zouden de lidstaten ongeveer 170 miljard euro (1,2% van het bbp) voor hun rekening nemen en de EU en de Europese Investeringsbank ongeveer 30 miljard euro (0,3% van het bbp). De stimulans blijft binnen de grenzen en maakt volledig gebruik van de flexibiliteit van het stabiliteits- en groeipact. Lidstaten die stimuleringsmaatregelen nemen, zullen daar om twee redenen baat bij hebben: zij zullen de vraag in hun eigen economieën aanzwengelen; en zij zullen ook de vraag in andere lidstaten stimuleren, wat voor hun eigen exporteurs een erg goede zaak is. Een gecoördineerd optreden zal multiplicatoreffecten sorteren en de problemen van een versnipperde aanpak voorkomen.

Als deel van de EU-bijdrage aan deze stimulans, wordt in het plan voorgesteld betalingen [tot 6,3 miljard euro] uit de structuur- en sociale fondsen sneller uit te voeren. Om de energie-interconnectie en de breedbandinfrastructuur te verbeteren, zal de Commissie voor de periode 2009-2010 5 miljard euro extra uittrekken.

De Europese Investeringsbank zal zijn jaarlijkse kredieten in de EU in 2009 en 2010 met ongeveer 15 miljard euro optrekken.

Beschermen en scheppen van werkgelegenheid

De hoofdprioriteit is de Europese burgers te beschermen tegen de ergste effecten van de financiële crisis. Werknemers, huishoudens en ondernemers krijgen de eerste klappen.

De Commissie stelt voor de criteria voor steun uit het Europees Sociaal Fonds te vereenvoudigen, bestedingen te herprogrammeren en het aantal vooruitbetalingen vanaf begin 2009 op te voeren. Doel is tot 1,8 miljoen euro sneller beschikbaar te maken voor de lidstaten om het actieve arbeidsmarktbeleid te versterken, steun vooral aan de meest kwetsbaren te verlenen, meer opleidingsmaatregelen te nemen en indien nodig projecten tijdens deze periode volledig door de Gemeenschap te laten financieren.

Er wordt ook tot 4,5 miljoen aan cohesiefinanciering vervroegd vrijgemaakt, naast andere maatregelen om grote investeringsprojecten sneller uit te voeren. Dit zal ook bijdragen aan het beschermen en scheppen van werkgelegenheid.

Het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (EGAF) zal worden aangepast zodat het sneller kan optreden en zijn actieterrein zal worden uitgebreid zodat het zowel werknemers aan de slag kan houden als werkzoekenden kan helpen bij het vinden van een nieuwe baan. Ook het EGAF-budget zal worden herzien.

In het plan worden de lidstaten verzocht te overwegen de sociale lasten op de lagere inkomens te verlagen en wordt de Raad gevraagd vóór de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad in 2009 de voorgestelde richtlijn aan te nemen die verlaagde btw-tarieven permanent maakt voor arbeidsintensieve diensten. Het doel daarvan is de vraag naar arbeid aan te zwengelen.

Doordachte investeringen

In het herstelplan staan ook concrete voorstellen voor partnerschappen tussen de openbare sector, met financiering door de Gemeenschap, de EIB en nationale overheden, en particuliere sectoren ter bevordering van schone technologie door steun aan innovatie. Voorbeelden zijn een Europees initiatief voor groene auto’s met een gecombineerde financiering van 5 miljard euro, een Europees initiatief voor energiezuinige gebouwen met een budget van 1 miljard euro en een initiatief voor "fabrieken van de toekomst" met naar raming 1,2 miljard aan middelen.

In het hele herstelplan ligt de nadruk op doordachte investeringen. Als meer in onderwijs en (her)scholing wordt geïnvesteerd, kunnen werknemers gemakkelijker hun baan behouden en weer op de arbeidsmarkt komen, terwijl zij productiever worden. Door in infrastructuur en energie-efficiëntie te investeren, blijven werknemers in het bouwbedrijf aan het werk, wordt energie bespaard en de efficiëntie verbeterd. Investeren in schone auto’s draagt bij aan de bescherming van de aarde en zal voor Europese bedrijven een winnende troef zijn op een sterk concurrerende markt.

Het herstelplan stelt voor om in het verlengde van de regeling voor het midden- en kleinbedrijf aanvullende steun verlenen aan het mkb. Zo hoeven micro-ondernemingen niet langer een jaarrekening te publiceren, wordt de toegang tot overheidsopdrachten gemakkelijker en wordt ervoor gezorgd dat overheidsinstanties hun facturen binnen een maand betalen.

Er wordt ook voorgesteld om de regels inzake staatssteun dusdanig toe te passen dat er maximale manoeuvreerruimte ontstaat om de crisis te lijf te gaan en er toch een gelijk speelveld gegarandeerd blijft. Gedacht wordt aan een pakket vereenvoudigingsmaatregelen om tot een snellere besluitvorming te komen, een tijdelijke verhoging van de veiligehavendrempel voor risicokapitaal naar € 2,5 miljoen en een verruiming van de mogelijkheden voor lidstaten om borg te staan voor leningen aan bedrijven.

Een evenwichtige en aangepaste aanpak

Het uitgangspunt van de budgettaire stimulans is dat alle lidstaten meedoen, maar niet in hetzelfde keurslijf worden gedwongen, wat niet zou lukken aangezien zij verschillende vertrekpunten hebben (zie IP/08/1617 over de economische najaarsprognoses van de Commissie). Zij die de goede tijden gebruikt hebben om tot stabiele overheidsfinanciën te komen, hebben de grootste manoeuvreerruimte.

De hoogte van de stimulans is evenwichtig. Enerzijds is deze groot genoeg om de werkloosheid in te perken en miljoenen mkb’s door de crisis heen te helpen. Anderzijds wordt voorkomen dat de schuld zo hoog blijft dat de economische basis van Europa op lange termijn wordt ondermijnd en in de toekomst een massale werkloosheid ontstaat.

De stimulans geldt voor een beperkte periode, waarna lidstaten hun begroting weer moeten verbeteren. Zij zullen worden verzocht uit te leggen hoe ze voornemens zijn dit te doen en duurzaamheid op lange termijn te garanderen in bijgewerkte stabiliteits- en convergentieprogramma’s, die ze tegen het eind van 2008 moeten indienen.

Structurele hervormingen

Om het herstel te bespoedigen en te versterken, en ook om crisissen in de toekomst te voorkomen, voorziet het herstelplan van de Commissie ook in ambitieuze structurele hervormingen die toegesneden zijn op de behoeften van de afzonderlijke lidstaten. Sommige van die hervormingen zullen aanvullend op de fiscale stimulans ook de vraag stimuleren. Door een verbetering van de marktwerking bijvoorbeeld kan de koopkracht van consumenten worden ondersteund. Lidstaten moeten de juiste structurele hervormingen doorvoeren in combinatie met doordachte investeringen. Zo zullen zij hun onderliggende concurrentiekracht verbeteren en hun positie versterken, zodat zij schulden kunnen terugbetalen en een platform voor duurzame groei kunnen bouwen.

Het plan versterkt de beleidsinstrumenten die ervoor zorgen dat lidstaten hun verbintenissen nakomen in het kader van de Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid. De Commissie zal op 16 december landenverslagen uitbrengen als onderdeel van het jaarlijkse pakket maatregelen in het kader van de Lissabonstrategie. Daarin zal zij de situatie in elk van de lidstaten beoordelen en voor elk afzonderlijk land aanvullende voorstellen doen, die zij op de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad ter goedkeuring zal voorleggen. Dat betekent dat EU-leiders zullen besluiten wat elke lidstaat individueel te doen staat om het herstelplan uit te voeren zonder dat financiële duurzaamheid op middellange termijn in het gedrang komt. Daarvoor is het van belang dat meer vaart wordt gezet achter de Lissabonhervormingen om de concurrentiekracht te versterken.

Tenuitvoerlegging

De Commissie vraagt de staatshoofden en regeringsleiders het herstelplan op de Europese Raad van 11-12 december goed te keuren en vastberaden, collectief en op een sterk gecoördineerde manier op te treden. Op deze manier kan Europa wereldwijd het voortouw nemen met krachtdadige maatregelen om de reële economie te steunen. Eerder was dat al het geval met de top van de G20 op 15 november in Washington, waar een akkoord over de financiële markten kon worden gesloten.

Zie MEMO/08/735 voor meer informatie.

De volledige tekst van het herstelplan kunt u vinden op:

http://ec.europa.eu/commission_barroso/president/index_en.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website