Navigation path

Left navigation

Additional tools

IP/08/1474

Βρυξέλλες, 8 Οκτωβρίου 2008

Καταναλωτές: η Επιτροπή προτείνει δικαιώματα για τους αγοραστές σε ευρωπαϊκό επίπεδο

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε σήμερα πρόταση για δικαιώματα σε επίπεδο ΕΕ που θα διευκολύνουν τους καταναλωτές στις αγορές τους μέσω του διαδικτύου και στα εμπορικά καταστήματα. Η νέα πρόταση θα εξασφαλίζει ότι οι καταναλωτές, όπου και αν πραγματοποιούν τις αγορές τους στην ΕΕ, θα λαμβάνουν σαφείς πληροφορίες σχετικά με την τιμή και τις πρόσθετες επιβαρύνσεις και τέλη πριν υπογράψουν μια σύμβαση. Θα ενισχύσει την προστασία των καταναλωτών από την καθυστερημένη παράδοση και τη μη παράδοση, και θα χορηγήσει ισχυρά δικαιώματα στους καταναλωτές σε επίπεδο ΕΕ σε θέματα όπως οι περίοδοι υπαναχώρησης, οι επιστροφές εμπορευμάτων, οι επιστροφές χρημάτων, οι επισκευές, οι εγγυήσεις και οι καταχρηστικές ρήτρες. Η προτεινόμενη οδηγία για τα δικαιώματα των καταναλωτών απλουστεύει 4 υφιστάμενες οδηγίες της ΕΕ για τα δικαιώματα των καταναλωτών και τις συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο σύνολο κανόνων. Ο στόχος της είναι το ηλεκτρονικό εμπόριο στο πλαίσιο μιας ευρείας επανεξέτασης και αναβάθμισης των υφιστάμενων δικαιωμάτων των καταναλωτών της ΕΕ, όσον αφορά τις αγορές τους μέσω του διαδικτύου και στα εμπορικά καταστήματα. Σκοπός της είναι να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών και παράλληλα να μειωθεί η γραφειοκρατία, η οποία περιορίζει την επιχειρηματική δραστηριότητα στα εθνικά σύνορα – με αποτέλεσμα να στερείται από τους καταναλωτές η μεγαλύτερη επιλογή και οι ανταγωνιστικές προσφορές. Ένα τυποποιημένο σύνολο όρων καταναλωτικών συμβάσεων θα μειώσει σημαντικά τις δαπάνες συμμόρφωσης - έως και 97% - για τους εμπόρους που δραστηριοποιούνται σε επίπεδο ΕΕ. Η προτεινόμενη οδηγία βελτιώνει την υφιστάμενη προστασία των καταναλωτών σε βασικούς τομείς στους οποίους υποβλήθηκαν πολλές καταγγελίες τα τελευταία χρόνια - όπως οι «πωλήσεις υπό πίεση». Προσαρμόζει τη νομοθεσία στις νέες τεχνολογίες και μεθόδους πώλησης, π.χ. m-commerce (εμπόριο μέσω κινητών επικοινωνιών) και ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί στο δικτυακό τόπο «ebay». Υπάρχει ρητή απαίτηση στη νέα πρόταση για σαφείς πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών που πρέπει να τοποθετούνται εμφανώς στα σημεία πώλησης.

Η αρμόδια για τους καταναλωτές Επίτροπος της ΕΕ κ. Meglena Kuneva δήλωσε: «Επειδή σήμερα η επιβάρυνση του προϋπολογισμού των νοικοκυριών είναι μεγάλη και η αγοραστική δύναμη μία από τις κύριες ανησυχίες των πολιτών, είναι πιο σημαντικό από ποτέ για τους καταναλωτές να είναι σε θέση να συγκρίνουν τιμές και να αναζητούν την καλύτερη προσφορά. Σκοπός αυτών των νέων κανόνων είναι η ενίσχυση της προστασίας και η κάλυψη των κενών σε βασικούς τομείς που κλονίζουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Η ενιαία αγορά έχει τη δυνατότητα παροχής πολύ περισσότερων επιλογών και ευκαιριών για τους καταναλωτές. Για να το επιτύχουμε όμως αυτό χρειαζόμαστε ένα δίκτυο προστασίας των δικαιωμάτων σε επίπεδο ΕΕ, έτσι ώστε οι καταναλωτές να έχουν την ασφάλεια που είναι αναγκαία για να πραγματοποιούν τις αγορές τους ήσυχοι. »

Βασικά δεδομένα και αριθμητικά στοιχεία

Το διαδίκτυο είναι ένα από τα εργαλεία που δίνει στους καταναλωτές τις περισσότερες δυνατότητες που είχαν ποτέ. Παρέχει πάρα πολλές πληροφορίες σχετικά με προϊόντα και τιμές και δίνει εύκολη πρόσβαση σε πολύ περισσότερες εταιρείες λιανικής πώλησης απ’ ό,τι θα μπορούσαν να έχουν ποτέ πριν. Ήδη 150 εκατ. πολίτες της ΕΕ – το ένα τρίτο του πληθυσμού μας – ψωνίζουν μέσω του διαδικτύου. Έως σήμερα, μόνο 30 εκατ. από αυτούς κάνουν διασυνοριακές ηλεκτρονικές αγορές στην ΕΕ.

Συνολικά, τα άτομα που πραγματοποιούν διασυνοριακές αγορές δαπανούν κατά μέσο όρο 800 € ετησίως, δηλαδή συνολικά 24 δισ. ευρώ, γεγονός που αποδεικνύει τις τεράστιες δυνατότητες της εσωτερικής αγοράς, εάν περισσότεροι άνθρωποι είχαν εμπιστοσύνη και τολμούσαν να πραγματοποιήσουν αγορές πέρα από τα σύνορα της χώρας τους.

Οι ισχύοντες κανόνες

Οι ισχύοντες κανόνες της ΕΕ για την προστασία των καταναλωτών προκύπτουν από τέσσερις οδηγίες της ΕΕ σχετικά με: τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές[1], τις πωλήσεις και εγγυήσεις[2], τις εξ αποστάσεως συμβάσεις[3] και τη σύναψη συμβάσεων εκτός εμπορικού καταστήματος[4]. Οι εν λόγω οδηγίες περιλαμβάνουν ορισμένες ελάχιστες απαιτήσεις. Με την πάροδο του χρόνου, τα κράτη μέλη πρόσθεσαν κανόνες χωρίς συντονισμό μεταξύ τους, με αποτέλεσμα η νομοθεσία της ΕΕ για τις καταναλωτικές συμβάσεις να αποτελείται από 27 διαφορετικά σύνολα κανόνων, για παράδειγμα: διαφορετικές υποχρεώσεις πληροφόρησης, διαφορετικές περίοδοι υπαναχώρησης, των οποίων η διάρκεια ποικίλλει από 7 έως 15 ημέρες, και διαφορετικές υποχρεώσεις σε σχέση με τις επιστροφές χρημάτων και τις επισκευές.

Η οδηγία για τα δικαιώματα των καταναλωτών αφορά συμβάσεις πωλήσεων αγαθών και υπηρεσιών από επιχείρηση σε καταναλωτή (B2C). Γενικά, καλύπτονται όλες οι συμβάσεις, δηλαδή οι αγορές που πραγματοποιούνται σε ένα εμπορικό κατάστημα, από απόσταση ή εκτός του εμπορικού καταστήματος.

  • Πληροφορίες πριν από τη σύναψη της σύμβασης. Η οδηγία υποχρεώνει τον έμπορο να παρέχει στον καταναλωτή σύνολο σαφών πληροφοριών για όλες τις καταναλωτικές συμβάσεις, ούτως ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να κάνει συνειδητές επιλογές, π.χ. τα κύρια χαρακτηριστικά του προϊόντος, τη γεωγραφική διεύθυνση και ταυτότητα του εμπόρου, την τιμή συμπεριλαμβανομένων των φόρων, όλες τις πρόσθετες επιβαρύνσεις αποστολής, παράδοσης ή ταχυδρομείου·
  • Κανόνες σχετικά με την παράδοση και μετάθεση του κινδύνου στον καταναλωτή (επί του παρόντος δεν ρυθμίζεται σε επίπεδο ΕΕ): Ο έμπορος είναι υποχρεωμένος να παραδώσει το εμπόρευμα στον καταναλωτή μέσα σε 30 ημερολογιακές ημέρες κατ’ ανώτατο όριο από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης. Ο έμπορος αναλαμβάνει τους κινδύνους και τα έξοδα για τη φθορά ή την απώλεια του εμπορεύματος έως τη στιγμή που θα το παραλάβει ο καταναλωτής. Σε περίπτωση καθυστέρησης της παράδοσης ή μη παράδοσης, ο καταναλωτής θα έχει δικαίωμα σε επιστροφή χρημάτων το ταχύτερο δυνατό και όχι αργότερα από 7 ημέρες από την καθορισμένη ημερομηνία παράδοσης· το δικαίωμα αυτό είναι νέο στα περισσότερα κράτη μέλη.
  • Περίοδοι υπαναχώρησης (πωλήσεις από απόσταση, π.χ. πωλήσεις μέσω διαδικτύου, κινητού τηλεφώνου, βάσει καταλόγου και «πωλήσεις υπό πίεση»): Θέσπιση, σε επίπεδο ΕΕ, περιόδου υπαναχώρησης διάρκειας 14 ημερολογιακών ημερών, κατά τη διάρκεια των οποίων ο καταναλωτής μπορεί να αλλάξει γνώμη. Καθιέρωση εύχρηστου εντύπου υπαναχώρησης.
  • Επισκευές, αντικατάσταση, εγγυήσεις. Για να δοθεί μεγαλύτερη βεβαιότητα, θα υπάρχει ένα και μοναδικό σύνολο μέτρων για όλους τους καταναλωτές οι οποίοι αγόρασαν ένα ελαττωματικό προϊόν (δηλαδή κατ’ αρχάς επισκευή ή αντικατάσταση, και κατόπιν μείωση της τιμής ή επιστροφή των χρημάτων).
  • Αθέμιτοι συμβατικοί όροι: νέα μαύρη λίστα αθέμιτων συμβατικών όρων οι οποίοι απαγορεύονται σε ολόκληρη την ΕΕ σε όλες τις περιπτώσεις και μια γκρίζα λίστα συμβατικών όρων σε επίπεδο ΕΕ, οι οποίοι θεωρούνται αθέμιτοι εφόσον ο έμπορος δεν αποδεικνύει το αντίθετο.

Ενισχύθηκε επίσης η προστασία σε πολλούς τομείς, μεταξύ άλλων

  • ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί : σύμφωνα με την οδηγία οι γενικές υποχρεώσεις πληροφόρησης εφαρμόζονται επίσης στους πλειστηριασμούς, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών (e-auctions), .
  • «Πωλήσεις υπό πίεση»· η προστασία από «πωλήσεις υπό πίεση» - πωλήσεις για τις οποίες οι διαπραγματεύσεις έγιναν εκτός του εμπορικού καταστήματος / «απευθείας πωλήσεις» ενισχύθηκε σημαντικά με νέο ευρύτερο ορισμό των συμβάσεων απευθείας πώλησης και άλλα μέτρα για την κάλυψη κενών. Σκοπός των διατάξεων αυτών είναι να δοθεί συνέχεια στο μεγάλο αριθμό καταγγελιών από καταναλωτές, κυρίως όσον αφορά τις περιπτώσεις «πωλήσεων υπό πίεση» στις οποίες δεν δόθηκε επαρκής ή καθόλου προστασία στους καταναλωτές.

Επόμενα στάδια

Για να αρχίσει να ισχύει η οδηγία για τα συμβατικά δικαιώματα, πρέπει να πρώτα να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τις κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ στο Συμβούλιο Υπουργών.

http://ec.europa.eu/consumers/overview/cons_policy/index_en.htm


[1] Οδηγία 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές.

[2] Οδηγία 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με ορισμένες πτυχές της πώλησης και των εγγυήσεων καταναλωτικών αγαθών.

[3] Οδηγία 97/7/ΕΚ για την προστασία των καταναλωτών κατά τις εξ αποστάσεως συμβάσεις.

[4] Οδηγία 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου για τη σύναψη συμβάσεων εκτός εμπορικού καταστήματος


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website