IP/08/1255
Brussel, 11 augustus 2008
Binnenkort gaat de Europese digitale bibliotheek open
De culturele diversiteit van Europa, in de vorm van boeken, muziek, schilderijen, foto's en films, voor alle burgers toegankelijk via een muisklik op één enkele portaalsite – deze droom van een Europese digitale bibliotheek zou deze herfst realiteit kunnen worden. De EU-lidstaten moeten hiervoor echter nog meer inspanningen leveren, zo liet de Commissie vandaag weten in een mededeling betreffende de beschikbaarstelling van digitale versies van werken van culturele instellingen in heel Europa. Dankzij het digitaliseren van culturele werken kunnen Europeanen toegang krijgen tot materiaal van musea, bibliotheken en archieven in het buitenland, zonder dat ze daarvoor hoeven te reizen of honderden bladzijden hoeven door te ploegen om bepaalde informatie te vinden. Alleen al de bibliotheken in Europa bevatten meer dan 2,5 miljoen boeken, maar slechts 1% van het archiefmateriaal is in digitale vorm beschikbaar. Daarom heeft de Commissie de lidstaten opgeroepen zich harder in te spannen om gedigitaliseerde werken online beschikbaar te maken voor de Europeanen, zodat zij daar digitaal in kunnen zoeken voor studie, voor werk of voor hun plezier. De Commissie zal zelf in 2009 en 2010 zo'n 120 miljoen euro beschikbaar stellen voor de verbetering van de toegang online van het Europese culturele erfgoed.
"Door de Europese digitale bibliotheek krijgen mensen snel en gemakkelijk toegang tot Europese boeken en kunst, zowel in hun eigen land als daarbuiten. Een Tsjechische student kan daardoor bijvoorbeeld de British library doorzoeken zonder naar Londen te gaan, of een Ierse kunstliefhebber kan de Mona Lisa van dichtbij bekijken zonder in het Louvre in de rij te hoeven staan," zei Viviane Reding, EU-Commissaris voor Informatiemaatschappij en media. "Hoewel de lidstaten veel vooruitgang hebben geboekt bij het toegankelijk maken van culturele inhoud op internet, zijn er toch meer investeringen door overheden en particulieren nodig om de digitalisering sneller te laten verlopen. Mijn doel is om vóór het einde van dit jaar tot een Europese digitale bibliotheek te komen, Europeana genaamd, die goed gevuld en voor het publiek toegankelijk is."
De Commissie heeft vandaag nog eens laten weten dat zij vast van plan is de lidstaten te helpen om hun waardevolle culturele inhoud op het internet te zetten. In 2009 en 2010 gaat 69 miljoen euro van het onderzoekprogramma van de EU naar activiteiten op het gebied van digitalisering en de ontwikkeling van digitale bibliotheken. In diezelfde periode wordt uit het Europese programma Concurrentievermogen en innovatie ongeveer 50 miljoen euro uitgetrokken om de toegang tot de Europese culturele inhoud te verbeteren. De totale kosten voor de digitalisering van vijf miljoen boeken uit Europese bibliotheken worden echter reeds op ongeveer 225 miljoen euro geschat, nog afgezien van objecten als manuscripten en schilderijen.
Voor de totstandbrenging van de Europese digitale bibliotheek (Europeana) zijn aanzienlijke investeringen door nationale instellingen nodig, maar op dit moment verstrekken de meeste lidstaten slechts op kleine schaal en gefragmenteerd middelen voor digitalisering. De Commissie heeft de lidstaten vandaag opgeroepen de digitaliseringscapaciteit op te voeren om zo hun collecties toegankelijk te maken voor de Europese burgers, met de particuliere sector samen te werken en de volgende punten met voorrang aan te pakken:
- Meer middelen moeten worden uitgetrokken voor digitalisering, en er moeten plannen worden gemaakt voor de hoeveelheid te digitaliseren materiaal.
- De meeste landen beschikken nog niet over de methoden, de technologieën en de ervaring voor het bewaren van digitaal materiaal, hetgeen van groot belang is om ervoor te zorgen dat de inhoud beschikbaar blijft voor toekomstige generaties.
- Er moeten gemeenschappelijke normen worden ingevoerd om verschillende informatiebronnen en gegevensbanken geschikt en bruikbaar te maken voor de Europese digitale bibliotheek (Europeana).
- Problemen in verband met copyright moeten worden opgelost, en vooral de juridische problemen in verband met de zogenaamde "verweesde werken" - werken waarvan de rechthebbenden niet kunnen worden gevonden en dus niet met digitalisering kunnen instemmen (IP/07/508).
Bezoekers aan digitale bibliotheken kunnen bijvoorbeeld op de website van de British Library digitale exemplaren inkijken van de beroemde Gutenbergbijbel, het eerste echte boek dat ooit is gedrukt, bij het Franse Institut National de l'Audiovisuel de stemmen van Maria Callas of Jacques Brel beluisteren, of in het Louvre het meesterwerk Mona Lisa van Leonardo Da Vinci bewonderen zonder een kaartje te kopen.
Sommige lidstaten hebben belangrijke stappen gezet om hun culturele collecties sneller te digitaliseren. Slovenië heeft in 2007 een Wet op het publiek-private partnerschap goedgekeurd waardoor nieuwe mogelijkheden worden geschapen voor de particuliere promotie van digitaliseringsprojecten in openbare instellingen. Slowakije heeft een oud militair complex gerenoveerd en in gebruik genomen als grootschalige digitaliseringsfaciliteit, waar robots worden ingezet die bladzijden omslaan. Finland, Slowakije en Litouwen hebben de Europese Structuurfondsen gebruikt om extra middelen voor digitalisering te kunnen uittrekken.
Uit het onderzoek door de Commissie blijkt echter ook dat er in veel gevallen nog een kloof gaapt tussen de gedigitaliseerde objecten en hun toegankelijkheid online. Zo biedt slechts één op de vier Duitse musea die gedigitaliseerd materiaal hebben, dat materiaal online aan, en is slechts 1% van het door Poolse archieven gedigitaliseerde materiaal online beschikbaar.
Achtergrond:
De Europese digitale bibliotheek is onderdeel van het i2010-initiatief dat op 1 juni 2005 door de Commissie is goedgekeurd (IP/05/643). Op 24 augustus 2006 heeft de Commissie een aanbeveling inzake digitalisering en instandhouding van digitaal materiaal (IP/06/1124) goedgekeurd. In de Raad voor Cultuur van 13 november 2006 zijn de nationale ministers overeengekomen verder te gaan met digitalisering Pres/06/309).
Mededeling over en beoordeling van de voortgang inzake digitalisering:
http://ec.europa.eu/information_society/activities/digital_libraries/index_en.htm
De digitale wereldbibliotheek:
http://www.worlddigitallibrary.org/project/english/index.html
http://search.theeuropeanlibrary.org/portal/en/index.html
Europeana:
