Navigation path

Left navigation

Additional tools

Παιδιά μεταναστών και εκπαίδευση: μια πρόκληση για τα εκπαιδευτικά συστήματα της ΕΕ

European Commission - IP/08/1092   03/07/2008

Other available languages: EN FR DE DA ES NL IT SV PT FI CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

[Graphic in PDF & Word format]

IP/08/1092

Βρυξέλλες, 3 Ιουλίου 2008

Παιδιά μεταναστών και εκπαίδευση: μια πρόκληση για τα εκπαιδευτικά συστήματα της ΕΕ

Μια Πράσινη Βίβλος που εξέδωσε σήμερα η Επιτροπή ανοίγει τη συζήτηση για το πώς οι διάφορες εκπαιδευτικές πολιτικές μπορούν να αντιμετωπίσουν καλύτερα τις προκλήσεις που θέτουν η μετανάστευση και οι ροές εσωτερικής κινητικότητας στην ΕΕ. Η παρουσία σημαντικού αριθμού παιδιών μεταναστών έχει ουσιαστικές επιπτώσεις στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα. Βασικά θέματα είναι: πώς να προληφθεί η δημιουργία διαχωρισμένων σχολικών δομών, έτσι ώστε να βελτιωθεί η ισότητα στην εκπαίδευση· πώς να διευθετηθεί η όλο και μεγαλύτερη διαφοροποίηση μητρικών γλωσσών και πολιτισμικών προοπτικών και να οικοδομηθούν διαπολιτισμικές ικανότητες· πώς να προσαρμοστούν οι δεξιότητες των διδασκόντων και να οικοδομηθούν γέφυρες επικοινωνίας με τις οικογένειες και τις κοινότητες των μεταναστών.

Σύμφωνα με διεθνή αλλά και εθνικά δεδομένα, σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους που κατάγονται από τη χώρα υποδοχής, πολλά παιδιά μεταναστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτηρίζονται από εκπαιδευτικό μειονέκτημα: η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου είναι συχνότερη μεταξύ των παιδιών αυτών, ενώ η εγγραφή στην ανώτατη εκπαίδευση σπανιότερη. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το ότι, σε ορισμένες χώρες, μαθητές δεύτερης γενιάς μεταναστών παρουσιάζουν χαμηλότερη σχολική επίδοση από ό,τι η πρώτη γενιά. Αυτό δείχνει ότι το κοινωνικό χάσμα μπορεί να επιδεινωθεί με το χρόνο. Ταυτόχρονα, υπάρχουν σαφή ίχνη ότι η τάση προς το διαχωρισμό για κοινωνικοοικονομικούς λόγους γίνεται ισχυρότερη, καθώς οι γονείς που πλεονεκτούν κοινωνικά τείνουν να αποσύρουν τα παιδιά τους από τα σχολεία που έχουν υψηλό αριθμό μαθητών μεταναστών. Οι ανισότητες μεταξύ σχολείων τείνουν να αυξάνονται με το χρόνο.

«Η κατάσταση αυτή μπορεί να υπονομεύσει τις ευκαιρίες των νέων μαθητών μεταναστών για επιτυχή ένταξη στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας αργότερα στη ζωή τους», δήλωσε ο Ján Figel', Ευρωπαίος Επίτροπος αρμόδιος για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τον πολιτισμό και την νεολαία. «Εάν τα παιδιά των μεταναστών εγκαταλείπουν το σχολείο με μια εμπειρία χαμηλής επίδοσης και κοινωνικού διαχωρισμού που θα συνεχιστεί στην μετέπειτα ζωή τους, υπάρχει κίνδυνος να επεκταθεί αυτό το φαινόμενο στην επόμενη γενιά». Ο Επίτροπος προσέθεσε ότι «υπάρχουν στοιχεία τα οποία δείχνουν σαφώς ότι οι πολιτικές μπορούν να βοηθήσουν. Ορισμένα κράτη μέλη κατορθώνουν να αντιμετωπίσουν την πρόκληση. Η ανταλλαγή εμπειριών και η μάθηση του ενός από το άλλο μπορεί να είναι καρποφόρες και η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί να υποστηρίξει αυτή την ανταλλαγή.»

Με την έρευνα προσδιορίστηκαν διάφορες αιτίες που συμβάλλουν στο σημερινό εκπαιδευτικό μειονέκτημα πολλών μεταναστών. Ορισμένοι παράγοντες κλειδιά έχουν σχέση με το επιμέρους ιστορικό των μαθητών μεταναστών - χαμηλό κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο, γλώσσα, χαμηλού επιπέδου προσδοκίες οικογένειας και κοινότητας. Εντούτοις, από τα δεδομένα προκύπτει επίσης ότι τα εκπαιδευτικά συστήματα έχουν μεγάλη σημασία και ότι ορισμένες χώρες επιτυγχάνουν καλύτερα από ό,τι άλλες τη μείωση του χάσματος μεταξύ μαθητών μεταναστών και μαθητών με εθνικότητα της χώρας υποδοχής, αποδεικνύοντας κατ’ αυτό τον τρόπο ότι οι πολιτικές μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη σχολική επίδοση. Ο κοινωνικός διαχωρισμός, για παράδειγμα, οδηγεί σε πτώση των κινήτρων και της σχολικής επίδοσης των παιδιών. Η ομαδοποίηση ανάλογα με τις ικανότητες και ο εκπαιδευτικός προσανατολισμός των μαθητών μπορούν να έχουν παρόμοια αποτελέσματα. Οι προσδοκίες των εκπαιδευτικών και η ετοιμότητά τους να αντιμετωπίσουν την διαφοροποίηση μπορεί να επηρεάσει περαιτέρω τα αποτελέσματα.

Η Πράσινη Βίβλος προβαίνει σε σύντομη επισκόπηση των πολιτικών και των προσεγγίσεων οι οποίες μπορούν να υποστηρίξουν την εκπαιδευτική επιτυχία για τους μαθητές μετανάστες. Επισημαίνει ότι εκείνα τα συστήματα τα οποία δίνουν μεγάλη προτεραιότητα στην ισότητα στην εκπαίδευση είναι επίσης και τα πλέον αποτελεσματικά όσον αφορά την ένταξη των μαθητών μεταναστών. Μεταξύ των πολιτικών μέτρων τα οποία φαίνονται ιδιαίτερα χρήσιμα για την αντιμετώπιση του θέματος είναι η προσχολική εκπαίδευση, η εκμάθηση γλωσσών, η πρόσθετη εκπαιδευτική υποστήριξη όπως η εκπαιδευτική εποπτεία και καθοδήγηση, η διαπολιτισμική εκπαίδευση, καθώς και οι συμπράξεις με τις οικογένειες και τις κοινότητες. Η πρόληψη του κοινωνικού διαχωρισμού και η κατάργηση των σχολείων - γκέτο φαίνεται ότι αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την εγγύηση πραγματικών ίσων ευκαιριών για τους μαθητές μετανάστες. Προς το σκοπό αυτό, έχει ουσιώδη σημασία η εξασφάλιση υψηλών προτύπων ποιότητας σε όλα τα σχολεία, ιδιαίτερα όσον αφορά τη διδασκαλία και την καθοδήγηση.

Πρέπει να καθοριστούν και να εφαρμοστούν στρατηγικές σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, αλλά και η μάθηση μεταξύ ομολόγων σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη. Η Πράσινη Βίβλος αποσκοπεί να υποστηρίξει την ανταλλαγή απόψεων ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης αυτών των προκλήσεων σε όλα τα επίπεδα και επίσης να θέσει το ερώτημα πώς η ΕΕ θα μπορούσε στο μέλλον να υποστηρίζει τα κράτη μέλη στη χάραξη των πολιτικών τους για την εκπαίδευση σ’ αυτό τον τομέα. Επιπλέον, διερευνά το μέλλον της οδηγίας 77/486/EΟΚ για την εκπαίδευση των παιδιών εργαζομένων από άλλα κράτη μέλη, της οποίας η εφαρμογή υπήρξε ανομοιόμορφη.

Τα ενδιαφερόμενα μέρη καλούνται να γνωστοποιήσουν τις απόψεις τους όσον αφορά την πολιτική πρόκληση, τις πολιτικές απαντήσεις και τον πιθανό ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υποστήριξη των κρατών μελών πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2008. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αναλύσει τα αποτελέσματα αυτής της διαβούλευσης και θα δημοσιεύσει τα συμπεράσματά της στις αρχές του 2009.

Για περισσότερες πληροφορίες :

MEMO/08/475, "FAQ: Migration and Mobility: Challenges and Opportunities for EU education systems".

http://ec.europa.eu/education/news/news490_en.htm

http://ec.europa.eu/education/index_en.htm


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website