IP/08/1071

Bruksela, dnia 2 lipca 2008 r.

UE proponuje wprowadzenie ochrony przed dyskryminacją poza miejscem pracy

Komisja przyjęła dziś wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie ochrony poza miejscem pracy przed dyskryminacją ze względu na wiek, niepełnosprawność, orientację seksualną, religię czy przekonania. Nowa dyrektywa zagwarantowałaby równe traktowanie w dziedzinie ochrony socjalnej (w tym zabezpieczenia społecznego i ochrony zdrowia), edukacji, dostępu do towarów i usług oferowanych powszechnie na zasadach komercyjnych oraz dostarczania takich towarów i świadczenia takich usług (w tym również w zakresie mieszkalnictwa). Badania Eurobarometru wskazują, że zdecydowana większość Europejczyków popiera wprowadzenie takich przepisów: 77% z nich popiera środki chroniące przed dyskryminacją w edukacji, a 68% – w zakresie dostępu do towarów i usług.

„Prawo do równego traktowania jest prawem fundamentalnym, a jednak miliony ludzi w UE nadal muszą na co dzień zmagać się z dyskryminacją. W chwili obecnej nawet prawodawstwo wspólnotowe nie zapewnia w pełni sprawiedliwego traktowania, chroniąc przed dyskryminacją poza miejscem pracy wyłącznie ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne. Musimy zagwarantować równe traktowanie na wszystkich płaszczyznach”, powiedział Vladimír Špidla, komisarz ds. zatrudnienia, spraw społecznych i równości szans. „Środki, jakie proponujemy, są wyważone i rozsądne, zapewniają pewność prawną zarówno dla przedsiębiorstw, jak i dla użytkowników towarów i usług, a jednocześnie nie kolidują ze szczególnymi wymogami poszczególnych sektorów oraz z krajowymi praktykami.”

Biorąc pod uwagę, że w niektórych państwach członkowskich ochrona przed dyskryminacją już w tej chwili funkcjonuje w bardzo szerokim zakresie, przyjęty dziś wniosek stworzy równe reguły gry dla całej UE. Parlament Europejski już wielokrotnie wzywał do przyjęcia takiego wniosku obejmującego wszystkie kraje UE, a w grudniu 2007 r. szefowie państw i rządów wezwali państwa członkowskie do zintensyfikowania wysiłków na rzecz walki z dyskryminacją.

Dyrektywa zakazuje bezpośredniej i pośredniej dyskryminacji oraz molestowania, a także wiktymizacji. Dla osób niepełnosprawnych niedyskryminowanie oznaczać będzie ogólnodostępność, jak również zasadę „racjonalnych usprawnień”, która jest już stosowana w obowiązującym prawodawstwie europejskim. Dyrektywa nie zawiera jednak przepisów, które nakładałyby na dostawców usług nieproporcjonalne obciążenia. Uwzględnia się w niej bowiem wielkość i środki danego przedsiębiorstwa, jak również jego charakter, szacowany koszt, cykl życia towarów i usług oraz możliwe korzyści ze zwiększenia dostępu dla osób niepełnosprawnych. Dyrektywa dotyczy tylko tych osób prywatnych, które prowadzą działalność gospodarczą. Państwa członkowskie zachowają również prawo do utrzymania środków w zakresie świeckości państwa lub statusu i działalności organizacji religijnych.

Dyrektywa w żaden sposób nie wpłynie na ogólnie akceptowane praktyki, takie jak zniżki dla osób starszych (np. w komunikacji miejskiej czy muzeach), czy też ustanawianie ograniczeń wiekowych w dostępie do niektórych towarów (np. zakaz sprzedaży alkoholu młodzieży) ze względów ochrony zdrowia publicznego. Aby zagwarantować skuteczność proponowanych środków, krajowe organy ds. równości będą zapewniały porady dla ofiar dyskryminacji, a organizacje społeczeństwa obywatelskiego będą również miały możliwość wspierania ich na drodze procedur sądowych i administracyjnych.

Grupa ekspertów rządowych i odnowione zobowiązanie w zakresie prawnej ochrony praw indywidualnych

Przyjęty wniosek dotyczący dyrektywy stanowi część nowego, szeroko zakrojonego podejścia w zakresie polityki niedyskryminacji, również przyjętego dziś przez Komisję. Powstało ono w nawiązaniu do roku 2007, który był Europejskim Rokiem Równych Szans dla Wszystkich. W komunikacie „Niedyskryminacja i równość szans: odnowione zobowiązanie” przyznano, że ochronie prawnej praw indywidualnych musi towarzyszyć pozytywna i aktywna promocja niedyskryminacji i równości szans. Określono w nim również kluczowe dziedziny, w których niezbędny jest dalszy postęp zarówno na poziomie unijnym, jak i krajowym. Należą do nich: walka z dyskryminacją różnego rodzaju, dalsze pogłębianie świadomości problematyki dyskryminacji, uwzględnianie kwestii niedyskryminacji w polityce, działanie pozytywne i gromadzenie danych. W komunikacie tym zapowiedziano również ustanowienie nowej grupy ekspertów rządowych w celu polepszenia dialogu między państwami członkowskimi na temat polityki niedyskryminacji. W komunikacie przyznano także, że grupą, która podlega stałej dyskryminacji indywidualnej i instytucjonalnej oraz daleko idącemu wykluczeniu społecznemu, są Romowie.

Uzupełnienie

Zgodnie z opublikowanym dziś badaniem opinii publicznej obywatele UE uważają, że zjawisko dyskryminacji nadal jest powszechne, dotyczy to szczególnie dyskryminacji ze względu na orientację seksualną (51%), niepełnosprawność (45%), wiek i wyznanie (po 42%). Co trzeci Europejczyk zetknął się w ciągu ostatniego roku z dyskryminacją lub molestowaniem, a 48 % uważa, że w walkę z tym problemem angażuje się niewystarczające środki. Wyniki wcześniejszego badania, przeprowadzonego w lutym 2008 r., wskazują, że zdecydowana większość obywateli UE (od 68 do 77%) widzi potrzebę ustanowienia specjalnych przepisów chroniących przed dyskryminacją poza rynkiem pracy.

Jednocześnie w nowym sprawozdaniu Komisji na temat przepisów UE dotyczących równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (zob. link poniżej) wykazano, że w większości krajów UE przepisy te zostały już skutecznie wdrożone. Pomimo że w kilku przypadkach przyjęte w roku 2000 akty prawne wprowadziły innowacyjne koncepcje, wiele państw członkowskich zdecydowało się pójść o wiele dalej niż wymagała tego unijna dyrektywa.

IP/08/1070: Komisja proponuje odnowioną agendę społeczną, aby wzmocnić pozycję obywateli w Europie XXI wieku
MEMO/08/461

Wniosek dotyczący dyrektywy

http://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=477&langId=en
Komunikat „Niedyskryminacja i równość szans: odnowione zobowiązanie”
http://ec.europa.eu/social/BlobServlet?docId=475&langId=en

Sprawozdanie ze stosowania dyrektywy w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy
http://ec.europa.eu/employment_social/fundamental_rights/legis/lgenforce_en.htm
Dodatkowe informacje:
Specjalne badanie Eurobarometru nr 296 dotyczące dyskryminacji w UE

http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/eb_special_en.htm
Badanie Flash Eurobarometr 232

http://ec.europa.eu/public_opinion/flash/fl_232_en.pdf
Strona Komisji Europejskiej na temat walki z dyskryminacją

http://ec.europa.eu/antidiscrimination
Audiowizualne materiały informacyjne na temat dyskryminacji niepełnosprawnych i Romów

http://ec.europa.eu/avservices/video/video_prod_en.cfm?type=detail&prodid=6383&src=1
http://ec.europa.eu/avservices/video/video_prod_en.cfm?type=detail&prodid=6384&src=1