Navigation path

Left navigation

Additional tools

Other available languages: EN FR DE EL

IP/07/369

Bruksela, dnia 21 marca 2007 r.

Polska przed Trybunałem: niedostateczna ochrona zagrożonych siedlisk przyrodniczych

Komisja Europejska zamierza pozwać Polskę przed Europejski Trybunał Sprawiedliwości w związku z budową obwodnic Augustowa i Wasilkowa biegnących przez dolinę Rospudy. Budowa obwodnic spowodowałaby zniszczenie ważnych obszarów przyrodniczych obejmujących pierwotną puszczę i siedliska przyrodnicze o europejskim znaczeniu. Komisja opowiada się za modernizacją infrastruktury drogowej w Polsce, lecz jednocześnie nie zgadza się na nieuzasadnione narażenie siedlisk na nieodwracalne szkody wskutek budowy obwodnic. Ponieważ w przypadku obu projektów prace budowlane zostały już rozpoczęte, Komisja zwraca się do Trybunału Sprawiedliwości o zarządzenie tymczasowych środków i zażądanie od strony polskiej natychmiastowego przerwania prac.

Komisarz UE ds. środowiska Stavros Dimas oświadczył: „Komisja z ubolewaniem wnosi tę sprawę do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Jednak podjęcie tego kroku jest konieczne w celu ochrony cennych siedlisk o znaczeniu europejskim przed nieodwracalnym zniszczeniem. Komisja nie może zgodzić się na utratę tak cennego dziedzictwa przyrodniczego.”

Niezadowalająca odpowiedź na ostatnie ostrzeżenie w sprawie obwodnic

W lutym 2007 r. władze polskie dały wykonawcom zielone światło na rozpoczęcie prac budowlanych przy obwodnicach przebiegających przez ważne siedliska przyrodnicze w dolinie rzeki Rospudy i w Puszczy Knyszyńskiej. W związku z tym Komisja przyspieszyła postępowanie w sprawie naruszenia przepisów przez Polskę w związku z budową obwodnic Augustowa i Wasilkowa. Odpowiedź Polski na ostatnie ostrzeżenie Komisji Europejskiej z dnia 28 lutego 2007 r. nie jest zadowalająca. W związku z tym Komisja podejmuje natychmiastowe kroki i zwraca się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości o wydanie nakazu przerwania prac budowlanych przy obydwu obwodnicach[1].

Zielone światło dla projektów mimo ostrzeżeń Komisji
Mimo pierwszego ostrzeżenia Komisji skierowanego do Polski w grudniu 2006 r. władze polskie dały wykonawcom oficjalny sygnał do rozpoczęcia prac budowlanych przy ośmiu projektach realizowanych w północno-wschodniej części kraju, w tym przy obwodnicach Augustowa i Wasilkowa.

Projekt obwodnicy Augustowa o długości 17,1 km przewiduje budowę drogi szybkiego ruchu przecinającej dolinę rzeki Rospudy.

Dolina ta stanowi rzadko spotykaną mozaikę niezniszczonych siedlisk położonych na terenie jednej z największych i najlepiej zachowanych puszcz pierwotnych w Europie Środkowej. Droga szybkiego ruchu przecinałaby unikatowy system mokradeł uznanych przez naukowców-przyrodników za wyjątkowo cenne tereny w Europie.

Dolina znajduje się na tzw. obszarze specjalnej ochrony (OSO)[2], wytyczonym na mocy dyrektywy ptasiej[3], a ze względu na występowanie na jej terenie rzadkich siedlisk powinna być również chroniona na mocy dyrektywy siedliskowej[4], pomimo że Polska nie objęła go jeszcze ochroną z tego względu. Ostateczne pozwolenie na budowę wydano dnia 9 lutego 2007 r. W tym samym dniu wykonawca ogłosił, że budowa ruszy przed końcem lutego.

Polska zaprzecza, jakoby unijne przepisy dotyczące ochrony środowiska nakładały na nią wymóg ochrony obszaru poprzez odwołanie realizacji projektu. Władze polskie utrzymują, że Polska wywiązała się ze wszystkich wymogów dotyczących ochrony dokonując oceny szkód związanych z realizacją projektu, rozważając alternatywne rozwiązania oraz proponując podjęcie środków kompensacyjnych. Proponowane środki kompensacyjne obejmują rezygnację z gospodarczego wykorzystywania określonych obszarów leśnych, tworzenie stawów, zablokowanie małych strumieni celem podniesienia poziomu wody w kanałach odwadniających, sadzenie drzew oraz odbudowę mokradeł i zarządzanie nimi. Władze polskie twierdzą również, że względy bezpieczeństwa drogowego są nadrzędnym argumentem przemawiającym za realizacją projektu.

Komisja uważa jednak, że Polska ma obowiązek chronić ten obszar, a ocena i analiza rozwiązań alternatywnych ma słabe punkty i nie jest przekonująca. Komisja jest zdania, że problem bezpieczeństwa drogowego mógłby zostać rozwiązany poprzez budowę innych dróg stanowiących odpowiednią alternatywę dla obecnego rozwiązania, bez wyrządzania nieodwracalnych szkód na chronionym obszarze. Jeśli chodzi o zaproponowane działania kompensacyjne, nie równoważą one zniszczenia unikatowych siedlisk przyrodniczych.
Obwodnica Wasilkowa o długości 5,2 km częściowo przebiegałaby przez inny obszar specjalnej ochrony[5] obejmujący siedliska chronione na mocy dyrektywy ptasiej, który powinien również zostać uznany za teren mający znaczenie dla Wspólnoty na mocy dyrektywy siedliskowej. Pomimo tego w dniu 2 lutego 2007 r. wydano ostateczne pozwolenie na budowę, a dnia 15 lutego 2007 rozpoczęto wycinkę drzew. Polska zgadza się, że obszary specjalnej ochrony wymagają ochrony, twierdząc jednak, iż dokonała prawidłowej oceny i zatwierdzenia projektu, proponując szereg odpowiednich środków kompensacyjnych. Komisja uważa jednak, że ocena ta jest niedostateczna i nie uzasadnia decyzji, która spowoduje poważne szkody dla środowiska naturalnego.

Przebieg postępowania

Artykuł 226 Traktatu daje Komisji prawo do wszczęcia postępowania przeciwko państwu członkowskiemu, które nie przestrzega nałożonych na nie zobowiązań.

Jeżeli Komisja uzna, że mogło dojść do naruszenia prawa wspólnotowego, które uzasadnia wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia przepisów, kieruje do danego państwa członkowskiego tzw. „wezwanie do usunięcia uchybienia” (pierwsze pisemne ostrzeżenie), w którym zwraca się o przedstawienie uwag w określonym terminie, wynoszącym zazwyczaj dwa miesiące.

W zależności od otrzymanych wyjaśnień lub w przypadku braku odpowiedzi ze strony państwa członkowskiego, Komisja może skierować do tego państwa tzw. „uzasadnioną opinię” (ostatnie pisemne ostrzeżenie). W opinii tej w sposób jednoznaczny i ostateczny przedstawiane są przesłanki, na podstawie których Komisja formułuje zarzut naruszenia prawa UE, i państwo członkowskie wzywane jest do zastosowania się do zaleceń opinii w określonym terminie, wynoszącym zazwyczaj dwa miesiące.

Jeśli państwo członkowskie nie zastosuje się do zaleceń „uzasadnionej opinii”, Komisja może wnieść sprawę do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Jeśli Trybunał Sprawiedliwości stwierdzi, że nastąpiło naruszenie Traktatu, państwo członkowskie, które naruszyło przepisy, zobowiązane jest zastosować niezbędne środki w celu ich przestrzegania.

Artykuł 228 Traktatu daje Komisji prawo do podjęcia działań wobec państwa członkowskiego, które nie zastosowało się do wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Artykuł ten upoważnia również Komisję do wystąpienia do Trybunału z wnioskiem o nałożenie na państwo członkowskie kary pieniężnej.
Więcej informacji na temat polityki ochrony środowiska UE można znaleźć na stronie internetowej:
http://europa.eu.int/comm/environment/nature/home.htm


[1] W grudniu 2006 r. Komisja uzyskała od Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości podobny nakaz zawieszający przepisy o polowaniu na szpaki we włoskim regionie Liguria.

[2] Puszcza Augustowska

[3] Dyrektywa 79/409/EWG.

[4] Dyrektywa 92/43/EWG.

[5] Puszcza Knyszyńska


Side Bar