Navigation path

Left navigation

Additional tools

Concurrentie: Onderzoek Commissie in energiesector bevestigt ernstige concurrentie-problemen

European Commission - IP/07/26   10/01/2007

Other available languages: EN FR DE DA ES IT SV PT FI EL CS ET HU LT LV MT PL SK SL BG RO

IP/07/26

Brussel, 10 januari 2007

Concurrentie: Onderzoek Commissie in energiesector bevestigt ernstige concurrentie-problemen

De Europese Commissie heeft haar eindverslag gepubliceerd over het sectoraal onderzoek in de energiesector. Daaruit blijkt dat consumenten en bedrijven schade lijden door ondoelmatige en dure gas- en elektriciteitsmarkten. Met name zijn er problemen in verband met: hoge marktconcentratie; verticale integratie van levering, productie en infrastructuur met als resultaat ongelijke toegang tot en onvoldoende investeringen in infrastructuur; en mogelijk heimelijke afspraken tussen gevestigde exploitanten om markten te verdelen. Om deze problemen aan te pakken, zal de Commissie in het kader van de mededingingsregels actie ondernemen in individuele zaken (antitrust, concentratiecontrole en staatssteun). Daarnaast zal zij maatregelen nemen om het reguleringskader voor de liberalisering van de energiemarkten te verbeteren (zie ook IP/07/29). De Commissie heeft ook een aantal inspecties uitgevoerd bij ondernemingen waar deze specifieke kwesties nader onderzoek verdienden.

In een reactie verklaarde Neelie Kroes, Commissaris voor Concurrentiezaken: "Vele energiebedrijven zullen dit verslag geen opbeurende lectuur vinden. Onderinvestering - vooral in netwerken - is wijdverbreid en dat gaat ten koste van klanten. Op basis van de harde feiten in dit verslag zal de Commissie in het kader van mededingingsregels verdere maatregelen nemen en het reguleringskader verder verbeteren, zodat consumenten ten volle de vruchten van de liberalisering kunnen plukken - in de vorm van voorzieningszekerheid, concurrerende prijzen en duurzame energievoorziening."

Handhaving van de mededingingsregels

De Commissie zal ten volle gebruikmaken van haar bevoegdheden in het kader van de antitrustregels (artikelen 81, 82 en 86 van het EG-Verdrag), de concentratiecontrole (Verordening (EG) nr. 139/2004) en het toezicht op staatssteun (artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag).

Marktconcentratie is een bijzonder punt van zorg en in de toekomst zullen concentraties zorgvuldig moeten worden onderzocht om ervoor te zorgen dat de situatie niet verergert. Zoals al bij eerdere zaken gebeurde (bv. GdF/Suez - zie IP/06/1558, E.ON/MOL - zie IP/05/1658), zal de Commissie met name kijken naar:

  • afstotingen, programma's voor het vrijgeven van contracten en/of gas
  • de impact van langlopende upstreamcontracten op downstreamconcentratie.

Artikelen 81 en 82 van het EG-Verdrag maken het ook mogelijk ingrijpende structurele maatregelen op te leggen om inbreuken tegen te gaan.

Vooral wanneer overheidssubsidies marktconcentratie helpen bestendigen en verhinderen dat de liberalisering van de markten van de grond komt, is een strikt toezicht op staatssteun nodig.

De Commissie zal alert zijn waar het gaat om collusie tussen gevestigde exploitanten die markten onder elkaar verdelen. Dit is immers een van de grootste bedreigingen voor de concurrentie en blijft dan ook een prioriteit bij het handhaven van de antitrustregels. Een en ander is trouwens in lijn met de algemene prioriteit van de Commissie om de strijd aan te gaan met ondernemingen die proberen onderling te coördineren in plaats van elkaar te beconcurreren.

Verticale integratie tussen leverings-, productie- en infrastructuurbedrijven maakt de concurrentieproblemen alleen maar erger, doordat niet iedereen gelijke toegang krijgt tot essentiële marktinformatie en doordat gevestigde exploitanten strategische zetten kunnen doen.

Gebrekkige toegang tot infrastructuur zoals transmissie- en distributienetten en/of opslagfaciliteiten kan concurrentieproblemen opleveren, met name in het geval van grensoverschrijdende toegang. Dat gaat dan weer ten koste van de marktintegratie. Op dit punt moet er ook een onderzoek komen naar langlopende capaciteitsreserveringen en de impact daarvan op downstreamconcurrentie.

Een ander bijzonder punt van zorg is het uitblijven of vertragen van investeringen door transmissiebedrijven die verticaal geïntegreerde leveringsbedrijven hebben, wat marktintegratie verhindert. Zo constateerde de Italiaanse mededingingsautoriteit bijvoorbeeld dat een verticaal geïntegreerde netwerkbeheerder met opzet een investeringsproject stopzette om zijn leveringsdivisie te bevoordelen (waardoor concurrenten toegang tot meer capaciteit werd ontzegd).

Reguleringskader

Parallel met het handhavingsbeleid in individuele zaken moeten ook cruciale kwesties op het gebied van marktstructuur en reguleringskader worden aangepakt. Het sectorale onderzoek leert dat het reguleringskader voor de elektriciteits- en gasmarkten talrijke, veralgemeende tekortkomingen vertoont. Die werden meegenomen bij het onderzoek van de Commissie naar reguleringsinitiatieven voor de interne gas- en elektriciteitsmarkt (zie MEMO/07/9).

Achtergrond

Het sectoraal onderzoek ging in juni 2005 van start (zie IP/05/716 and MEMO/05/203). In november 2005 werden de eerste resultaten gepresenteerd in de vorm van een discussiestuk (zie IP/05/1421 en MEMO/05/425). Daarna kwam er in februari 2006 een voorlopig verslag dat de aanzet vormde voor een brede raadpleging (zie IP/06/174 en MEMO/06/78).

In hun reacties toonden stakeholders zich ingenomen over de objectiviteit van het verslag en de rijkdom aan details. De bijdragen kwamen van energiebedrijven (zowel gevestigde exploitanten als nieuwkomers), nationale toezichthouders, mededingingsautoriteiten, consultancybedrijven, advocatenkantoren, energietraders, netwerkbeheerders, brancheorganisaties en overheidsinstanties. Velen pleitten voor een versterkte regulering. Alleen gevestigde (verticaal geïntegreerde) exploitanten waren tegenstander van verdere maatregelen, met name eigendomsontvlechting. Meer informatie over het sectorale onderzoek is te vinden onder:

http://ec.europa.eu/competition/antitrust/others/sector_inquiries/energy/

Zie ook MEMO/07/15.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website