Navigation path

Left navigation

Additional tools

IP/07/26

Βρυξέλλες, 10 Ιανουαρίου 2007

Ανταγωνισμός: Έρευνα της Επιτροπής στον τομέα της ενέργειας επιβεβαιώνει σοβαρά προβλήματα ανταγωνισμού

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την τελική της έκθεση για την έρευνα που πραγματοποίησε σχετικά με τον ανταγωνισμό στον τομέα της ενέργειας, στην οποία συμπεραίνει ότι καταναλωτές και επιχειρήσεις σημειώνουν απώλειες εξαιτίας των αναποτελεσματικών και ακριβών αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας. Ιδιαίτερα προβλήματα αποτελούν τα υψηλά επίπεδα συγκέντρωσης των αγορών, η κάθετη ολοκλήρωση της παροχής, παραγωγής και υποδομής ενέργειας που έχει ως αποτέλεσμα έλλειψη ισότιμης πρόσβασης και ανεπαρκείς επενδύσεις σε υποδομή, καθώς και το ενδεχόμενο συμπαιγνίας κατεστημένων φορέων για τον καταμερισμό των αγορών. Προκειμένου να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα αυτά, η Επιτροπή θα λάβει μέτρα στο πλαίσιο μεμονωμένων υποθέσεων βάσει των κανόνων ανταγωνισμού (καταπολέμηση συμπράξεων, έλεγχος συγκεντρώσεων και κρατικές ενισχύσεις) και θα προβεί σε ενέργειες για να βελτιωθεί το κανονιστικό πλαίσιο ελευθέρωσης των αγορών ενέργειας (βλ. επίσης IP/07/29). Η Επιτροπή έχει ήδη επιθεωρήσει ορισμένες επιχειρήσεις όπου τα προβλήματα αυτά δικαιολογούν την διεξαγωγή ερευνών.

Η αρμόδια για τον ανταγωνισμό Επίτροπος Neelie Kroes είπε: "Η παρούσα έκθεση θα είναι δυσάρεστη για πολλές επιχειρήσεις του τομέα της ενέργειας. Η ανεπάρκεια επενδύσεων είναι διαδεδομένη, ιδίως όσον αφορά τα δίκτυα, με αποτέλεσμα να φέρουν το βάρος οι πελάτες. Βασιζόμενη στα αδιάσειστα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην έκθεση η Επιτροπή θα αναλάβει περαιτέρω δράση βάσει των κανόνων ανταγωνισμού και θα προβεί σε ενέργειες για να βελτιωθεί το κανονιστικό πλαίσιο ώστε να εξασφαλισθεί ότι οι καταναλωτές χαίρουν όλων των πλεονεκτημάτων που προσφέρει η ελευθέρωση των αγορών ενέργειας από άποψη ασφάλειας, ανταγωνιστικών τιμών και αειφορίας."

Επιβολή του ανταγωνισμού

Η Επιτροπή θα κάνει πλήρη χρήση των εξουσιών που διαθέτει βάσει των κανόνων για την καταπολέμηση των συμπράξεων (άρθρα 81, 82 και 86 της Συνθήκης ΕΚ), των κανόνων για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων (κανονισμός 139/2004) και των κανόνων για τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων (άρθρα 78 και 88 της Συνθήκης ΕΚ).

Ο βαθμός συγκέντρωσης στις αγορές αποτελεί μείζον πρόβλημα και απαιτείται προσεκτική εξέταση των μελλοντικών συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων ούτως ώστε να μην επιδεινωθεί η κατάσταση. Όπως και σε προηγούμενες περιπτώσεις (π.χ. GdF/Suez – βλ. ΙΡ/06/1558, Ε.ΟΝ/ΜΟL – βλ. ΙΡ/05/1658), η Επιτροπή θα δώσει ιδιαίτερη προσοχή:

  • σε εκχωρήσεις, συμβάσεις και/ή προγράμματα απελευθέρωσης/πώλησης φυσικού αερίου
  • στον αντίκτυπο που έχουν οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις στον βαθμό συγκέντρωσης παρεπόμενων αγορών.

Τα άρθρα 81 και 82 επιτρέπουν, επίσης, την εφαρμογή διαρθρωτικών μέτρων ευρείας κλίμακας για την αντιμετώπιση των παραβάσεων.

Ιδιαίτερη αυστηρότητα στην εφαρμογή των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις απαιτείται όταν οι κρατικές επιδοτήσεις συμβάλλουν στη διατήρηση συγκεντρωμένων αγορών και εμποδίζουν την εδραίωση της ελευθέρωσής τους,

Η Επιτροπή θα επαγρυπνεί για θέματα συμπαιγνίας μεταξύ κατεστημένων φορέων για τον καταμερισμό αγορών, η οποία είναι μια από τις σοβαρότερες απειλές για τον ανταγωνισμό και, για τούτο, εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα στο πλαίσιο της καταπολέμησης των συμπράξεων. Αυτό αντικατοπτρίζει την ευρύτερη προτεραιότητα που έχει για την Επιτροπή η καταπολέμηση των προσπαθειών των επιχειρήσεων να συντονίζουν τις ενέργειές τους στην αγορά αντί να ανταγωνίζονται μεταξύ τους.

Η κάθετη ολοκλήρωση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων παροχής, παραγωγής και υποδομής ενέργειας φαίνεται ότι επιδεινώνει τα προβλήματα ανταγωνισμού δημιουργώντας ανισότητα όσον αφορά την πρόσβαση σε βασικές πληροφορίες της αγοράς και επιτρέποντας στους κατεστημένους φορείς να συμπεριφέρονται με στρατηγικά κριτήρια.

Η έλλειψη πρόσβασης σε υποδομή όπως δίκτυα μεταφοράς και διανομής ή/και αποθηκευτικές εγκαταστάσεις μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα ανταγωνισμού , ιδίως όταν τίθεται θέμα διασυνοριακής πρόσβασης, με αποτέλεσμα να εμποδίσει την ολοκλήρωση των αγορών. Δράση στον τομέα αυτόν πρέπει περιλάβει την ανάλυση των μακροπρόθεσμων κρατήσεων χωρητικότητας και την επίδρασή τους στον ανταγωνισμό στις μεταγενέστερες αγορές.

Η έλλειψη ή η καθυστέρηση της πραγματοποίησης επενδύσεων από τις επιχειρήσεις μεταφοράς ενέργειας που διαθέτουν κάθετα ολοκληρωμένες εταιρείες παροχής ενέργειας η οποία εμποδίζει την ολοκλήρωση των αγορών, αποτελεί άλλο σοβαρό πρόβλημα. Για παράδειγμα, η εθνική αρχή ανταγωνισμού της Ιταλίας διαπίστωσε ότι ένας κάθετα ολοκληρωμένος φορέας εκμετάλλευσης δικτύου εσκεμμένα διέκοψε την πραγματοποίηση ενός επενδυτικού σχεδίου για να στερήσει από τους ανταγωνιστές του την πρόσβαση σε περισσότερη χωρητικότητα και με τον τρόπο αυτόν να ευνοήσει τις δικές του δραστηριότητες στον κλάδο παροχής ενέργειας.

Κανονιστικό περιβάλλον

Παράλληλα με την επιβολή των κανόνων ανταγωνισμού στο πλαίσιο μεμονωμένων υποθέσεων θα πρέπει να αντιμετωπιστούν και άλλα κρίσιμα θέματα που συνδέονται με τη διάρθρωση της αγοράς και το κανονιστικό περιβάλλον. Η τομεακή έρευνα εντόπισε πολλές γενικής φύσεως ελλείψεις στο κανονιστικό πλαίσιο που διέπει τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, οι οποίες λήφθηκαν υπόψη κατά την επισκόπηση που πραγματοποίησε η Επιτροπή όσον αφορά τα κανονιστικά μέτρα για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας
(βλ. MEMO/07/9).

Ιστορικό

Η τομεακή έρευνα ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2005 (βλ. IP/05/716 και MEMO/05/203). Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα παρουσιάσθηκαν υπό μορφή εγγράφου βασικών θεμάτων τον Νοέμβριο 2005 (βλ. IP/05/1421 και MEMO/05/425). Ακολούθησε προκαταρκτική έκθεση τον Φεβρουάριο 2006 με την οποία ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση (βλ. IP/06/174 και MEMO/06/78).

Στις παρατηρήσεις τους οι ενδιαφερόμενοι εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την αντικειμενικότητα της έκθεσης και τον βαθμό λεπτομέρειας που την χαρακτηρίζει. Συμμετείχαν επιχειρήσεις του τομέα της ενέργειας, τόσο κατεστημένες όσο και νέες, εθνικοί κανονιστικοί φορείς, αρχές ανταγωνισμού, εταιρείες συμβούλων, δικηγορικά γραφεία, έμποροι ενέργειας, φορείς εκμετάλλευσης δικτύων, πελάτες, ενώσεις του κλάδου και εθνικές κρατικές υπηρεσίες. Πολλοί εξ αυτών ζήτησαν την ενίσχυση των κανονιστικών μέτρων. Μόνον κατεστημένες – κάθετα ολοκληρωμένες - επιχειρήσεις αντιτάχθηκαν στη λήψη περαιτέρω μέτρων και ιδίως στην αποδεσμοποίηση της κυριότητας. Περαιτέρω πληροφορίες για την τομεακή έρευνα διατίθενται στη διεύθυνση:

http://ec.europa.eu/competition/antitrust/others/sector_inquiries/energy/

Βλ. επίσης ΜΕΜΟ/07/15.


Side Bar

My account

Manage your searches and email notifications


Help us improve our website